Tập 1·Phần I. Giá của vốn toàn cầu

Chương 13

Vòng ngoài của bàn cờ: Đông Nam Á, Ấn Độ, châu Phi, Mỹ Latin, Úc, Đông Âu, Nga và Triều Tiên trong chuỗi cung ứng mới

48 ghi chú nguồn, xếp theo từng mục của chương. Số liệu tính đến 20/10/2026. Mỗi ghi chú có tên bài, đường dẫn đầy đủ, ngày đã đọc và điều cần lưu ý khi đọc.

• Đoạn mở đầu
• Câu hỏi 1
• Câu hỏi 2
• Câu hỏi 3
• Câu hỏi 4
• Câu hỏi 5
• Câu hỏi 6

Đoạn mở đầu

1. 1
   Reuters, “Congo withdraws unused cobalt export quotas” (https://www.miningweekly.com/article/congo-withdraws-unused-cobalt-export-quotas-2026-06-30), đăng 30/6/2026, đọc 20/10/2026. Cơ quan quản lý khoáng sản chiến lược của Congo (ARECOMS) thu hồi hạn ngạch coban chưa dùng của tháng 1–6 và chuyển vào “hạn ngạch chiến lược” do nhà nước kiểm soát; phần chưa dùng đến 30/6 mất, trừ vào phân bổ ban đầu, không chuyển kỳ; chỉ hàng đã khai hải quan đến 5/7 được xuất theo hạn ngạch nửa đầu; hiệu lực từ 1/7/2026; khối lượng thu hồi không nêu. Giá coban tăng 160% từ tháng 2/2025 lên 26 USD một pound (khoảng 57.320 USD một tấn, quy đổi của bài). Bài không nói bao nhiêu phần của mức tăng giá do hạn ngạch gây ra; chương không tách. Nguồn thứ cấp (bản đăng lại của Reuters). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc của Reuters trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
2. 2
   USTR, tuyên bố về kỳ rà soát chung USMCA (https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/july/ambassador-greer-issues-statement-usmca-joint-review), 1/7/2026, đọc 20/10/2026: Mỹ “did not agree to renew the USMCA in its current form”, nhưng hiệp định “remains in force pending resolution of these issues or until the Agreement’s termination”; Mỹ họp song phương với Mexico tuần 20/7/2026 (vòng thứ ba). White & Case, “USMCA 2026 joint review: United States declines to extend agreement, triggering annual reviews” (https://www.whitecase.com/insight-alert/usmca-2026-joint-review-united-states-declines-extend-agreement-triggering-annual), đọc 20/10/2026: kỳ rà soát chung họp ngày 1/7/2026; Điều 34.7.1 đặt thời hạn 16 năm đến 1/7/2036; Điều 34.7.4 nói nếu các bên không xác nhận gia hạn tại kỳ rà soát chung thì rà soát chung chuyển sang hằng năm cho đến khi các bên xác nhận gia hạn hoặc hiệp định hết hạn, và việc gia hạn 16 năm có thể xác nhận bằng văn bản của người đứng đầu chính phủ bất kỳ lúc nào; Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard và Bộ trưởng Canada Dominic LeBlanc ủng hộ gia hạn 16 năm; ưu đãi thuế và quy tắc xuất xứ chưa đổi. Nguồn gốc (USTR) và nguồn thứ cấp (hãng luật). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động; cần đối chiếu số điều khoản với văn bản hiệp định trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
3. 3
   IEA, Global Critical Minerals Outlook 2026, tóm tắt điều hành (https://www.iea.org/reports/global-critical-minerals-outlook-2026/executive-summary) và thông cáo báo chí (https://iea.org/news/supply-concentration-export-restrictions-and-declining-investment-put-critical-mineral-security-at-risk), công bố 16/7/2026, đọc 20/10/2026. Không kể đất hiếm, thị phần trung bình của nước tinh luyện dẫn đầu là 72% năm 2025, 70% năm 2023; mức tập trung tiếp tục nhích lên với hầu hết khoáng sản. Đất hiếm: thị phần của nước cung cấp tinh luyện dẫn đầu từ trên 90% (2023) xuống 85% (2025), dự kiến 70% năm 2035 nếu dự án đúng tiến độ; lý do là các dự án mới ở Mỹ và sản lượng tăng ở Malaysia. Hai năm gần nhất, các nước tinh luyện dẫn đầu (Indonesia với niken, Trung Quốc với các khoáng sản năng lượng khác) chiếm hơn ba phần tư tổng tăng nguồn cung tinh luyện; với mangan, niken và graphite gần như toàn bộ tăng nguồn cung đến từ nhà cung cấp thống trị. Đầu tư khoáng sản then chốt giảm 9% năm 2025; cam kết tài chính công tăng hơn gấp bốn trong 2023–2025, lên 65 tỷ USD. Khác với Chương 9 (91% tinh luyện đất hiếm, báo cáo IEA trước, năm 2024). Nguồn gốc. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với báo cáo gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 2; Câu hỏi 3
4. 4
   The Star (Malaysia), “US flags 40 economies, including Singapore, in China’s ‘shadow transshipment network’” (https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/08/14/us-flags-40-economies-including-singapore-in-chinas-shadow-transshipment-network), đăng 14/8/2026, đọc 20/10/2026, về báo cáo “The Great Transshipment Scam” của Nhà Trắng công bố 13/8/2026. Báo cáo gồm 40 nền kinh tế; nhóm 1: Canada, Liên minh châu Âu, Ấn Độ, Israel, Nhật Bản, Đài Loan; nhóm 2 (hội nhập kinh tế đáng kể với Trung Quốc): Brazil, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Việt Nam; nhóm 3 (“mục tiêu nhỏ, cơ hội của Trung Quốc”): Singapore, Campuchia, Lào, Myanmar, Philippines (bài chỉ nêu các nước này). Định nghĩa: chuyển tải là đưa hàng Trung Quốc qua nước thuế thấp hơn trong khi che giấu xuất xứ. Mỹ có thể mất từ 40 đến 303 tỷ USD thuế hải quan; công cụ “Detective Border”; báo cáo không nêu hành động tức thì. Bản tin của The Asset (17/8/2026, https://www.theasset.com/article/56964/theasset.com) ghi tiêu đề phụ “43 đối tác và EU”, lệch với “40 nền kinh tế”; chương dùng số của The Star. Chưa đọc báo cáo gốc của Nhà Trắng. Nguồn thứ cấp. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số và danh sách với báo cáo gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
5. 5
   Interfax-Ukraine, về Quỹ đầu tư tái thiết Mỹ–Ukraine (URIF) (https://en.interfax.com.ua/news/investments/1158118-amp.html), 9/4/2026, đọc 20/10/2026: vốn ban đầu 150 triệu USD (Ukraine 75 triệu, Tập đoàn Tài chính Phát triển Mỹ (DFC) 75 triệu); ngày 25/3/2026 hội đồng quản lý duyệt khoản đầu tư đầu tiên vào Sine Engineering (linh kiện định vị và dẫn đường cho hơn 150 nhà sản xuất máy bay không người lái; bài mô tả “thuần lưỡng dụng”). Bộ Tài chính Mỹ, thông báo (https://content.govdelivery.com/accounts/USTREAS/bulletins/42daa88) và Interfax-Ukraine (https://en.interfax.com.ua/news/investments/1213775.html), 2/10/2026, đọc 20/10/2026: quỹ duyệt ba dự án, hơn 60 triệu USD vốn của quỹ, gói lớn nhất từ trước, kỳ vọng thu hút tới 1 tỷ USD vốn bên thứ ba; (1) nền tảng khoáng sản với BGV Group Management (mỏ giai đoạn đầu; đất hiếm, urani, beryllium, zirconium; không nêu số tiền); (2) nền tảng đồng phát nhiệt–điện phân tán (không nêu tên, số tiền); (3) khoản vay cho hệ thống lưu trữ pin 200 MW/400 MWh của DTEK, sáu điểm, đã vận hành. DFC, thông cáo 18/12/2025 (https://dfc.gov/media/press-releases/dfc-announces-us-ukraine-reconstruction-investment-fund-fully-operational-and): quỹ vận hành đầy đủ. Nguồn gốc (Bộ Tài chính) và nguồn thứ cấp (Interfax-Ukraine). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3; Câu hỏi 5
6. 6
   Ba bài báo tóm tắt thông cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) ngày 3/10/2026, đọc 20/10/2026: Tạp chí Kinh tế – Tài chính, “Xuất khẩu vượt mốc 434 tỷ USD” (https://thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn/xuat-khau-vuot-moc-434-ty-usd-168586.html), 3/10/2026; Báo Đấu thầu, “Tháng 9, Việt Nam xuất siêu trở lại 12,7 tỷ USD” (https://baodauthau.vn/thang-9-viet-nam-xuat-sieu-tro-lai-127-ty-usd-post208923.html), 3/10/2026; Tạp chí Công Thương, “Xuất nhập khẩu 9 tháng tăng hơn 30% so cùng kỳ” (https://tapchicongthuong.vn/xuat-nhap-khau-9-thang-tang-hon-30--so-cung-ky-555366.htm), 5/10/2026. Chín tháng 2026: xuất siêu với Mỹ 122,62 tỷ USD (tăng 23,8%); nhập siêu với Trung Quốc 121,48 tỷ USD (tăng 43,0%); xuất khẩu sang Mỹ khoảng 140 tỷ USD; nhập khẩu từ Trung Quốc 187,34 tỷ USD; tổng xuất khẩu 434,3 tỷ USD (tăng 24,5%), tổng nhập khẩu 453,72 tỷ USD (tăng 36,7%); nhập khẩu tư liệu sản xuất 426,92 tỷ USD, bằng 94,1% (máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng 58,3%; nguyên, nhiên, vật liệu 35,8%); vật phẩm tiêu dùng 26,80 tỷ USD (5,9%); xuất khẩu nhóm máy tính, điện tử và linh kiện 123,66 tỷ USD (tăng 59,6%); điện thoại và linh kiện 51,77 tỷ USD (tăng 18,8%). Các bài không ghi rõ kỳ của số xuất khẩu sang Mỹ và nhập khẩu từ Trung Quốc và không ghi tốc độ tăng của xuất khẩu sang Mỹ; chương hiểu đó là lũy kế chín tháng theo thông cáo ngày 3/10/2026. Chênh 1,14 tỷ USD (122,62 trừ 121,48) do chương tính. Nguồn thứ cấp (báo chí). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6

Câu hỏi 1. Khâu tinh luyện tập trung đến mức nào, và nơi có mỏ có phải nơi có lò luyện không?

1. 7
   USGS, Mineral Commodity Summaries 2026, mục coban (https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026-cobalt.pdf), đọc 20/10/2026. Sản lượng mỏ (tấn coban): Congo (Kinshasa) 226.000 năm 2024 và 230.000 năm 2025 (ước tính); Indonesia 35.000 và 44.000; Nga 8.000 và 7.700; thế giới 302.000 và 310.000. Phần của Congo 74,2% (230.000 trên 310.000) do chương tính. Trung Quốc vẫn là nhà sản xuất coban tinh luyện hàng đầu. Nguồn gốc. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.
2. 8
   Skillings, “IEA mineral risk report 2026: midstream bottlenecks are now immediate economic threats” (https://skillings.net/iea-mineral-risk-report-2026-midstream-bottlenecks-are-now-immediate-economic-threats), đăng 22/7/2026, đọc 20/10/2026, tóm tắt báo cáo của IEA. Congo sản xuất khoảng 76% coban thế giới nhưng gần như không tinh luyện; Trung Quốc tinh luyện trên 75% nguồn cung coban toàn cầu; một mỏ mới mất trung bình 16 năm từ phát hiện đến sản xuất đầu tiên, trong khi cơ sở tinh luyện thường xây được trong khoảng nửa thời gian đó; chi phí vốn của dự án tinh luyện ở Bắc Mỹ và châu Âu cao hơn 20% đến 150% so với các trung tâm có sẵn. Số 76% khác số 74% tính từ USGS (ghi chú 7); chương dùng 74% và nêu số 76% là của Skillings. Chưa đối chiếu các số này với báo cáo gốc của IEA. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với báo cáo gốc trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3.

Câu hỏi 2. Các nước giữ nguồn dùng công cụ nhà nước nào để giữ giá trị lại, và công cụ nào đã có kết quả đo được?

1. 9
   Al Jazeera, “World’s biggest nickel ore maker bans exports from January 2020” (https://www.aljazeera.com/economy/2019/9/2/worlds-biggest-nickel-ore-maker-bans-exports-from-january-2020), 2/9/2019, đọc 20/10/2026. Indonesia dừng xuất khẩu quặng niken từ 1/1/2020, sớm hơn kế hoạch 2022 hai năm; lệnh áp dụng cho mọi hạng quặng và mọi hợp đồng đang có. Trữ lượng niken đã xác minh của quốc gia 698 triệu tấn, đủ cho các lò luyện trong 7,3 năm; 11 lò luyện đang chạy với công suất 24 triệu tấn quặng; 25 lò khác đang trong kế hoạch. Nguồn thứ cấp (báo chí). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
2. 10
   (1) Petromindo, “Indonesia exempts NPI from centralised export policy” (https://www.petromindo.com/news/article/indonesia-exempts-npi-from-centralised-export-policy), 22/5/2026, đọc 20/10/2026: Điều phối viên Kinh tế Airlangga Hartarto nói than, dầu cọ và hợp kim sắt phải xuất qua một công ty nhà nước; gang niken (NPI) được miễn (chiếm phần lớn xuất khẩu kim loại niken), ferronickel không được miễn vì hàm lượng sắt. (2) Mysteel, “Harita Nickel begins reporting ferronickel exports to Danantara as Indonesia’s new export policy enters transition phase” (https://www.mysteel.net/news/5126833-flash-harita-nickel-begins-reporting-ferronickel-exports-to-danantara-as-indonesias-new-export-policy-enters-transition-phase), 5/6/2026, đọc 20/10/2026: triển khai theo giai đoạn từ 1/6/2026; từ 1/9/2026 phải xuất qua PT Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI); thực thi đầy đủ từ 1/1/2027; mã HS 7202.60.00. (3) SMM, “Indonesia government officially releases new export controls on FeNi and NPI” (https://news.metal.com/newscontent/103996838-smm-nickel-flash-news-indonesia-government-officially-releases-new-export-controls-on-feni-and-npi), 9/7/2026, đọc 20/10/2026: Quyết định Bộ Tài chính 32/MK/BC/2026 thực thi Quy định Bộ Thương mại 17/2026; từ 1/1/2027 xuất khẩu nhìn chung giới hạn ở doanh nghiệp xuất khẩu nhà nước; mã HS 7202.60.00 gồm ferronickel (từ 8% niken), sponge và nugget hợp kim sắt–niken (từ 4%), hợp kim sắt–niken thấp (2–4%) và một số sản phẩm gang niken. (4) Benchmark Mineral Intelligence, “A third of global nickel supply to be under Indonesian state export control” (https://source.benchmarkminerals.com/article/a-third-of-global-nickel-supply-to-be-under-indonesian-state-export-control), 22/7/2026, đọc 20/10/2026 (sau tường phí, chỉ đọc phần tóm tắt): khoảng một phần ba nguồn cung niken sơ cấp toàn cầu sẽ nằm dưới kiểm soát xuất khẩu của nhà nước Indonesia. Petromindo (gang niken được miễn) và SMM (một số sản phẩm gang niken thuộc mã hàng) lệch nhau; chương chỉ khẳng định ferronickel. Trang Asian Metal về cùng chính sách báo lỗi hệ thống khi đọc nên không dùng. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với quy định gốc trước khi in.
3. 11
   IEA, cơ sở dữ liệu chính sách (https://www.iea.org/policies/29138), mục quyết định ARECOMS 004/2025 ngày 20/9/2025, đọc 20/10/2026. Tạm ngừng xuất khẩu coban kéo dài đến 15/10/2025; hạn ngạch hiệu lực từ 16/10/2025; năm 2026: 87.000 tấn cơ sở cộng 9.600 tấn chiến lược, tổng 96.600 tấn; năm 2027 như 2026, điều chỉnh theo quý; hạn ngạch chiến lược do ARECOMS giữ; hạn ngạch chia theo tỷ lệ xuất khẩu lịch sử, trừ hai doanh nghiệp nhà nước; ARECOMS có thể mua lại tồn kho và thu hồi hạn ngạch. Nguồn gốc (cơ sở dữ liệu của IEA tóm tắt quyết định). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với văn bản quyết định gốc trước khi in.
4. 12
   Reuters, “Zimbabwe to introduce lithium export quotas, sets conditions for resumption of shipments” (https://www.miningweekly.com/article/zimbabwe-to-introduce-lithium-export-quotas-sets-conditions-for-resumption-of-shipments-2026-04-08), 8/4/2026, đọc 20/10/2026. Zimbabwe tạm ngừng xuất tinh quặng lithium và khoáng sản chưa chế biến ngày 26/2/2026 (nêu sai phạm và thất thoát); thư của Bộ Mỏ gửi Phòng Mỏ ngày 2/4/2026 nói sẽ có hạn ngạch xuất tinh quặng cho từng nhà sản xuất (không nêu số); điều kiện nối lại: công bố báo cáo tài chính thường niên, tuân thủ lao động, an toàn và môi trường, cam kết bằng văn bản có tiến độ xây nhà máy lithium sulphate trước 1/1/2027; thuế xuất khẩu 10% với tinh quặng lithium được giữ đến khi lệnh cấm tinh quặng bắt đầu, dự kiến tháng 1/2027. Năm 2025 Zimbabwe xuất khoảng 1,128 triệu tấn tinh quặng spodumene sang Trung Quốc, bằng khoảng 15% lượng tinh quặng lithium Trung Quốc nhập năm đó. Nguồn thứ cấp (bản đăng lại của Reuters). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.
5. 13
   SMM, “Zimbabwe’s lithium product exports top US$2.159 billion in first three quarters of 2026” (https://news.metal.com/newscontent/104152904-smm-analysis-zimbabwes-lithium-product-exports-top-us2159-billion-in-first-three-quarters-of-2026), 12/10/2026, đọc 20/10/2026. Chín tháng 2026, xuất khẩu sản phẩm lithium khoảng 2,159 tỷ USD, bằng 45,6% doanh số xuất khẩu khoáng sản 4,735 tỷ USD (số do cơ quan quản lý khoáng sản Zimbabwe công bố ngày 8/10); tinh quặng spodumene khoảng 1,812 tỷ USD (tăng 368,2%; giá bình quân khoảng 1.483 USD một tấn so với 387), bằng 83,9% doanh số sản phẩm lithium; petalite khoảng 155 triệu USD; lithium sulphate khoảng 191 triệu USD, 33.807 tấn (không có kỳ so sánh năm 2025); nhà máy Bikita của Sinomine có công suất sulphate 100.000 tấn một năm, khoảng 400 triệu USD, ngày khởi động dời từ tháng 3/2027 sang tháng 7/2027; Huayou đã sản xuất thương mại sulphate; chính phủ nói thời hạn tháng 1/2027 không đổi. Tỷ lệ 83,9% khớp phép chia 1,812 trên 2,159. Nguồn thứ cấp (phân tích của SMM, dẫn số của cơ quan Zimbabwe). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với số gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
6. 14
   Mondaq, “Mining legislation reform in Mali: strengthening state intervention and participation” (https://www.mondaq.com/southafrica/mining/1510498/mining-legislation-reform-in-mali-strengthening-state-intervention-and-participation), đọc 20/10/2026: Luật số 2023-040 ngày 29/8/2023: nhà nước nhận 10% miễn phí (không đóng góp), có thể thêm tối đa 20% (có đóng góp), tối đa 30%; công ty bán 5% cho nhà đầu tư Mali (Điều 82). ENS Africa, “New mining code enacted in Burkina Faso” (https://www.ensafrica.com/news/detail/9259/new-mining-code-enacted-in-burkina-faso-major), đọc 20/10/2026: Bộ luật Mỏ thông qua 18/7/2024, ban hành 31/7/2024 (Act 016-2024/ALT); nhà nước giữ tới 15% không đóng góp; quyền mua thêm tới 30% có đóng góp hoặc giao cho nhà đầu tư quốc gia; phải chế biến một phần sản lượng trong nước (ngưỡng do quy định). Cả hai trang không ghi ngày đăng ở phần đọc được. Nguồn thứ cấp (hãng luật). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với văn bản luật gốc trước khi in.
7. 15
   IISD, “Barrick et le Mali mettent en œuvre l’accord de règlement mettant fin au différend CIRDI sur Loulo-Gounkoto” (https://www.iisd.org/itn/fr/2026/09/09/barrick-et-le-mali-mettent-en-oeuvre-laccord-de-reglement-mettant-fin-au-differend-cirdi-sur-loulo-gounkoto/), 9/9/2026, đọc 20/10/2026. Thỏa thuận công bố 24/11/2025; Barrick trả khoảng 430 triệu USD (khoảng 244 tỷ FCFA); rút khiếu kiện ở Trung tâm Quốc tế Giải quyết Tranh chấp Đầu tư (ICSID); chấp nhận Bộ luật Mỏ 2023; lấy lại quyền điều hành tổ hợp Loulo-Gounkoto tháng 12/2025; khoảng 3 tấn vàng bị giữ được trả; giấy phép Loulo gia hạn 10 năm. Nguồn thứ cấp (viện nghiên cứu, bản tiếng Pháp). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo của Barrick trước khi in.
8. 16
   Orano, “The ICSID arbitral tribunal opposes the sale by the State of Niger of uranium produced by SOMAÏR” (https://www.orano.group/en/news/news-group/2025/september/the-icsid-arbitral-tribunal-opposes-the-sale-by-the-state-of-niger-of-uranium-produced-by-somair), thông cáo 26/9/2025, đọc 20/10/2026. Hội đồng trọng tài ICSID (vụ ARB/25/8), ngày 23/9/2025, yêu cầu Niger không bán, chuyển hay tạo điều kiện chuyển cho bên thứ ba lượng urani của SOMAÏR bị giữ, và yêu cầu thả đại diện của Orano bị giam từ tháng 5/2025. Đây là lời kể của Orano, không phải văn bản của tòa; chưa đọc quyết định gốc. Nguồn của một bên. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
9. 17
   News on AIR (Đài Phát thanh Toàn Ấn Độ), “Cabinet approves rare earth magnet manufacturing scheme” (https://www.newsonair.gov.in/cabinet-approves-rare-earth-magnet-manufacturing-scheme), 26/11/2025, đọc 20/10/2026. Nội các duyệt chương trình thúc đẩy sản xuất nam châm vĩnh cửu thiêu kết đất hiếm: 7.280 crore rupee (một crore bằng mười triệu); mục tiêu 6.000 tấn một năm nam châm tích hợp; năm đơn vị thụ hưởng chọn qua đấu thầu toàn cầu, mỗi đơn vị tối đa 1.200 tấn một năm; thời hạn bảy năm kể từ ngày trao (hai năm xây dựng, năm năm ưu đãi theo doanh số); nhu cầu quốc gia dự kiến gần gấp đôi đến 2030 và hiện chủ yếu nhập khẩu. Nguồn thứ cấp (đài nhà nước dẫn thông báo của chính phủ). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo của Cục Thông tin Báo chí Ấn Độ trước khi in.
10. 18
    Energetica India, “MHI receives 20 bids under INR 7,280 crore REPM manufacturing scheme” (https://www.energetica-india.net/news/mhi-receives-20-bids-under-inr-7280-crore-repm-manufacturing-scheme), 14/8/2026, đọc 20/10/2026. Bộ Công nghiệp Nặng nhận 20 hồ sơ qua đấu thầu toàn cầu; chương trình công bố 15/12/2025; mời thầu 20/3/2026; hạn nộp 12/8/2026; mở hồ sơ kỹ thuật 13/8/2026; bài nêu một số doanh nghiệp nộp hồ sơ (20 Microns, Attero Recycling, Coal India, Larsen & Toubro, Lohum, NEO Performance Materials, Proterial India, ReNew…); chưa có ngày đánh giá, mở hồ sơ tài chính hay trao. Trang Telangana Today (https://telanganatoday.com/tag/repm-scheme) đọc ngày 20/10/2026 chưa có tin đánh giá hay trao. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
11. 19
    Benchmark Mineral Intelligence, “SQM Atacama lithium operation secured to 2060 with Codelco partnership approval” (https://source.benchmarkminerals.com/article/sqm-atacama-lithium-operation-secured-to-2060-with-codelco-partnership-approval), 2/1/2026, đọc 20/10/2026. Codelco giữ 50% cộng một cổ phần trong liên doanh NovaAndino Litio với SQM; SQM giữ quyền điều hành đến 2031 rồi Codelco tiếp quản; thỏa thuận bảo đảm sản xuất đến 2060; cơ quan quản lý Chile đã duyệt; Tòa án Tối cao bác kháng cáo của Tianqi. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo của Codelco và SQM trước khi in.
12. 20
    Netzerocircle, “Argentina RIGI pipeline tops USD 140 billion, 25 projects still under evaluation” (https://www.netzerocircle.org/news/argentina-rigi-pipeline-tops-usd-140-billion----25-projects-still-under-evaluation), 18/6/2026, đọc 20/10/2026, dẫn số chính thức đến 11/6/2026: chế độ khuyến khích đầu tư lớn (RIGI) có 16 dự án được duyệt, 29,892 tỷ USD; danh mục 41 dự án, 140,929 tỷ USD; 25 dự án đang thẩm định, 111,037 tỷ USD. Buenos Aires Herald, “Argentina’s mining under the radar: record exports, lithium boom and RIGI investment” (https://www.buenosairesherald.com/business/mining/argentinas-mining-under-the-radar-record-exports-lithium-boom-and-rigi-investment), 15/8/2026, đọc 20/10/2026: xuất khẩu khai khoáng kỷ lục 4,7 tỷ USD trong sáu tháng đầu 2026 (9,7% tổng xuất khẩu). Phép cộng 16 + 25 = 41 dự án và 29,892 + 111,037 = 140,929 tỷ USD khớp. Nguồn thứ cấp (báo chí). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với số của Bộ Kinh tế Argentina trước khi in.
13. 21
    (1) Kontan, “Indonesia delays windfall taxes on coal, nickel exports, minister says” (https://english.kontan.co.id/news/indonesia-delays-windfall-taxes-on-coal-nickel-exports-minister-says), 27/3/2026, đọc 20/10/2026: Bộ trưởng Năng lượng Bahlil Lahadalia nói thuế lợi nhuận bất thường với than và niken không thực hiện từ 1/4/2026, với lý do thu hẹp thâm hụt ngân sách khi xung đột Trung Đông đẩy chi phí nhiên liệu. (2) Mysteel, “Indonesia shelves export and windfall taxes on coal and nickel this year” (https://www.mysteel.net/news/5137827-flash-indonesia-shelves-export-and-windfall-taxes-on-coal-and-nickel-this-year), 24/8/2026, đọc 20/10/2026: Điều phối viên Kinh tế Airlangga Hartarto nói với phóng viên thứ Sáu 21/8/2026 “There is no windfall tax implementation this year”; bài ghi chính phủ không áp thuế xuất khẩu với than và niken trong năm nay; ông không nêu lý do; hỏi về năm 2027 thì nói chính sách chưa được bàn chi tiết. Dự thảo ngân sách 2027 đặt mục tiêu thu 26,83 nghìn tỷ rupiah thuế xuất khẩu (Mysteel). Bình luận của Asia Times (1/4/2026) mô tả một thuế niken khởi điểm khoảng 2%; đó là bình luận, không phải quy định, nên chương không dùng. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với phát biểu và quy định gốc trước khi in.
14. 22
    MiningMX, “Zimbabwe’s only lithium plant lacks spare capacity” (https://miningmx.com/news/battery-minerals/2026-07-20-zimbabwe-s-only-lithium-plant-lacks-spare-capacity/), 20/7/2026, đọc 20/10/2026, dẫn Reuters 17/7/2026. Nhà máy lithium sulphate duy nhất đang chạy (Prospect Lithium Zimbabwe, công ty con của Huayou) không có công suất dư cho nguyên liệu bên ngoài; nhà máy Bikita của Sinomine và Kamativi của Yahua khó xong trước lệnh cấm; Bộ trưởng Mỏ Polite Kambamura nói thời hạn tháng 1/2027 vẫn giữ (“The January 2027 deadline is still on”). Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
15. 23
    Times of Oman (Reuters), “India, Russia agree to cooperate on critical minerals to limit foreign dependence” (https://timesofoman.com/article/171748-india-russia-agree-to-cooperate-on-critical-minerals-to-limit-foreign-dependence), 13/5/2026, đọc 20/10/2026 (Moscow Times đăng cùng tin ngày 12/5/2026). Theo hai nguồn ẩn danh, Ấn Độ và Nga muốn ký một thỏa thuận sơ bộ về thăm dò, chế biến và công nghệ khoáng sản then chốt, gồm lithium và đất hiếm, có thể ký trong vài tháng; một nguồn nói dự thảo đã gửi cho phía Nga; chưa có phát biểu chính thức. Tiêu đề bài (“agree to cooperate”) rộng hơn nội dung (chưa ký gì). Nguồn thứ cấp, nguồn ẩn danh. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động. Chương không nêu phát biểu ngày 9/9/2026 vì chưa đọc được nguồn gốc.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 3.

Câu hỏi 3. Vốn của Mỹ và đồng minh đã đi vào đâu, và đã thành sản lượng hay công suất chưa?

1. 24
   Mining Weekly (Engineering News), “DBSA says $200m Lobito loan in line with regional integration strategy” (https://www.miningweekly.com/article/dbsa-says-200m-lobito-loan-in-line-with-regional-integration-strategy-2025-12-18), 18/12/2025, đọc 20/10/2026: Tập đoàn Tài chính Phát triển Mỹ (DFC) cho Lobito Atlantic Railway (Trafigura, Mota-Engil, Vecturis; nhượng quyền 30 năm) vay 553 triệu USD, ký tại Washington 17/12/2025, cùng 200 triệu USD của Ngân hàng Phát triển Nam Phi (DBSA); tổng 753 triệu USD; phục hồi 1.289 km đường sắt Benguela từ cảng Lobito (Angola) đến Luau (biên giới Angola–Congo); DFC nêu công suất tăng gấp mười lên 4,6 triệu tấn và chi phí vận chuyển khoáng sản giảm tới 30%. AllAfrica/ANGOP (https://allafrica.com/stories/202607090022.html), 9/7/2026, đọc 20/10/2026: khoản tài chính 753 triệu USD đã đóng (financial close). Các bài không có số lưu lượng và không nêu tiến độ đoạn qua Zambia. Nguồn thứ cấp (báo ngành, hãng tin). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo của DFC trước khi in.
2. 25
   HSF Kramer, “US–Australia critical minerals supply framework” (https://www.hsfkramer.com/notes/mining/2025-posts/us-australia-critical-minerals-supply-framework), 10/2025, đọc 20/10/2026. Khung cung ứng khoáng sản then chốt Mỹ–Úc ký ngày 20/10/2025 tại Nhà Trắng (Thủ tướng Albanese, Tổng thống Trump); mỗi chính phủ huy động ít nhất 1 tỷ USD đến tháng 4/2026; khung không ràng buộc; có thể mở khóa chuỗi dự án trị giá 8,5 tỷ USD; công cụ gồm “mức giá sàn tiềm năng” (potential price floors), cam kết mua, rà soát và ngăn bán tài sản vì an ninh quốc gia. Alcoa–Sojitz gallium (Wagerup, Tây Úc): Úc tối đa 200 triệu USD vốn ưu đãi cộng quyền mua. Arafura Nolans (Lãnh thổ Bắc): Úc 100 triệu USD vốn. Chương dùng cách nói “dự kiến” vì khung không ràng buộc. Chưa có số giải ngân. Nguồn thứ cấp (hãng luật). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với văn bản khung trước khi in.
3. 26
   Bộ Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Úc, trang Critical Minerals Strategic Reserve (https://www.industry.gov.au/mining-oil-and-gas/minerals/critical-minerals/critical-minerals-strategic-reserve), đọc 20/10/2026. Quỹ dự trữ 1,2 tỷ đô la Úc (AUD), gồm 1 tỷ từ Cơ sở Khoáng sản Then chốt (mở rộng lên 5 tỷ) và 150 triệu cho dự trữ chọn lọc; thiết kế công bố 12/1/2026; dự kiến vận hành nửa cuối 2026; luật bổ sung quyền cho Export Finance Australia sẽ được trình năm 2026; ưu tiên antimon, gallium và đất hiếm. Nguồn gốc (cơ quan chính phủ). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động. Chương không nêu ngày công bố đầu tiên của quỹ vì trang không ghi.
4. 27
   Stocks Down Under, “Lynas Rare Earths (ASX: LYC) FY26 results” (https://stocksdownunder.com/lynas-rare-earths-asxlyc-fy26-results/), đọc 20/10/2026, tóm tắt báo cáo của Lynas gửi ASX ngày 26/8/2026 (tệp PDF gốc https://announcements.asx.com.au/asxpdf/20260826/pdf/0737nx07s3tnf7.pdf không tải được). Năm tài chính kết thúc 30/6/2026: NdPr 7.260 tấn (6.558 tấn năm trước, tăng 11%); tổng oxit đất hiếm sẵn bán 13.089 tấn; doanh thu 977,9 triệu AUD (556,5 triệu); lãi ròng 222,4 triệu AUD (8,0 triệu); hợp đồng 12 năm cập nhật với Japan Australia Rare Earths B.V. có giá sàn 110 USD một kg NdPr; thư ý định ràng buộc với Chính phủ Mỹ tháng 3/2026, khoảng 96 triệu USD oxit đất hiếm trong bốn năm, giá sàn 110 USD một kg; giấy phép Malaysia gia hạn 10 năm từ 3/3/2026; nhà máy Texas “sẽ không tiến hành”; Lynas tự mô tả là nhà sản xuất thương mại duy nhất của oxit đất hiếm nhẹ và nặng đã tách ngoài Trung Quốc. Nguồn thứ cấp (trang tổng hợp). Cần đối chiếu từng số với báo cáo gốc trước khi in.
5. 28
   Mining Weekly (Engineering News), “US DFC backs Serra Verde with $565m for rare earths expansion” (https://www.miningweekly.com/article/us-dfc-backs-serra-verde-with-565m-for-rare-earths-expansion-2026-02-06), 6/2/2026, đọc 20/10/2026. Gói tài trợ 565 triệu USD của DFC (bài không nêu đây có phải khoản vay không hay điều kiện); giám đốc điều hành sau đó nói “gần 600 triệu USD”, lệch số 565 triệu; vốn dùng để tái cấp vốn nợ hiện có và tối ưu vận hành; mục tiêu 6.500 tấn tổng oxit đất hiếm đến cuối 2027; gói có quyền chọn để chính phủ Mỹ mua cổ phần thiểu số (không nêu tỷ lệ). Chương dùng “tài trợ”, không dùng “vay”. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với thông cáo của DFC trước khi in.
6. 29
   OPB (AP), “White House fills in some of the details in Venezuela oil deal” (https://www.opb.org/article/2026/09/01/white-house-fills-in-some-of-the-details-in-venezuela-oil-deal/), 1/9/2026, đọc 20/10/2026. Nhà Trắng công bố chi tiết thỏa thuận dầu thứ Hai 31/8/2026: liên doanh tư nhân Mỹ với North American Blue Energy Partners (Alejandro Betancourt), nhà vận hành dầu lớn thứ hai ở Venezuela sau Chevron; Văn phòng Vốn Chiến lược của Lầu Năm Góc nắm 35%; Mỹ được mua 20% sản lượng theo giá vốn; quyền Tổng thống Delcy Rodríguez cấp quyền 100 năm với 17 mỏ có trữ lượng đã xác minh 65 tỷ thùng (theo Nhà Trắng); cam kết 100 tỷ USD hạ tầng dầu; Mỹ có quyền phủ quyết thành viên hội đồng; chỉ trích nói đây là nhượng tài nguyên, bà Rodríguez nói chủ quyền vẫn được bảo đảm; nhà phân tích nói khôi phục sản lượng mất nhiều năm. Nguồn thứ cấp (hãng tin). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
7. 30
   The National, bài về vụ bắt ông Maduro và việc bà Delcy Rodríguez nhận quyền tổng thống (https://www.thenationalnews.com/news/2026/01/04/maduro-capture-venezuela-delcy-rodriguez/), 4/1/2026, đọc 20/10/2026. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt ông Nicolás Maduro và vợ Cilia Flores sáng sớm thứ Bảy 3/1/2026 và đưa sang Mỹ; Phó Tổng thống Delcy Rodríguez tuyên thệ quyền tổng thống theo lời Tổng thống Trump. Nguồn thứ cấp (báo chí). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
8. 31
   Ocean News (https://oceannews.com/news/energy/noaa-advances-tmc-usa-application-under-dshmra-compliance-review/), đọc 20/10/2026: TMC USA nộp đơn gộp ngày 6/2/2026; ngày 19/8/2026 NOAA thông báo kết quả xem xét; thông báo trên Federal Register mở góp ý 60 ngày, điều trần trực tuyến 13/10/2026, hạn góp ý 19/10/2026; bước còn lại là quyết định chứng nhận, báo cáo tác động môi trường nếu chứng nhận, rồi cấp giấy phép; chưa có mốc cấp phép. Mining Weekly, “TMC says deep-sea mining application makes permitting progress” (https://www.miningweekly.com/article/tmc-says-deep-sea-mining-application-makes-permitting-progress-2026-03-09), 9/3/2026: NOAA xác định tuân thủ cơ bản. Thông cáo của TMC (https://investors.metals.co/news-releases/news-release-details/noaa-determines-tmc-usas-consolidated-deep-seabed-mining-0), 1/5/2026: NOAA xác định tuân thủ đầy đủ; khu vực khoảng 65.000 km² ở vùng Clarion–Clipperton. MarketBeat (https://www.marketbeat.com/instant-alerts/tmc-the-metals-q2-earnings-call-highlights-2026-08-13/), 13/8/2026: TMC nói NOAA kỳ vọng chứng nhận tháng 10/2026 và TMC kỳ vọng cấp phép trước khi tàu vận hành (quý 4/2027). Chương chỉ nêu “đến 20/10/2026 chưa có giấy phép”, không nêu kỳ vọng của công ty. Nguồn thứ cấp và thông cáo của công ty. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với Federal Register và thông báo của NOAA trước khi in.
9. 32
   Eco-Business, “UN regulator delays deep-sea mining rules, extends disputed exploration deal” (https://www.eco-business.com/zh-hans/news/un-regulator-delays-deep-sea-mining-rules-extends-disputed-exploration-deal/), 11/8/2026, đọc 20/10/2026: Hội đồng Cơ quan Đáy biển Quốc tế (ISA) họp 13–24/7/2026 ở Kingston chưa hoàn tất quy tắc khai thác (soạn từ 2014); gia hạn hợp đồng thăm dò của NORI (công ty con của TMC) thêm năm năm; 45 nước kêu gọi tạm hoãn; họp tiếp tháng 3/2027; quyết định của NOAA với đơn của TMC còn chờ. Earth Negotiations Bulletin (IISD) (https://enb.iisd.org/international-seabed-authority-isa-council-31-2-28jul2026), 28/7/2026: tổng số nước phản đối bắt đầu khai thác thương mại đáy biển là 45. Bài Oceanographic Magazine ngày 20/3/2026 ghi 40 nước ở phiên tháng 3; chương dùng 45 của phiên tháng 7. Nguồn thứ cấp. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 5.

Câu hỏi 4. Nơi lắp ráp bị soi xuất xứ đến mức nào, và hàng “đi vòng” chiếm bao nhiêu?

1. 33
   Indonesia Business Post, “Indonesia rejects US allegations of Chinese tariff transshipment scheme” (https://indonesiabusinesspost.com/7190/geopolitics/indonesia-rejects-us-allegations-of-chinese-tariff-transshipment-scheme), 21/8/2026, đọc 20/10/2026. Điều phối viên Kinh tế Airlangga Hartarto, họp báo ở Jakarta ngày 20/8/2026, gọi các cáo buộc là sai và nói các khu công nghiệp ở Bekasi và Batam đã hoạt động từ thập niên 1990. Nguồn thứ cấp (báo chí). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
2. 34
   Vox China, bài tóm tắt nghiên cứu “Exports in Disguise? Trade Rerouting during the US-China Trade War” của Ebehi Iyoha, Edmund Malesky, Jaya Wen, Sung-Ju Wu và Bo Feng (https://www.voxchina.org/show-3-392.html), 22/1/2025, đọc 20/10/2026; trang của Trung tâm Phát triển Quốc tế, Trường Kennedy (https://www.hks.harvard.edu/centers/cid/publications/exports-disguise-trade-rerouting-during-us-china-trade-war) nêu 16,5% và 1,7%. Dữ liệu 2018–2021. Năm 2021, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ: chuyển tải cấp sản phẩm (mã hàng 8 chữ số) 16,5% (khoảng 15,9 tỷ USD); cấp tỉnh 6,5% (khoảng 6,3 tỷ USD); cấp doanh nghiệp 1,7% (khoảng 1,6 tỷ USD); cấp sản phẩm rộng nhất và có thể phóng đại vì không thấy giá trị gia tăng trong cùng nhóm sản phẩm; cấp doanh nghiệp là cận dưới vì hàng có thể đi qua nhiều doanh nghiệp. Khi thuế với hàng Trung Quốc tăng 12,48%, chuyển tải cấp sản phẩm tăng 5,9 điểm phần trăm; chuyển tải cấp doanh nghiệp của các doanh nghiệp Trung Quốc ở Việt Nam tăng 314% từ 2018 đến 2021. Tóm tắt của Freund (Đại học California San Diego, 1–2/2025; https://ccd.ucsd.edu/_files/brief-identify-tariff-evasion-web.pdf) trích 16,1% và 1,8% cho cùng năm, lệch nhỏ với 16,5% và 1,7%; chương dùng số của Vox China. Nguồn thứ cấp (bài tóm tắt). Cần đối chiếu với bài nghiên cứu gốc trước khi in. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
3. 35
   La Crónica de Hoy, “Ebrard despeja dudas sobre el T-MEC: seguirá vigente hasta 2036 y comenzará una revisión anual” (https://www.cronica.com.mx/nacional/2026/07/02/ebrard-despeja-dudas-sobre-el-t-mec-seguira-vigente-hasta-2036-y-comenzara-una-revision-anual/), 2/7/2026, đọc 20/10/2026. Ông Ebrard nói hiệp định còn hiệu lực đến 2036; Mexico và Canada đã đề nghị gia hạn đến 2042 nhưng Mỹ chưa ủng hộ vì thâm hụt thương mại; rà soát hằng năm bắt đầu bằng phiên chính thức ngày 20/7 khi phái đoàn Mỹ thăm Mexico; rà soát chỉ xét các vấn đề liên quan một bên, không đàm phán lại toàn bộ mỗi năm; hiệp định giữ nguyên điều kiện hiện nay; hơn 80% hàng xuất khẩu của Mexico sang Mỹ vào không thuế. Nguồn thứ cấp (báo chí Mexico; lời của một bên). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
4. 36
   Investment Monitor, “Greer: interim USMCA deals with Mexico, Canada” (https://www.investmentmonitor.ai/newsletters/greer-interim-usmca-deals-mexico-canada), 23/7/2026, đọc 20/10/2026, dẫn Reuters ngày 22/7/2026. Ông Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, muốn có ít nhất một số sắp xếp, một với Canada và một với Mexico, trước cuối năm 2026; đàm phán lại toàn diện hoãn sang 2027; các vấn đề khó (quy tắc xuất xứ ô tô, lao động, môi trường) có thể mất lâu hơn. Nguồn thứ cấp (bản tin). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc của Reuters và tin mới hơn về thỏa thuận tạm thời trước khi in.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2, 4.

Câu hỏi 5. Nga, Triều Tiên và Đông Âu tham gia chuỗi cung ứng bằng cách nào, và các số ước tính đáng tin đến đâu?

1. 37
   Al-Monitor, “Five NATO members seen to spend over 3.5% of GDP on core defence this year, alliance estimates” (https://www.al-monitor.com/originals/2026/07/five-nato-members-seen-spend-over-35-gdp-core-defence-year-alliance-estimates), tháng 7/2026, đọc 20/10/2026, tóm tắt ước tính của NATO công bố 7/7/2026. Ước tính chi quốc phòng cốt lõi năm 2026 theo tỷ lệ GDP: Litva 5,33%; Estonia 5,1%; Latvia 4,92%; Ba Lan 4,68%; Hy Lạp 3,65%; Mỹ 3,17%; các nước châu Âu của NATO và Canada 2,53%. Tệp PDF gốc của NATO (https://www.nato.int/content/dam/nato/webready/documents/finance/def-exp-2026-en.pdf) trống khi đọc. Số ước tính 2025 của NATO (def-exp-2025) và báo cáo thường niên (Polskie Radio, 26/3/2026) cho Ba Lan 4,48% và 4,3%, lệch với nhau và với ước tính 2026; chương dùng ước tính 2026. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu với tài liệu gốc của NATO trước khi in.
2. 38
   NRC, tờ thông tin về Đạo luật Cấm nhập khẩu urani Nga (https://www.nrc.gov/reading-rm/doc-collections/fact-sheets/uranium-import-ban.html), đọc 20/10/2026 (trang không ghi ngày đăng). Đạo luật ký ngày 13/5/2024 (Tổng thống Biden); có hiệu lực từ 11/8/2024; Bộ trưởng Năng lượng có thể miễn trừ nếu không có nguồn urani làm giàu thấp thay thế khả thi hoặc vì lợi ích quốc gia; miễn trừ chấm dứt chậm nhất 1/1/2028; đạo luật hết hiệu lực 31/12/2040. Nguồn gốc (cơ quan nhà nước). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
3. 39
   World Nuclear News, “Russia places ban on US uranium exports” (https://world-nuclear-news.org/articles/russia-places-ban-on-us-uranium-exports), 18/11/2024, đọc 20/10/2026. Nga công bố ngày 15/11/2024 lệnh hạn chế tạm thời xuất khẩu urani làm giàu sang Mỹ, gồm hợp đồng với pháp nhân đăng ký theo luật Mỹ; giấy phép xuất khẩu chung của Tenex bị thu hồi (hiệu lực đến 31/12/2025); giao hàng theo giấy phép riêng của cơ quan kiểm soát xuất khẩu vẫn được miễn; chưa nêu ngày hết hạn của lệnh. Nguồn thứ cấp (báo ngành). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
4. 40
   Mining Weekly, “US awards $2.7bn worth of orders to boost uranium enrichment” (https://www.miningweekly.com/article/us-awards-27bn-worth-of-orders-to-boost-uranium-enrichment-2026-01-06), 6/1/2026, đọc 20/10/2026, về thông báo của Bộ Năng lượng ngày 5/1/2026: lệnh đặt hàng làm giàu urani trong mười năm cho American Centrifuge Operating (công ty con của Centrus) 900 triệu USD (urani làm giàu thấp độ giàu cao, HALEU), General Matter 900 triệu USD (HALEU), Orano Federal Services 900 triệu USD (urani làm giàu thấp, LEU); tổng 2,7 tỷ USD; Global Laser Enrichment nhận riêng 28 triệu USD. Bộ Năng lượng (https://www.energy.gov/ne/domestic-low-enriched-uranium-supply-chain), đọc 20/10/2026: Mỹ nhập khoảng 20–25% urani làm giàu từ Nga. Nguồn thứ cấp và nguồn gốc. Trang của Bộ Năng lượng không có danh sách công ty trúng nên dùng Mining Weekly cho phần đó. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
5. 41
   Cranny-Evans, Viện Hoàng gia các Dịch vụ Thống nhất (RUSI), “Brothers in arms: assessing North Korea’s contribution to Russia’s war in Ukraine” (https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/brothers-arms-assessing-north-koreas-contribution-russias-war-ukraine), 6/5/2025, đọc 20/10/2026. Open Source Centre và Reuters (15/4/2025): 4,2 đến 5,8 triệu quả đạn pháo và rocket cỡ 122 mm và 152 mm từ 8/2023, mô hình hóa từ ảnh vệ tinh và sức chứa container (64 chuyến của bốn tàu, ít nhất 15.800 container), không phải đếm; có thể bằng 29–40% số đạn Nga đã bắn (Nga khoảng 14 triệu quả từ 8/2023); tác giả gọi ước tính là chưa đầy đủ và gần đúng. Nguồn thứ cấp (bình luận của viện nghiên cứu). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
6. 42
   Euromaidan Press, “North Korea supplied Russia with 9 mn rounds of ammunition and 100 ballistic missiles since 2023” (https://euromaidanpress.com/2025/05/29/north-korea-supplied-russia-with-9-mn-rounds-of-ammunition-and-100-ballistic-missiles-since-2023/), 29/5/2025, đọc 20/10/2026. Báo cáo của Nhóm Giám sát Trừng phạt Đa phương (MSMT): khoảng 9 triệu quả đạn pháo từ 9/2023; hơn 100 tên lửa đạn đạo; hơn 200 pháo hạng nặng; hơn 20.000 container. MSMT do Hàn Quốc và Mỹ lập tháng 10/2024 thay Ban Chuyên gia của Liên Hợp Quốc. Bài không nêu cách tính 9 triệu. Nguồn thứ cấp (báo chí dẫn Yonhap). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
7. 43
   LIGA.net, “DPRK provided Russia with 12 million 152-mm shells, South Korean intelligence” (https://news.liga.net/en/amp/world/news/dprk-provided-russia-with-12-million-152-mm-shells-south-korean-intelligence), 13/7/2025, đọc 20/10/2026, dẫn Yonhap: tình báo quốc phòng Hàn Quốc nói khoảng 28.000 container, quy đổi thành khoảng 12 triệu quả đạn 152 mm (có thể hơn); đây là quy đổi, không phải số đếm. Nguồn thứ cấp (báo chí). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
8. 44
   Asia Business Daily, bài về đánh giá của Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) (https://view.asiae.co.kr/en/article/2026070916014048195), 9/7/2026, đọc 20/10/2026. HUR (8/7/2026): Triều Tiên chuyển cho Nga hơn 7 triệu quả đạn các loại (cối 82–240 mm, pháo, đạn xe tăng, rocket, tên lửa chống tăng), hơn 100 tên lửa KN-23 và KN-24, hơn 600 pháo; cung 25–40% nhu cầu đạn pháo của Nga; năng lực sản xuất 1–2 triệu quả một năm; không có bằng chứng linh kiện Triều Tiên tiên tiến dùng trong máy bay không người lái và tên lửa Nga. Nguồn thứ cấp; số của tình báo một bên trong cuộc chiến. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
9. 45
   Kyiv Independent, “Nearly 11,000 North Korean troops stationed in Russia’s Kursk Oblast at start of 2026, media reports” (https://kyivindependent.com/nearly-11-000-north-korean-troops-stationed-in-russias-kursk-oblast-at-start-of-2026-media-reports/), 13/2/2026, đọc 20/10/2026, dẫn Yonhap 12/2/2026 về đánh giá của Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc (NIS): khoảng 11.000 quân Triều Tiên ở vùng Kursk (khoảng 10.000 chiến đấu và 1.000 công binh); khoảng 6.000 thương vong; khoảng 1.100 quân về nước tháng 12/2025 có thể được triển khai lại. Nguồn thứ cấp. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
10. 46
    BusinessDay (Reuters), “China’s 2025 trade with North Korea rebounds to pre-Covid levels” (https://www.businessday.co.za/world/asia/2026-01-20-chinas-2025-trade-with-north-korea-rebounds-to-pre-covid-levels/), 20/1/2026, đọc 20/10/2026, dẫn số hải quan Trung Quốc: thương mại hai chiều năm 2025 khoảng 2,7 tỷ USD, tăng 25%, gần mức năm 2019; năm 2024 giảm 5% xuống 2,1 tỷ USD. Al Jazeera, “Xi, Kim pledge to boost ties at rare Pyongyang summit” (https://www.aljazeera.com/amp/economy/2026/6/9/xi-kim-pledge-to-boost-ties-at-rare-pyongyang-summit), 9/6/2026, đọc 20/10/2026: ông Tập thăm Bình Nhưỡng, thượng đỉnh thứ Hai 8/6/2026, lần đầu sau bảy năm; theo hãng truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV, hai bên nhất trí mở rộng hợp tác thương mại, nông nghiệp, xây dựng và công nghệ; bài không báo cáo cam kết quân sự, và phi hạt nhân hóa không có trong chương trình. Nguồn thứ cấp (hãng tin, báo). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
11. 47
    NBC News (https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna249738), 18/12/2025, và Yahoo (https://www.yahoo.com/news/articles/report-north-korean-hackers-stole-014016987.html), đọc 20/10/2026, dẫn báo cáo của Chainalysis: Triều Tiên trộm khoảng 2,02 tỷ USD tiền số năm 2025, kỷ lục, trên tổng khoảng 3,4 tỷ USD bị trộm toàn cầu (khoảng 59%, tính ở chương; Yahoo ghi 60%); vụ Bybit khoảng 1,5 tỷ USD (2/2025). Trang blog gốc của Chainalysis (https://www.chainalysis.com/blog/2025-crypto-theft-north-korea/) báo lỗi khi đọc. The Hacker News, “Bitget says suspected North Korean…” (https://thehackernews.com/2026/09/bitget-says-suspected-north-korean.html), 25/9/2026, đọc 20/10/2026: giao dịch trái phép phát hiện lúc 18:31 theo giờ quốc tế ngày 24/9/2026; số mất ban đầu 351,6 triệu USD, sau điều chỉnh khoảng 390 triệu USD (The Hacker News) hoặc 387,5 triệu USD (Decrypt, https://decrypt.co/379350/bitget-hack-387m-what-happened-why-north-korea-suspect); giám đốc điều hành Bitget Gracy Chen nói cách tấn công rất phù hợp với mẫu hình của các nhóm tin tặc Triều Tiên; Elliptic và TRM Labs thấy liên kết trên chuỗi khối với các vụ trộm trước đó gắn với Triều Tiên; Bitget chưa xác nhận như sự thật. Nguồn thứ cấp. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 5.

Câu hỏi 6. Việt Nam đứng ở đâu?

1. 48
   VOV, “Vietnam’s exports to US jump 28.1% in 2025 on electronics surge” (https://kynguyenvuonminh.vov.vn/en/economy/vietnams-exports-to-us-jump-281-in-2025-on-electronics-surge-post1261258.vov), 14/1/2026, đọc 20/10/2026, dẫn Bộ Công Thương: xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 hơn 153,1 tỷ USD, tăng 28,1%. Nguồn thứ cấp (báo chí). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với số của Bộ Công Thương hoặc Tổng cục Hải quan trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 6.

Kết luận: trả lời sáu câu hỏi

Mục này dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 13, 18, 22, 36.