Tập 1·Phần II. Ai đang cầm dòng vốn toàn cầu
Chương 15
Big Three và quyền lực index hóa: năm câu hỏi về việc ai quyết định tiền thụ động chảy vào đâu
Cách đọc trang này
Bản in chỉ ghi nơi phát hành và ngày, ở đoạn Nguồn cuối chương. Trang này giữ phần còn lại: tên bài, đường dẫn đầy đủ và những lưu ý về cách đọc nguồn. Để tìm nguồn của một số liệu, đọc nơi phát hành và ngày trong đoạn Nguồn của bản in, rồi tìm cùng tên và ngày ở mục tương ứng bên dưới, hoặc dùng ô tìm kiếm ở trang chủ.
Trang này giữ toàn bộ nguồn đã dùng khi viết chương, nên có thể nhiều hơn đoạn Nguồn của bản in. Số ở đầu mỗi ghi chú chỉ là mã để các ghi chú trỏ chéo với nhau.
Số liệu tính đến 20/10/2026; các đường dẫn ghi “đọc 20/10/2026” được mở ngày đó; nhiều trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên câu trích và số cần đối chiếu từng chữ với bản gốc trước khi in; tiêu đề bài trong trang này có chỗ dựng lại từ đường dẫn nên cũng cần đối chiếu. Chỗ nào ghi “nguồn thứ cấp” hoặc “chưa ghi lại đường dẫn” là nguồn chưa mở được bản gốc hoặc chưa lưu địa chỉ. Con số nào đi kèm phép tính hoặc cụm “tính từ” là kết quả tính từ các số đã nêu, không phải số do nguồn công bố.
Đoạn mở đầu
- 1(a) ESG Dive, “Vanguard settles coal antitrust suit with Republican states for $29.5M” (https://www.esgdive.com/news/vanguard-settles-antitrust-coal-case-texast-red-states-state-street-blackrock/813513/), đăng 2/3/2026, đọc 20/10/2026: Vanguard ra tuyên bố ngày 26/2/2026; trả 29,5 triệu USD cho các bang nguyên đơn; Vanguard không thừa nhận sai phạm. (b) Kelley Drye, “Vanguard Settles 13-State ESG Antitrust Suit” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://www.kelleydrye.com/viewpoints/blogs/ad-law-access/vanguard-settles-13-state-esg-antitrust-suit.md), đề ngày 4/3/2026, đọc 20/10/2026: công bố ngày 26/2/2026; 29,5 triệu USD; yêu cầu với BlackRock và State Street vẫn còn. Hai bài ghi số bang nguyên đơn khác nhau (ESG Dive nêu tên 11 bang, tiêu đề của Kelley Drye ghi 13), nên chương không nêu số bang. Nguồn thứ cấp, đọc qua công cụ tóm tắt tự động. Cần đối chiếu: thông báo của Vanguard ngày 26/2/2026 và văn bản thỏa thuận.
- 2MSCI, thông cáo kết quả quý 2/2026 (tiêu đề chưa đọc được; https://ir.msci.com/node/22856), đề ngày 21/7/2026 theo Chương 14, đọc 20/10/2026 phần sau ký tự thứ 100.000 qua công cụ tóm tắt tự động. Bảng 7, tài sản trong ETF bám chỉ số cổ phiếu MSCI (tỷ USD): quý 2/2026 đầu kỳ 2.403, giá tăng 376, dòng tiền vào 39, cuối kỳ 2.818, bình quân kỳ 2.706, phí cuối kỳ 2,28 điểm cơ bản; quý 1/2026 đầu kỳ 2.341, giá giảm 41, dòng tiền vào 103, cuối kỳ 2.403, bình quân kỳ 2.471, phí cuối kỳ 2,35 điểm cơ bản. Nguồn sơ cấp. Chương 14 chỉ đọc 100.000 trong 130.349 ký tự đầu của thông cáo nên ghi MSCI “không nêu số đô la”; Chương 15 đã đọc phần sau. Cần đối chiếu: các số của bảng 7 với bản gốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
- 3National Association of Plan Advisors (NAPA), “Vanguard’s flagship 500 Index Fund celebrates 50 years” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://www.napa-net.org/news/2026/8/vanguards-flagship-500-index-fund-celebrates-50-years/), đề ngày 31/8/2026, đọc 20/10/2026: quỹ ra mắt ngày 31/8/1976 với tên First Index Investment Trust, huy động 11,3 triệu USD trên mục tiêu 150 triệu USD. Nguồn thứ cấp; bài “The Index Fund Turns 50” của Morningstar (https://www.morningstar.com/funds/index-fund-turns-50-how-jack-bogle-changed-investing-forever) không mở được. Cần đối chiếu: số 11,3 triệu và 150 triệu USD với Vanguard.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
- 4(a) Thời báo Tài chính Việt Nam, “Dòng vốn ngoại chảy mạnh, mua ròng hơn 1.200 tỷ đồng” (https://thoibaotaichinhvietnam.vn/dong-von-ngoai-chay-manh-mua-rong-hon-1-200-ty-dong-204053.html), đăng 18:21 ngày 18/9/2026, đọc 20/10/2026: khối ngoại mua ròng khoảng 1.262 tỷ đồng trên HOSE (mua 10.544,75 tỷ, bán 9.282,59 tỷ), số chương dùng cho dòng mua ròng cả phiên; áp lực bán lớn nhất ở VIC với gần 320 tỷ đồng; TCB bị bán ròng 199,49 tỷ đồng, CTG 163,28, VPB 119,32, MBB 103,62, ACB 49,14. (b) Tạp chí Kinh tế – Tài chính, “Khối ngoại mua ròng 2.700 tỷ đồng trong tuần cơ cấu FTSE” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://tapchikinhtetaichinh.vn/khoi-ngoai-mua-rong-2-700-ty-dong-trong-tuan-co-cau-ftse-167480.html), đăng 6:22 ngày 20/9/2026, đọc 20/10/2026: tuần 14–18/9/2026 khối ngoại mua ròng khoảng 2.700 tỷ đồng (khoảng 104 triệu USD) trên HOSE; VIC bán ròng 1.073 tỷ đồng, lớn nhất trong các mã nêu. Nguồn thứ cấp. Bài (a) không dùng cụm “bán ròng” riêng cho VIC mà ghi “áp lực bán lớn nhất”.Cũng dùng ở: Việt Nam đứng ở đâu
- 5(a) 401(k) Specialist, “Vanguard Investor Choice Participation Surges Sixfold in 2026” (https://401kspecialistmag.com/vanguard-investor-choice-participation-surges-sixfold-in-2026/), đề ngày 29/9/2026, sửa lần cuối 9/10/2026, đọc 20/10/2026: nhà đầu tư tăng từ 82.000 (2025) lên 507.000 (2026); tài sản tham gia tăng từ 9 tỷ lên 151 tỷ USD; khoảng 80 nhà bảo trợ kế hoạch hưu trí tham gia với 120 tỷ USD; quỹ đủ điều kiện khoảng 4 nghìn tỷ USD; Vanguard dự kiến mở cho mọi quỹ chỉ số cổ phiếu Mỹ năm 2027, nâng tài sản đủ điều kiện lên 8 nghìn tỷ USD. Bài dẫn báo cáo “How Investors Vote” năm 2026 của Vanguard, bản gốc chưa đọc. (b) Vanguard, bài về Investor Choice năm 2026 (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “What’s ahead for Vanguard Investor Choice in 2026”; https://corporate.vanguard.com/content/corporatesite/us/en/corp/articles/whats-ahead-for-vanguard-investor-choice-in-2026.html), trang không ghi ngày đăng, đọc 20/10/2026: quỹ đủ điều kiện hơn 3,6 nghìn tỷ USD và trên 55% tài sản quỹ chỉ số cổ phiếu của các hãng thuộc Mỹ của Vanguard, tại 31/12/2025; khoảng 22 triệu nhà đầu tư đủ điều kiện. Nguồn thứ cấp (a) và sơ cấp (b). Cần đối chiếu: báo cáo gốc và định nghĩa “tài sản tham gia” của Vanguard.Cũng dùng ở: Câu hỏi 5; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 6ICI, “Active and Index Combined Long-Term Mutual Funds and Exchange-Traded Funds (ETFs)” (https://www.ici.org/research/stats/combined_active_index), công bố 30/9/2026 với số tháng 8/2026, đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng tài sản ròng quỹ chủ động 18.871,4 tỷ USD, quỹ chỉ số 22.399,7 tỷ USD; trong tháng 8/2026 quỹ chủ động tăng 287,29 tỷ USD (1,5%), quỹ chỉ số tăng 638,22 tỷ USD (2,9%); tỷ lệ quỹ chỉ số 54,3%; nhóm cổ phiếu trong nước: chủ động 8.443,4 tỷ USD, chỉ số 15.563,5 tỷ USD, tỷ lệ chỉ số 64,8%. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: phạm vi của thống kê tháng so với Fact Book (tổng 41,3 nghìn tỷ USD tháng 8/2026 so với 36,6 nghìn tỷ USD cuối 2025); hai trang tháng 12/2025 và tháng 1/2026 của cùng thống kê không mở được nên chưa nối được hai chuỗi.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
Câu hỏi 1. Quỹ chỉ số chiếm bao nhiêu tài sản quỹ ở Mỹ, và thành hình từ đâu?
- 7ICI, 2026 Investment Company Fact Book, chương 2 (https://icifactbook.org/pdf/2026-factbook-ch2.pdf), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động. Hình 2.5, tỷ lệ quỹ chỉ số (quỹ mở cộng ETF) trong tài sản quỹ dài hạn: 19% (cuối 2010, tổng 9,9 nghìn tỷ USD), 28% (2015, 14,9), 40% (2020, 24,8), 52% (2025, 36,6, trong đó quỹ chỉ số 19,1 nghìn tỷ USD). Hình 2.6, quỹ cổ phiếu trong nước theo chỉ số nắm 18% (2024) và 19% (2025) giá trị thị trường cổ phiếu Mỹ; quỹ cổ phiếu trong nước chủ động 11% và nhà đầu tư khác 69% (2025). Nguồn sơ cấp. Số cuối 2024 của Hình 2.5 không có trong bản tóm tắt. Cần đối chiếu: từng số với hình gốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
- 8ETF Central, “SPDR S&P 500 ETF (SPY) celebrates 30-year anniversary” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://www.etfcentral.com/news/spdr-sp-500-etf-spy-celebrates-30-year-anniversary), đề ngày 21/1/2023, đọc 20/10/2026: SPY bắt đầu giao dịch ngày 22/1/1993, do State Street Global Advisors ra mắt; bài mô tả là ETF đầu tiên và tồn tại lâu nhất niêm yết ở Mỹ. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày ra mắt với State Street.
- 9(a) PlanAdviser, “BlackRock snags BGI, iShares” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://www.planadviser.com/blackrock-snags-bgi-ishares/), đề ngày 11/6/2009, đọc 20/10/2026: giá khoảng 13,5 tỷ USD, gồm 6,6 tỷ USD tiền mặt và 37,8 triệu cổ phiếu BlackRock; iShares có hơn 300 tỷ USD tài sản trong hơn 350 quỹ; bên bán là Barclays. (b) BlackRock, phụ lục 99.1 của báo cáo 8-K gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/0001364742/000134100409002413/blackrock_ex99-1.htm), thông cáo đề ngày 1/12/2009, đọc 20/10/2026: việc sáp nhập đã hoàn tất; thông cáo không nêu giá. Nguồn thứ cấp (a) và sơ cấp (b).
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 6.
Câu hỏi 2. Ba hãng nắm bao nhiêu cổ phần và phiếu bầu ở các công ty lớn?
- 10Lucian Bebchuk và Scott Hirst, “The Specter of the Giant Three” (https://corpgov.law.harvard.edu/2019/05/21/the-specter-of-the-giant-three; ngày lấy từ đường dẫn, trang không ghi ngày), đọc 20/10/2026: cổ phần trung bình của ba hãng ở công ty trong S&P 500 là 20,5% năm 2017, từ 5,2% năm 1998; phần phiếu trung bình trong các cuộc bầu giám đốc khoảng 25% năm 2018; dự báo khoảng 34% trong một thập kỷ và khoảng 41% trong hai thập kỷ. Bản NBER (https://www.nber.org/papers/w25914, tháng 6/2019) ghi “khoảng 25%” và “tới 40%”. Chương không dùng các dự báo của bài này. Nguồn sơ cấp (tóm tắt của chính các tác giả).
- 11(a) Lucian Bebchuk và Scott Hirst, “Big Three Power, and Why It Matters”, Boston University Law Review, tập 102, trang 1547 (2022) (https://scholarship.law.bu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4318&context=faculty_scholarship), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động. Số liệu cuối 2021; ba trung vị cộng lại 21,9% (BlackRock 7,7; Vanguard 9,7; State Street 4,5); phần phiếu 24,9% ở phần mở đầu, nhưng phần I.A ghi 27,6% và bảng 2 cộng thành 27,5%; số 438 công ty (khoảng 88%) có một trong ba hãng là cổ đông lớn nhất tại 12/2018 là của hãng luật Sullivan & Cromwell, dẫn trong bài; dự báo của bài: phần phiếu ở S&P 500 là 34,3% năm 2028 và 40,8% năm 2038. (b) Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp của Trường Luật Harvard, “Big Three Power, and Why it Matters” (https://corpgov.law.harvard.edu/?p=153261; trang không ghi ngày), đọc 20/10/2026: 21,9% cổ phần (trung vị) và 24,9% phiếu bầu, cuối 2021. Chương dùng 24,9%, khớp với bản tóm tắt của chính các tác giả. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: số phiếu 2021 trong toàn văn (24,9% hay 27,6%).Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 7.
Câu hỏi 3. Công ty chỉ số quyết định điều gì, và tài sản bám theo họ lớn đến đâu?
- 12S&P Dow Jones Indices, Indexed Asset Survey 2025 (https://www.spglobal.com/spdji/en/documents/index-news-and-announcements/spdji-indexed-asset-survey-2025.pdf), số tại 31/12/2025, trang không ghi ngày công bố (bản quyền 2026), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: bám theo S&P 500 15.741,5 tỷ USD, lấy S&P 500 làm chuẩn 7.608,1 tỷ USD; bám theo mọi chỉ số của S&P DJI 19.784,4 tỷ USD, lấy làm chuẩn 12.146,2 tỷ USD; phần mở đầu ghi khoảng 23 nghìn tỷ USD bám theo hoặc lấy S&P 500 làm chuẩn, và định nghĩa “indexed” (quỹ, ETF, phái sinh mô phỏng chỉ số) và “benchmarked” (quỹ chủ động đo so với chỉ số). Tiêu đề các cột của bảng bị lỗi khi đọc nên chương suy tên cột từ tổng. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: tên cột; số bám theo S&P 500 (15,74 nghìn tỷ USD) trùng chữ số với tổng tài sản ETF ở Mỹ trong Chương 14 (15,74 nghìn tỷ USD, ETFGI) là ngẫu nhiên giữa hai thước khác nhau.
- 13LSEG, thông cáo của FTSE Russell ngày 26/8/2026 (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “FTSE Russell 21Shares global benchmark partnership ETP suites”; https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-russell-21shares-global-benchmark-partnership-etp-suites) và ngày 11/6/2026 (“FTSE Russell to launch Russell 9000 Global Index”; https://www.lseg.com/en/media-centre/press-releases/ftse-russell/2026/ftse-russell-to-launch-russell-9000-global-index), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phần “About FTSE Russell” ghi khoảng 20 nghìn tỷ USD được lấy làm chuẩn theo chỉ số FTSE Russell, không ghi ngày của số; thông cáo 11/6/2026 ghi riêng hơn 12 nghìn tỷ USD lấy chỉ số Russell của Mỹ làm chuẩn. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: ngày của số 20 nghìn tỷ USD, và số này gồm cả quỹ bám lẫn quỹ chủ động hay không.
- 14MSCI Inc., Form 10-K năm tài chính 2025 (https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1408198/000140819826000011/msci-20251231.htm), đọc 20/10/2026 một phần trang qua công cụ tóm tắt tự động: khách hàng lớn nhất theo doanh thu, BlackRock, chiếm 10,8% doanh thu hoạt động hợp nhất năm 2025 và 10,2% năm 2024. Nguồn sơ cấp. Chương không đọc được phần của báo cáo nêu tài sản ETF bám chỉ số tại 31/12/2025. Cần đối chiếu: hai tỷ lệ với báo cáo gốc.
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2.
Câu hỏi 4. Sở hữu chồng chéo có làm giá cao hơn không, và vụ kiện Texas đã đến đâu?
- 15José Azar, Martin Schmalz và Isabel Tecu, “Anticompetitive Effects of Common Ownership”, Journal of Finance 73(4): 1513–1565, tháng 8/2018, DOI 10.1111/jofi.12698 (trang IDEAS: https://ideas.repec.org/a/bla/jfinan/v73y2018i4p1513-1565.html), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: dùng dữ liệu hàng không Mỹ, thấy thay đổi mức tập trung sở hữu chồng chéo trên từng tuyến đi cùng chiều với thay đổi giá vé, kể cả khi chỉ dùng biến động sở hữu do vụ sáp nhập của hai hãng quản lý quỹ lớn. Bản tóm tắt đọc được nêu một bội số về mức tập trung nhưng không nêu mức tăng giá vé theo phần trăm; chương không dùng bội số đó vì chưa đọc lại được từ bản gốc. Nguồn sơ cấp (tóm tắt). Cần đối chiếu: toàn văn, nhất là vụ sáp nhập dùng làm biến cố.
- 16(a) Patrick Dennis, Kristopher Gerardi và Carola Schenone, “Common Ownership Does Not Have Anticompetitive Effects in the Airline Industry”, Journal of Finance 77(5): 2765–2798, tháng 10/2022, DOI 10.1111/jofi.13176 (trang IDEAS: https://ideas.repec.org/a/bla/jfinan/v77y2022i5p2765-2798.html), đọc 20/10/2026. (b) Cùng ba tác giả, “Revisiting the Effect of Common Ownership on Pricing in the Airline Industry”, Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp của Trường Luật Harvard (https://corpgov.law.harvard.edu/2022/11/07/revisiting-the-effect-of-common-ownership-on-pricing-in-the-airline-industry/; ngày 7/11/2022 lấy từ đường dẫn, trang không ghi ngày), đọc 20/10/2026: mối liên hệ với giá vé đến từ thành phần thị phần; không còn ý nghĩa thống kê khi quyền kiểm soát được giả định thực hiện qua dọa thoái vốn hoặc các kênh khác; kết quả yếu đi khi xử lý khác đối với hãng phá sản. Nguồn sơ cấp (tóm tắt) và bài của chính các tác giả. Cần đối chiếu: toàn văn.
- 17José Azar, Martin Schmalz và Isabel Tecu, “A Refutation of ‘Common Ownership Does Not Have Anti-Competitive Effects in the Airline Industry’”, ECGI Finance Working Paper số 837/2022, 19/8/2022 (https://www.ecgi.global/working-paper/refutation-common-ownership-does-not-have-anti-competitive-effects-airline-industry), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: bác kết luận của Dennis và cộng sự; cho rằng phép thử đối chứng của họ tương quan âm mạnh với thị phần do cấu trúc bảng dữ liệu không cân bằng; cho rằng ước tính ban đầu của chính ba tác giả thấp hơn mức thực vì thị phần là biến nội sinh. Nguồn sơ cấp (tóm tắt); đây là bài của chính một bên trong tranh cãi.
- 18Climate Litigation Database (Cơ sở dữ liệu Kiện tụng Khí hậu), “Texas v. BlackRock, Inc.” (https://www.climatecasechart.com/document/texas-v-blackrock-inc_f224?cfn=gas), Tòa án Liên bang Khu vực Đông Texas, hồ sơ số 6:24-cv-00437, đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: các mục hồ sơ nêu ở Bảng 15.5; mục cuối là 13/4/2026; trang không có lịch xử hay ngày xét xử; phần mô tả vụ án ghi mười một bang nguyên đơn, còn dòng tóm tắt phán quyết 1/8/2025 ghi mười ba bang, nên chương không nêu số bang. CourtListener, nơi có hồ sơ gốc, không đọc được vì chặn truy cập. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: hồ sơ gốc trên CourtListener hoặc PACER, nhất là diễn biến sau 13/4/2026 và quyết định về đề nghị phán quyết một phần ngày 16/3/2026.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 19Reuters, tin về phán quyết ngày 1/8/2025 của thẩm phán Jeremy Kernodle ở Tyler, Texas, đọc qua bản đăng lại trên Stockopedia (tiêu đề “BlackRock loses bid to dismiss Texas climate collusion claims”; https://www.stockopedia.com/share-prices/state-street-NYQ:STT/news/black-rock-loses-bid-to-dismiss-texas-climate-collusion-claims-updated-019e69d8-f73b-7ec3-86db-430c72f4be18/); MarketScreener có tin cùng nội dung (https://uk.marketscreener.com/news/us-judge-mostly-rejects-blackrock-bid-to-dismiss-states-lawsuit-over-climate-push-ce7c5fd3da8ff723; chưa mở), đọc 20/10/2026: bác 3 trong 21 yêu cầu, gồm yêu cầu theo luật bảo vệ người tiêu dùng của Louisiana và Nebraska; các yêu cầu còn lại gắn với việc tham gia Climate Action 100+ (liên minh nhà đầu tư về khí hậu) và vận động cổ đông; nguyên đơn yêu cầu, trong số các biện pháp, buộc các hãng bán cổ phần ở công ty than. Nguồn thứ cấp (bản đăng lại). Cần đối chiếu: bản gốc của Reuters và phán quyết (PDF của Văn phòng Tổng chưởng lý Texas: https://www.texasattorneygeneral.gov/sites/default/files/images/press/Order%20on%20MTD%20-%20Blackrock.pdf, chưa đọc).Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 20Mintz, bài về phán quyết bác đơn xin bác vụ kiện (tiêu đề chưa đọc được; https://www.mintz.com/insights-center/viewpoints/2026-03-16-red-state-ags-esg-antitrust-complaint-against-asset-managers; đường dẫn mang ngày 2026-03-16 nhưng nội dung đề ngày 4/8/2025), đọc 20/10/2026: thẩm phán Kernodle bác đơn xin bác vụ kiện, vụ kiện chuyển sang thu thập chứng cứ; vụ kiện sau đó được Cục Chống độc quyền của Bộ Tư pháp và FTC ủng hộ. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng bài.
- 21ESG Dive, “Vanguard settles coal antitrust suit with Republican states for $29.5M” (https://www.esgdive.com/news/vanguard-settles-antitrust-coal-case-texast-red-states-state-street-blackrock/813513/), đăng 2/3/2026, đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động. Điều khoản: Vanguard dùng “nỗ lực hợp lý về mặt thương mại” (commercially reasonable efforts) để mở Investor Choice, ra mắt tháng 2/2023, cho mọi quỹ có hơn một nửa tài sản là cổ phiếu Mỹ trước cuối tháng 6/2027, và giữ chương trình đến ít nhất cuối tháng 6/2032; không chỉ đạo chiến lược công ty, không vận động giảm khí thải, không đề cử giám đốc, không đề xuất nghị quyết cổ đông, không dọa bán cổ phần; thông báo tháng 11 (2025) rút các doanh nghiệp Mỹ khỏi Nguyên tắc Đầu tư Có trách nhiệm của Liên Hợp Quốc, được bài nêu là điều kiện của thỏa thuận. BlackRock từ chối bình luận; State Street cho rằng vụ kiện “baseless and without merit” (vô căn cứ). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: văn bản thỏa thuận.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Câu hỏi 5. Ai đang bỏ phiếu thay cho nhà đầu tư quỹ chỉ số?
- 22BlackRock, “Empowering investors through BlackRock Voting Choice” (https://www.blackrock.com/corporate/about-us/investment-stewardship/blackrock-voting-choice), đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng tài sản quỹ chỉ số cổ phiếu 8,79 nghìn tỷ USD (nhãn hình “Q2 2026”); tài sản đủ điều kiện Voting Choice 3,96 nghìn tỷ USD tại 30/6/2026, bằng khoảng 45% tổng, hoặc “trên 92%” tài sản quỹ chỉ số cổ phiếu của khách hàng tổ chức; tài sản đủ điều kiện đang tham gia 923 tỷ USD tại 30/6/2026. Trang không nêu số khách hàng hay tài khoản tham gia. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: nhãn thời gian của số 8,79 nghìn tỷ USD và định nghĩa “đang tham gia”.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 5.
Việt Nam đứng ở đâu
- 23Tin nhanh Chứng khoán, “FTSE GEIS có thể mang hơn 1,5 tỷ USD vào chứng khoán Việt, MBS dự báo VIC, VHM, SHB, MSN được ưu tiên” (https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/ftse-geis-co-the-mang-hon-15-ty-usd-vao-chung-khoan-viet-mbs-du-bao-vic-vhm-shb-msn-duoc-uu-tien-post395195.html), đăng 14:57 ngày 3/8/2026, đọc 20/10/2026: MBS ước tính dòng vốn ETF bám chỉ số FTSE có thể vượt 1,5 tỷ USD trong một năm; đợt đầu khoảng 150 triệu USD (khoảng 10%), hiệu lực từ 21/9/2026; VIC tổng khoảng 464 triệu USD, đợt đầu khoảng 46,4 triệu USD (mua); VHM khoảng 160 triệu USD, SHB và MSN mỗi mã khoảng 92 triệu USD (tổng, mua). Bài không nêu danh sách quỹ. Nguồn thứ cấp, dẫn ước tính của MBS; báo cáo gốc (https://mbs.com.vn/files/uploads/2026/08/BC_CLTT_20260803-1.pdf) chưa đọc. Cần đối chiếu: báo cáo gốc của MBS.
- 24(a) ACBS, “ETF FTSE Update 2026H2” (https://acbs.com.vn/acbsmedia/2026/08/ETF_FTSE_Update_2026H2_EN.pdf), báo cáo đề ngày 25/8/2026, đọc 20/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: dòng mua thụ động ước tính cho phiên cơ cấu thứ Sáu 18/9/2026 là 215,52 triệu USD (5.588,40 tỷ đồng) cho 27 cổ phiếu, mọi mã đều mua ròng; VIC 80,67 triệu USD (2.091,80 tỷ đồng), VHM 25,43, HPG 13,11; báo cáo không nêu tỷ trọng chỉ số hay tỷ lệ đợt. (b) Tạp chí Kinh tế – Tài chính, “Hơn 5.500 tỷ đồng chờ mua 27 cổ phiếu Việt Nam” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://tapchikinhtetaichinh.vn/hon-5-500-ty-dong-cho-mua-27-co-phieu-viet-nam-165507.html), đăng 26/8/2026, đọc 20/10/2026: ước tính dựa trên tài sản và danh mục mô phỏng của 17 quỹ thụ động lớn, tổng khoảng 1.150 tỷ USD; hai quỹ VXUS và VWO chiếm hơn 86% (khoảng 95,7 và 90,7 triệu USD); ACBS kỳ vọng khối ngoại mua ròng phiên 18/9, nhất là ở phiên khớp lệnh đóng cửa; danh sách còn có thể đổi đến 4/9 và có hiệu lực chính thức từ 7/9. Việc VXUS và VWO là hai quỹ ETF của Vanguard do người soạn bổ sung; nguồn đọc được không nêu hãng. Nguồn sơ cấp (a) và thứ cấp (b). Cần đối chiếu: danh sách 17 quỹ và hãng của VXUS, VWO.
- 25Tạp chí Kinh tế – Tài chính, “Tuần đầu nâng hạng, dòng tiền ETF sẽ chọn cổ phiếu nào” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn; https://tapchikinhtetaichinh.vn/tuan-dau-nang-hang-dong-tien-etf-se-chon-co-phieu-nao-166904.html), đăng 7:02 ngày 14/9/2026, đọc 20/10/2026: “Bản tin ETF” của SSI Research ước tính mua ròng khoảng 245,92 triệu USD (mua 449,85 và bán 203,93) cho phiên 18/9/2026; nhóm quỹ Vanguard bám Chuỗi chỉ số cổ phiếu toàn cầu của FTSE (GEIS) 240,49 triệu USD; VIC bán ròng khoảng 2,99 triệu cổ phiếu, tức 28,06 triệu USD, chủ yếu do Xtrackers giảm tỷ trọng VIC từ 31,6% xuống 15%, cùng VanEck và nhóm Fubon–CSOP, trong khi các quỹ Vanguard mua khoảng 9,17 triệu cổ phiếu; VHM +30,85 và HPG +18,85 triệu USD; 27 cổ phiếu; đợt đầu 10%. Nguồn thứ cấp, dẫn SSI Research; bản tin gốc chưa đọc. Cần đối chiếu: bản tin ETF gốc và danh sách quỹ trong con số 245,92 triệu USD.
- 26VietnamPlus, “Khối ngoại mua ròng 21 cổ phiếu được FTSE Russell đưa vào rổ FTSE All-Cap” (https://www.vietnamplus.vn/khoi-ngoai-mua-rong-21-co-phieu-duoc-ftse-russell-dua-vao-ro-ftse-all-cap-post1136989.vnp), đăng 16:28 ngày 18/9/2026, đọc 20/10/2026: phiên 18/9/2026 là phiên cuối trước khi lần nâng hạng có hiệu lực ngày 21/9; khối ngoại mua ròng 1.277 tỷ đồng trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và 1.239 tỷ đồng trên cả ba sàn, cao nhất từ phiên 10/7; 21 cổ phiếu trong rổ FTSE All-Cap được mua ròng tổng 1.717 tỷ đồng. Bài không nêu ước tính của công ty chứng khoán. Nguồn thứ cấp, đọc qua công cụ tóm tắt tự động. Chương dùng từ bài này số 1.717 tỷ đồng của 21 cổ phiếu và việc 18/9/2026 là phiên cuối trước hiệu lực; số khối ngoại mua ròng cả phiên lấy từ bài đăng muộn hơn của Thời báo Tài chính Việt Nam (1.262 tỷ đồng trên HOSE, 18:21), vì số của VietnamPlus lúc 16:28 (1.277 tỷ đồng trên HOSE, 1.239 tỷ đồng cả thị trường) khác số HOSE đăng muộn hơn. Cần đối chiếu: số cuối phiên của các sở giao dịch.
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 4.
Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 5, 11, 18, 19, 21, 22.