Tập 1·Phần II. Ai đang cầm dòng vốn toàn cầu
Chương 18
Đội quốc gia kiểu Trung Quốc và bộ đôi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản – Quỹ Đầu tư Hưu trí Công Nhật Bản: năm câu hỏi về việc nhà nước làm cổ đông lớn của thị trường chứng khoán
Cách đọc trang này
Bản in chỉ ghi nơi phát hành và ngày, ở đoạn Nguồn cuối chương. Trang này giữ phần còn lại: tên bài, đường dẫn đầy đủ và những lưu ý về cách đọc nguồn. Để tìm nguồn của một số liệu, đọc nơi phát hành và ngày trong đoạn Nguồn của bản in, rồi tìm cùng tên và ngày ở mục tương ứng bên dưới, hoặc dùng ô tìm kiếm ở trang chủ.
Trang này giữ toàn bộ nguồn đã dùng khi viết chương, nên có thể nhiều hơn đoạn Nguồn của bản in. Số ở đầu mỗi ghi chú chỉ là mã để các ghi chú trỏ chéo với nhau.
Số liệu tính đến 21/10/2026; các đường dẫn ghi “đọc 21/10/2026” được mở ngày đó; nhiều trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên câu trích và số cần đối chiếu từng chữ với bản gốc trước khi in; tiêu đề bài trong trang này có chỗ dựng lại từ đường dẫn nên cũng cần đối chiếu. Chỗ nào ghi “nguồn thứ cấp” hoặc “chưa ghi lại đường dẫn” là nguồn chưa mở được bản gốc hoặc chưa lưu địa chỉ. Con số nào đi kèm phép tính hoặc cụm “tính từ” là kết quả tính từ các số đã nêu, không phải số do nguồn công bố.
Đoạn mở đầu
- 1Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, thông báo của các sàn về tỷ lệ ký quỹ (https://english.sse.com.cn/news/newsrelease/c/c_20260115_10805262.shtml), thông báo ngày 14/1/2026, trang tạo ngày 15/1/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: các sàn Thượng Hải, Thâm Quyến và Bắc Kinh, được Ủy ban Giám sát Chứng khoán Trung Quốc chấp thuận, nâng tỷ lệ ký quỹ tối thiểu cho giao dịch mua bằng vay từ 80% lên 100%; chỉ áp dụng cho hợp đồng ký quỹ mới mở, hợp đồng đang có và việc gia hạn vẫn theo quy tắc cũ; mục đích nêu là giảm đòn bẩy một cách vừa phải và giữ ổn định thị trường; trang không nêu ngày có hiệu lực. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: tiêu đề thông báo (dựng từ nội dung) và ngày có hiệu lực.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
- 2The Edge Singapore (Bloomberg), “China national team’s US$68 bil exit alters stock strategies” (https://testing.dev.theedgesingapore.com/news/china/china-national-teams-us68-bil-exit-alters-stock-strategies), đề ngày 26/1 (trang không ghi năm; bản quyền trang ghi 2026), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động trên bản sao của trang: Bloomberg Intelligence ước tính Central Huijin bán 67,5 tỷ USD ở 14 quỹ ETF trong sáu phiên đến thứ Năm trước ngày bài (bài không ghi ngày; theo lịch là 22/1/2026); Central Huijin bắt đầu đầu tư mạnh vào ETF Trung Quốc từ năm 2023 và tích lũy 180 tỷ USD đến cuối tháng 8/2025. Tỷ lệ 37,5% (67,5 chia 180) là phép tính của chương. Nguồn thứ cấp qua bản sao. Cần đối chiếu: bài gốc của Bloomberg và trang chính thức của The Edge Singapore; năm và ngày chính xác của phiên cuối.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 2; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 3The Edge Singapore (Bloomberg), “China’s national team cut ETF stakes below 20% disclosure mark” (https://alfi.dev.theedgesingapore.com/news/china/chinas-national-team-cut-etf-stakes-below-20-disclosure-mark), đề ngày 22/4 (trang không ghi năm; nội dung là hồ sơ quý 1 và số tháng 1–2/2026), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động trên bản sao của trang: Central Huijin giảm phần nắm giữ ở một số ETF chủ chốt xuống dưới ngưỡng công bố; hồ sơ ETF hằng quý chỉ nêu nhà đầu tư nắm từ 20% trở lên; Huatai-PineBridge CSI 300 ETF (200 tỷ nhân dân tệ): Central Huijin và công ty quản lý tài sản của nó giữ lần lượt 42,6% và 40% cuối năm trước, có thể đã giảm ít nhất một nửa; HuaAn SSE 180 ETF trước đó 92% thuộc đội quốc gia, nay không cổ đông nào trên 20%; Morgan Stanley ước tính đội quốc gia bán khoảng 80 tỷ USD trong tháng 1 và 2; một số khoản bán chốt lãi khoảng 50% tính từ đáy đầu 2024 của chỉ số CSI 300 đến tháng 1; bài không nêu phần còn giữ, và hồ sơ nửa năm (công bố trong quý 3) sẽ nêu mười nhà đầu tư lớn nhất; Cheng Hao (Zhejiang Feiluo Assets Management) nói đội quốc gia đã bỏ vị thế thống trị ở ETF và đang giữ tiền mặt. Nguồn thứ cấp qua bản sao. Cần đối chiếu: bài gốc của Bloomberg; hồ sơ nửa năm 2026 của các ETF (chương chưa tìm được tổng hợp đáng tin); ý nghĩa đúng của hai tỷ lệ 42,6% và 40%.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 4Focus Taiwan (CNA), “Taiwan stabilization fund nets 81% return from latest market intervention” (https://focustaiwan.tw/business/202607140009), đăng 14/7/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Quỹ Bình ổn Quốc gia can thiệp từ 9/4/2025 đến 12/1/2026 (279 ngày, dài nhất lịch sử); chi 12,25 tỷ Đài tệ (380 triệu USD); lãi ròng 9,932 tỷ Đài tệ (81%) sau khi trừ lãi vay ký quỹ và chi phí khác; 9,86 tỷ từ bán cổ phiếu, 198 triệu cổ tức; TAIEX tăng 13.175,53 điểm (75,76%) trong thời gian can thiệp; từ 13/1 đến 6/5/2026 (thanh lý) tăng thêm 10.571,56 điểm (34,58%). Bài không nêu tên cổ phiếu. Nguồn thứ cấp (tin của hãng thông tấn).Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
- 5GPIF, báo cáo cập nhật quý 1 năm tài chính 2026 (https://www.gpif.go.jp/operation/38371785gpif/2026_1Q_0807_en.pdf), tên tệp mang ngày 7/8 (0807) theo thông tin của Webull và Reuters, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng tài sản cuối năm tài chính 2026 quý 1: 317.759,6 tỷ yên; lãi quý 24.089,5 tỷ yên, lợi suất 8,20% (chưa quy năm); bảng phân bổ cuối tháng 6/2026 có tổng 320.373,2 tỷ yên vì gồm cả quỹ lương hưu đặc biệt khoảng 2,6 nghìn tỷ yên; cơ cấu chính sách 25% mỗi nhóm; tài sản thay thế 1,70% danh mục, trong trần 5%. Công cụ tóm tắt gắn sai nhãn các hàng của bảng phân bổ; chương dùng ánh xạ đã đối chiếu với CIO (10/9/2026) và Webull: trái phiếu trong nước 25,59% (81.997,6 tỷ yên), cổ phiếu nước ngoài 25,33% (81.145,4), trái phiếu nước ngoài 24,60% (78.798,0), cổ phiếu trong nước 24,48% (78.432,1). Phép tính của chương: tổng tài sản trong nước 25,59 cộng 24,48 bằng 50,07%; 1% của 317.759,6 là 3.177,6 tỷ yên, chia 2.460 tỷ yên (nhịp bán ETF hằng năm của BoJ từ tháng 1/2027 quy ra giá thị trường, thông cáo 30/10/2026) bằng khoảng 1,3 (với nhịp cũ 620 tỷ yên là khoảng 5,1, nay không còn dùng); tỷ trọng đáng lẽ của cổ phiếu nước ngoài và trong nước nếu không giao dịch (24,80 nhân 1,1694 chia 1,082 và 23,81 nhân 1,1448 chia 1,082). Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: bản PDF gốc (nhãn các hàng, mức lệch cho phép, ý nghĩa của 1,70% tài sản thay thế gồm những loại nào, ngày công bố).Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
- 6The Korea Times, xã luận “Market collapse exposes cost of policy misjudgments” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.koreatimes.co.kr/opinion/editorial/20261018/ed-market-collapse-exposes-cost-of-policy-misjudgments), 18/10/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Kospi từ trên 9.300 xuống mức 5.000 cao trong khoảng bốn tháng; ngày 13/10 giảm 5,46%; ngày 15/10 giảm 7,57% (454,59 điểm), đóng cửa 5.554,22; mục tiêu cổ phiếu trong nước của quỹ 14,4%, rồi 14,9% (tháng 1), rồi 20,8% (tháng 5); biên độ chiến lược nâng từ ±3 lên ±6 điểm phần trăm; tái cân bằng hoãn đến hết tháng 6; nhắc ETF đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ. Đây là ý kiến xã luận, không phải tin; các số được đối chiếu với tin của Korea Times ngày 14/10/2026 (Kospi đóng cửa 6.008,81, phiên giảm thứ sáu liên tiếp), khớp với 6.008,81 trừ 454,59. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: số 14,4% và biên độ ±3/±6 ở văn bản chính sách của quỹ.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 7The Korea Times (tiêu đề bài cần đối chiếu; https://www.koreatimes.co.kr/path/A2026101613460000777), đăng 16/10/2026, cập nhật 18/10/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: cổ phần của Quỹ Hưu trí Quốc gia tại 287 công ty niêm yết trị giá 333,53 nghìn tỷ won vào “thứ Năm vừa qua” (bài không ghi ngày; vì bài đăng thứ Sáu 16/10 nên coi là 15/10, theo FnGuide), so với 515,93 nghìn tỷ won cuối tháng 6, giảm 182,4 nghìn tỷ won (35,3%) trong khoảng ba tháng rưỡi (giá trị chưa thực hiện); tổng tài sản 1.684,2 nghìn tỷ won cuối tháng 7 (giảm 181,4 nghìn tỷ won so với 1.865,6 nghìn tỷ won tháng trước); cổ phiếu trong nước 24,9% danh mục, cao hơn mục tiêu; Chủ tịch Kim Sung-joo nói tại buổi kiểm tra của Quốc hội vào “thứ Tư” (bài không ghi ngày; vì bài đăng thứ Sáu 16/10 nên coi là 14/10) theo quy tắc tái cân bằng cũ quỹ phải bán trên 800 tỷ won mỗi ngày, hơn 10% giá trị giao dịch của Kospi; tái cân bằng cổ phiếu trong nước bị đình chỉ từ 26/1 và mục tiêu nâng từ 14,9% lên 20,8% ngày 28/5; Kospi chạm 9.000 vào tháng 6, còn khoảng 6.600 cuối tháng 7 và xuống dưới 6.000 vào thứ Năm trước ngày đăng. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày chính xác của số 333,53 nghìn tỷ won (15/10 là suy ra); ngày của phát biểu “trên 800 tỷ won” (14/10 là suy ra); dữ liệu FnGuide. Số “hơn 400 tỷ won mỗi ngày” trên Korea JoongAng Daily (6/8/2026) là một phát biểu khác của cùng người: phỏng vấn radio ngày 30/7, nói về đợt tái cân bằng nửa đầu năm, không nêu tỷ lệ so với Kospi; chương không dùng số này vì sớm hơn, khác bối cảnh và thiếu thước so với Kospi.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 8EFE qua Canal 26, “Pekín retira apoyo estatal a los mercados de valores para refrenar la euforia bursátil” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.canal26.com/agencias/2026/01/26/pekin-retira-apoyo-estatal-a-los-mercados-de-valores-para-refrenar-la-euforia-bursatil/), 26/1/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: EFE dẫn Bloomberg; đội quốc gia dường như đảo chiều và bán đầu tư để làm nguội đà tăng; Bloomberg ước tính Central Huijin bán khoảng 67,5 tỷ USD ở 14 ETF trong sáu phiên đến thứ Năm trước đó; Trung Quốc không có quỹ bình ổn chính thức nhưng đội quốc gia đóng vai trò này từ năm 2015, khi một cú sập “được cho là” xóa khoảng 5 nghìn tỷ USD; nhà chức trách dùng cách tương tự năm 2023 sau khi thị trường chạm đáy năm năm; các nhà phân tích cho rằng việc bán có thể nhằm rút bớt đầu cơ ở các mảng tăng nóng như tên lửa và trí tuệ nhân tạo; bài không nêu thay đổi ký quỹ. Nguồn thứ cấp, bài tiếng Tây Ban Nha. Cần đối chiếu: bài gốc Bloomberg; số 5 nghìn tỷ USD là ước tính theo cụm “được cho là”.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
Câu hỏi 1. Đội quốc gia gồm những ai, và nắm bao nhiêu cổ phiếu?
- 9Top1000funds, “Behind China’s ‘nation team’: The sovereign investors holding up the market” (https://www.top1000funds.com/?p=109009), bài không ghi ngày; nội dung nhắc diễn biến đầu tháng 4/2025 và số cuối tháng 3, nên chương ghi “khoảng 4/2025”; đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Central Huijin là công ty con của CIC, do ngân hàng trung ương lập năm 2003, thực hiện quyền cổ đông của chính phủ trung ương ở các ngân hàng thương mại lớn; NCSSF là đơn vị thuộc Bộ Tài chính; China Securities Finance là tổ chức cho vay chứng khoán do các sàn Thượng Hải và Thâm Quyến sở hữu, các sàn chuyển 67% cổ phần cho Central Huijin vào “tháng 2 năm nay” (suy ra tháng 2/2025); SAFE thuộc ngân hàng trung ương, quản lý dự trữ ngoại hối (3,2 nghìn tỷ USD cuối tháng 3); Central Huijin, NCSSF và China Securities Finance nắm gần 4 nghìn tỷ nhân dân tệ cổ phiếu A cuối 2024 theo ước tính từ dữ liệu của Wind, khoảng 4% giá trị thị trường, gần 80% là cổ phiếu ngân hàng; Michael Li (La Trobe Business School) nghiên cứu năm 2015 và ước tính sở hữu của đội quốc gia giảm nguy cơ sụp đổ 30% đến 45% trong ba năm sau đó. Các tỷ lệ 65% và 1,3 lần (3,94 so với 6,04 và 3,07) là phép tính của chương. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày bài, năm của đợt chuyển cổ phần (tháng 2/2025 là suy ra), nghiên cứu gốc của Michael Li.
- 10South China Morning Post, “China’s state buyers hold US$553 billion in stocks, buttressing bull run” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.scmp.com/business/china-business/article/3326791/chinas-state-buyers-hold-us553-billion-stocks-buttressing-bull-run), 25/9/2025, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: các bên mua nhà nước, do Central Huijin dẫn đầu, nắm tổng cộng 3,94 nghìn tỷ nhân dân tệ (553,1 tỷ USD) cổ phiếu tính bằng nhân dân tệ đến cuối tháng 6/2025, bằng 4,8% giá trị cổ phiếu tự do giao dịch; thứ hai sau các quỹ tương hỗ (6,04 nghìn tỷ nhân dân tệ); nhà đầu tư nước ngoài giữ 3,07 nghìn tỷ nhân dân tệ; đội quốc gia tăng mua ETF trong năm 2025 (bài không nêu số). Số liệu của Huaxi Securities theo bài; bài không liệt kê các tổ chức Huaxi tính là bên mua nhà nước. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: danh sách tổ chức trong nhóm của Huaxi và số cuối 2025 hoặc giữa 2026 để so với 4,8%.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2.
Câu hỏi 2. Năm 2015 để lại cái giá gì, và đầu năm 2026 đội quốc gia hành xử khác ra sao?
- 11Cơ quan Nghiên cứu của Quốc hội Mỹ (CRS), Insight IN10325 (https://www.everycrsreport.com/files/20160109_IN10325_257e022cf116ceeb2cb2c6b0922457b0b4b89469.html), 9/1/2016, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động (tiêu đề bài cần đối chiếu): 12/6 đến 7/7/2015 Shanghai Composite giảm 32% và Shenzhen Composite giảm 40%; 15/6 đến 25/8/2015 sàn Thượng Hải giảm 43% và sàn Thâm Quyến giảm 44%; năm phiên đầu năm 2016 Thượng Hải giảm 10,0% và Thâm Quyến giảm 14,3%; cơ chế ngừng giao dịch kích hoạt ngày 4/1 và 7/1/2016, Ủy ban Giám sát Chứng khoán đình chỉ sau ngày 7/1 vì “không như dự định” và có thể gây hiệu ứng nam châm; biện pháp của nhà nước gồm mua cổ phiếu (kể cả cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước), giảm chi phí giao dịch, nới quy tắc ký quỹ, hạn chế bán của cổ đông kiểm soát và lãnh đạo, đe dọa bắt người bị coi là thao túng; bài không dùng cụm “đội quốc gia”. Nguồn sơ cấp (cơ quan nghiên cứu của Quốc hội Mỹ), qua trang lưu trữ. Cần đối chiếu: ngày đình chỉ chính xác (bài không nêu).Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 12Bloomberg, “Chinese Stocks Fall After Exchanges Tighten Margin Requirements” (https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-01-14/china-raises-margin-financing-ratio-to-100-to-curb-risks), đường dẫn mang ngày 14/1/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động (trang có thể chỉ hiện một phần): người mua phải ký quỹ bằng tài sản tương đương 100% giá trị cổ phiếu mua bằng vay, từ 80%; cổ phiếu giảm sau thông báo; đợt tăng gần đây thêm 1,2 nghìn tỷ USD giá trị trong một tháng. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng và toàn văn.
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 2, 3, 8.
Câu hỏi 3. Nhật Bản: hai nửa của nhà nước cùng làm cổ đông, và áp lực nào đè lên quỹ hưu trí?
- 13Webull, tin về kết quả quý của GPIF (https://www.webull.com/news/15360557694788608), trang ghi 08/07 theo định dạng ngày/tháng tức 7/8, bài nói kết quả công bố ở Tokyo vào thứ Sáu; đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng tài sản 317,76 nghìn tỷ yên; lãi 24,1 nghìn tỷ yên; lợi suất quý 8,2%; lợi suất cổ phiếu trong nước 14,5%, cổ phiếu nước ngoài 16,9%, trái phiếu trong nước âm 1,1%, trái phiếu nước ngoài 3,1%; trái phiếu trong nước 25,59% cuối tháng 6 (26,91% cuối tháng 3); cơ cấu chính sách đặt tháng 3/2025, mỗi nhóm một phần tư. Nguồn thứ cấp qua trang tổng hợp tin. Cần đối chiếu: tiêu đề bài và bản gốc của hãng tin.
- 14GPIF, báo cáo thường niên tóm tắt năm tài chính 2025 (https://www.gpif.go.jp/en/performance/73509681gpif/annual_report_summary_2025_en.pdf), đọc 20/10/2026 (cùng nguồn với ghi chú của Bảng 14.4): tổng tài sản 299.825,4 tỷ yên tại cuối tháng 3/2026; phân bổ trái phiếu trong nước 26,91% (80.679,1 tỷ yên), trái phiếu nước ngoài 24,48% (73.399,0), cổ phiếu trong nước 23,81% (71.390,5), cổ phiếu nước ngoài 24,80% (74.356,9). Dòng cộng 50,72% tài sản trong nước là phép tính của chương. Nguồn sơ cấp.
- 15Chief Investment Officer (Michael Katz), “Foreign, Domestic Equities Propel Japan’s GPIF to Strong 8.2% Return in Q1” (https://www.ai-cio.com/?p=106604), 10/9/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phân bổ cuối tháng 6/2026: trái phiếu trong nước 82,00 nghìn tỷ yên (25,59%), cổ phiếu nước ngoài 81,15 (25,33%), trái phiếu nước ngoài 78,80 (24,60%), cổ phiếu trong nước 78,43 (24,48%), tổng 320,38; lợi suất cổ phiếu nước ngoài 16,94% (chuẩn 17,56%), cổ phiếu trong nước 14,48% (chuẩn 14,40%). Phần lợi suất trái phiếu của bài tự mâu thuẫn giữa chữ và bảng, nên chương lấy lợi suất trái phiếu từ Webull. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: lợi suất hai nhóm trái phiếu ở bản gốc GPIF.
- 16investingLive (Eamonn Sheridan, dẫn Reuters), “Japan weighs more flexibility for GPIF as pension giant reports Q1 gains” (https://investinglive.com/stock-market-update/japan-weighs-more-flexibility-for-gpif-as-pension-giant-reports-q1-gains/), đăng 6/8/2026 23:11 GMT, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama nói trong tháng 7/2026 chính phủ muốn hướng quỹ hưu trí nhà nước sang tài sản trong nước nhiều hơn, viện dẫn lợi suất trái phiếu trong nước tăng và lợi suất cổ phiếu mạnh hơn; các quan chức không tên nói chưa có hành động lớn về việc đổi cơ cấu chuẩn và coi “linh hoạt lớn hơn trong biên độ hiện có” là phương án thực tế hơn; cơ cấu 25% mỗi nhóm, biên độ lệch cho phép từ năm đến sáu điểm phần trăm; Koji Okuda (Viện Nghiên cứu Đời sống Dai-ichi) nói GPIF ít dùng biên độ hiện có vì cách đánh giá nhấn mạnh giữ sát chuẩn, có thể vì thế đã tái cân bằng nhiều hơn mức cần thiết. lần cải tổ lớn gần nhất, năm 2014, hạ mục tiêu trái phiếu trong nước từ 60% xuống 35% và nâng mục tiêu cổ phiếu trong nước từ 12% lên 25%; thay đổi chính thức cơ cấu là quy trình dài, rà soát năm năm một lần cùng thẩm định tính toán của Bộ Y tế về hệ thống lương hưu công, lần gần nhất xong khoảng một năm trước ngày bài; bài không nêu ngày cho đợt rà soát hoặc đổi chuẩn mới; quỹ sẽ công bố kết quả tháng 4–6 vào thứ Sáu (7/8/2026 theo suy luận). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: toàn văn bài Reuters và tên quy trình rà soát năm năm.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 17DealStreetAsia (Reuters; Makiko Yamazaki và Leika Kihara), “Japan looking to encourage GPIF to boost domestic investment” (https://www.dealstreetasia.com/stories/japan-looking-to-encourage-gpif-to-boost-domestic-investment-488639), 11/7/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: trang chỉ cho tiêu đề và đoạn tóm tắt (Nhật muốn tìm cách khuyến khích quỹ hưu trí tăng nắm giữ tài sản tài chính trong nước); nội dung phát biểu của Katayama lấy từ The Standard (13/7/2026) và investingLive (13/7/2026), gọi là phát biểu ngày thứ Sáu 10/7/2026 (suy từ “thứ Sáu trước 13/7”; DigitalToday ghi 11/7). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày phát biểu (10/7 hay 11/7) và toàn văn bài Reuters.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 18The Standard (Hồng Kông; Reuters), “Japan has no plans to overhaul pension fund’s asset allocation, sources say” (https://www.thestandard.com.hk/finance/article/337080/Japan-has-no-plans-to-overhaul-pension-funds-asset-allocation-sources-say), 13/7/2026 17:28 giờ Hồng Kông, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: hai nguồn tin chính phủ nói chưa có kế hoạch đổi mục tiêu phân bổ ngay, có thể làm trong biên độ hiện có; Katayama nói chính phủ sẽ tìm cách khuyến khích quỹ hưu trí, kể cả GPIF, đầu tư “lớn hơn đáng kể” vào tài sản tài chính trong nước; cơ cấu hiện hành 25% mỗi nhóm; biên độ lệch của trái phiếu trong nước sáu điểm phần trăm; Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara nói GPIF rà soát cơ cấu chính sách hằng năm và sẽ sửa nếu cần. Bài ghi GPIF quản lý 293,6 nghìn tỷ yên (1,81 nghìn tỷ USD) tính đến tháng 3, khác 299.825,4 tỷ yên của báo cáo GPIF ở Chương 14; chương không dùng số của Reuters. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: số 293,6 nghìn tỷ yên của Reuters.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 19investingLive, “Japan chief cabinet secretary reaffirms that GPIF is to tweak basic portfolio as needed” (https://investinglive.com/news/japan-chief-cabinet-secretary-reaffirms-that-gpif-is-to-tweak-basic-portfolio-as-needed/), 13/7/2026 07:19 GMT, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Chánh Văn phòng Nội các nói GPIF có thẩm quyền điều chỉnh cơ cấu cơ bản khi cần (bài không trích nguyên văn, từ “as needed” chỉ nằm ở tiêu đề); phát biểu của Katayama thứ Sáu trước đó; yên và trái phiếu trong nước tăng sau phát biểu; USD/JPY lên 162,35 rồi về khoảng 162,00–162,10; Reuters cùng ngày dẫn nguồn tin nói chưa có kế hoạch đổi mục tiêu. Nguồn thứ cấp.
- 20IDNFinancials (Lisa Monica, Dhika Priambodo; dẫn Reuters), “Japan pushes pension funds to allocate more investments domestically” (https://www.idnfinancials.com/news/66158/japan-pushes-pension-funds-to-allocate-more-investments-domestically), 16/7/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Katayama tại Quốc hội (thứ Năm 16/7): GPIF rà soát danh mục và cơ cấu mỗi năm tài chính, các lần rà soát sau có thể tính đến tiềm năng tăng trưởng cao hơn nhờ chính sách; chính phủ sẽ tiếp tục khuyến khích đầu tư trong nước nhưng không thể can thiệp hay ép chiến lược của quỹ hưu trí; tuần trước phát biểu của bà làm yên và giá trái phiếu chính phủ Nhật tăng ngắn hạn; một nguồn tin Reuters hôm thứ Hai nói chưa có kế hoạch sửa mục tiêu; yên khoảng 162 đổi một USD. Nguồn thứ cấp.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 21The Christian Science Monitor (Clayton Jones, từ Tokyo), “Tokyo’s Infusion of Public Funds Buoys Stock Market” (https://www.csmonitor.com/1993/0406/06082.html), 6/4/1993, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Kenneth Courtis (Deutsche Bank Capital Markets, châu Á) ước tính Bộ Tài chính đưa khoảng 41 tỷ USD từ một chương trình tiết kiệm do nhà nước điều hành vào thị trường chứng khoán (bài không nêu rõ là tiết kiệm bưu điện hay quỹ hưu trí) và thúc các tổ chức tài chính thêm khoảng 70 tỷ USD; Nikkei đóng cửa 18.591 điểm ngày 31/3/1993, đáy 14.309 (8/1992), đỉnh 38.915 (cuối 1989); giá cổ phiếu tăng hơn 12% kể từ 4/3; giới phê bình nói can thiệp làm méo thị trường; bài không dùng thuật ngữ “hoạt động giữ giá” và không nêu số yên. Nguồn thứ cấp, bài báo cũ. Cần đối chiếu: nguồn sơ cấp về các đợt can thiệp đầu thập niên 1990 và một nghiên cứu đo kết quả dài hạn (chương chưa tìm được).
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 5.
Câu hỏi 4. Các nước khác đã làm gì, và có lối ra không?
- 22Cơ quan Tiền tệ Hồng Kông, phát biểu của Chủ tịch điều hành Norman T.L. Chan tại lễ kỷ niệm 10 năm Quỹ Tracker (https://www.hkma.gov.hk/eng/news-and-media/speeches/2009/11/20091112-1/), 12/11/2009, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Quỹ Hối đoái dùng 118 tỷ đô la Hồng Kông trong đợt mua cổ phiếu mùa hè 1998; đợt bán ra công chúng đầu tiên của Tracker Fund 33,3 tỷ đô la Hồng Kông từ hơn 180.000 nhà đầu tư, lớn nhất châu Á ngoài Nhật vào lúc đó; bán 140 tỷ đô la Hồng Kông cổ phiếu vào Tracker, ngừng bán thêm đến tháng 4/2001; chính phủ thu hồi hơn 118 tỷ đô la Hồng Kông và nhận 24 tỷ đô la Hồng Kông cổ tức, còn giữ 50 tỷ đô la Hồng Kông trong danh mục cổ phiếu dài hạn. Nguồn sơ cấp. Đã chốt: Chương 2 ghi giữ lại 51,3 tỷ đô la Hồng Kông và chương trình kết thúc 16/9/2002 theo HKMA Insight; hai nguồn đo hai mốc khác nhau (ngừng bán thêm vào Tracker và kết thúc chương trình). Theo thứ tự ưu tiên Mark đặt ngày 21/10/2026 (ngữ cảnh, rồi độ phù hợp của dữ liệu, rồi tính cập nhật), số của Chương 2 được giữ vì đúng ngữ cảnh kết thúc chương trình; số 50 tỷ đô la Hồng Kông của bài phát biểu này là số làm tròn và không dùng trong thân Chương 18.
- 23Taipei Times, “Stabilization Fund earned 81% for intervention” (https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2026/07/15/2003860742), 15/7/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: cùng số với Focus Taiwan; thêm: lần can thiệp bắt đầu sau khi thị trường giảm mạnh vì thuế quan đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump tháng 4/2025; ủy ban nói việc thanh lý không gây tác động xấu vì giá vẫn trong xu hướng tăng; bài không nhắc các lần can thiệp trước. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: các lần can thiệp năm 1996–2008 (chương không dùng vì chưa có nguồn).
- 24Focus Taiwan, “TSMC helps stabilization fund net NT$7.7 billion in market intervention” (https://focustaiwan.tw/business/202608070014), 7/8/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: lãi ròng từ giao dịch TSMC 7,77 tỷ Đài tệ trên tổng lãi ròng 9,93 tỷ Đài tệ (bài ghi “77%”; 7,77 chia 9,93 là khoảng 78%, nên chương ghi 78% là phép tính); vốn chi 12,25 tỷ Đài tệ, trong đó 7,702 tỷ (gần 63%) vào cổ phiếu TSMC, bán thu 15,36 tỷ gồm khoảng 113 triệu cổ tức; quỹ mua tám cổ phiếu lớn (sáu cổ phiếu công nghệ gồm TSMC, cùng Formosa Plastics và Fubon Financial): Hon Hai 1,86 tỷ, ASE 860,86 triệu, MediaTek 849 triệu, Delta 453 triệu, Quanta 443 triệu, Fubon 77,40 triệu, Formosa Plastics 6,91 triệu Đài tệ; bài nêu lãi ròng của TSMC (7,77 tỷ), Hon Hai (478 triệu), ASE (khoảng 1 tỷ), Fubon (22,7 triệu) và Formosa Plastics (1,72 triệu) và không ghi vị thế nào lỗ (đọc lại 21/10/2026; lãi riêng của MediaTek, Delta và Quanta chưa thấy). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: lãi riêng của ba cổ phiếu còn lại; số “77%” của bài so với phép tính; năm của ngày 6/5 (bài không ghi, chương theo hai bài ngày 14–15/7/2026).
- 25The Moscow Times, “Moscow Stock Exchange Partially Reopens After One-Month Closure” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://themoscowtimes.com/2022/03/24/moscow-stock-exchange-partially-reopens-after-one-month-closure-a77060/pdf), 24/3/2022, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: sau khi Nga tấn công Ukraine ngày 24/2/2022, sàn đình chỉ khoảng một tháng; mở lại với 33 công ty lớn, giao dịch hạn chế trong hơn bốn giờ; cấm bán khống; người nước ngoài không được bán cổ phiếu; chỉ số MOEX tăng 10% lúc mở rồi đóng cửa tăng 4,4%; chỉ số RTS tính bằng USD đóng cửa giảm 9,0%; chính phủ cam kết khoảng 10 tỷ USD để mua cổ phiếu doanh nghiệp Nga (bài không nêu tên quỹ). Nguồn thứ cấp.
- 26BNN Bloomberg, “Russian Stocks Gain in Local Trading After Record-Long Shutdown” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.bnnbloomberg.ca/russian-stocks-gain-in-local-trading-after-record-long-shutdown-1.1742189), 24/3/2022, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: sàn đóng cửa kỷ lục khoảng một tháng, đình chỉ từ 28/2; người nước ngoài bị cấm thoát khỏi cổ phiếu nội địa; cấm bán khống ở 33 công ty trong chỉ số; quỹ tài sản của nhà nước sẽ hỗ trợ thị trường tối đa 10 tỷ USD (bài không nêu tên quỹ); chỉ số MOEX tăng 4,4% trong phiên rút ngắn; một nhà phân tích của SEB cho rằng mức tăng nhiều khả năng do nhà chức trách mua cổ phiếu (đánh giá của ông, không phải số xác nhận). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: quỹ được nêu là Quỹ Phúc lợi Quốc gia hay quỹ khác; số tiền thực sự đã chi (chương chỉ có cam kết).
- 27Ngân hàng Phần Lan, BOFIT Weekly Review 5/2022 (https://www.bofit.fi/en/monitoring/weekly/2022/vw202205_3/), 4/2/2022, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động (tiêu đề bài cần đối chiếu): Quỹ Phúc lợi Quốc gia của Nga có 182,6 tỷ USD cuối 2021, bằng 11,7% GDP theo cách báo cáo chính thức; khoảng 65% tài sản bằng ngoại tệ, chủ yếu là tiền gửi thanh khoản ở ngân hàng trung ương, tương đương gần 7% GDP Nga cuối năm 2021. Nguồn sơ cấp.
- 28TASS, bài về Quỹ Phúc lợi Quốc gia (https://tass.com/economy/1900083/amp), 1/1/2025, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động (tiêu đề bài cần đối chiếu): theo trang của Bộ Tài chính Nga, tổng quỹ 11,88 nghìn tỷ rúp (116,04 tỷ USD, 6,2% GDP dự báo 2024); tài sản thanh khoản 3,81 nghìn tỷ rúp (37,47 tỷ USD), 2% GDP dự báo 2024. Bài tự mâu thuẫn ở một chỗ (116,04 và 116,84 tỷ USD); chương chỉ dùng số 2% và 3,81 nghìn tỷ rúp. Nguồn thứ cấp.
- 29Bloomberg Government/Law, “Korea’s Pension Fund Raises Domestic Stock Target as Kospi Soars” (https://news.bgov.com/employee-benefits/koreas-pension-fund-raises-domestic-stock-target-as-kospi-soars), 28/5/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động (bản trích bị cắt): Quỹ Hưu trí Quốc gia nâng mục tiêu cổ phiếu trong nước cuối năm lên 20,8% từ mục tiêu 14,9% công bố hồi tháng 1, sau cuộc họp ủy ban quản lý, theo thông báo của Bộ Y tế; việc này có thể giúp quỹ tránh bán cưỡng bức cổ phiếu Kospi sau khi đà tăng đẩy tỷ trọng vượt giới hạn; tổng tài sản khoảng 1.610,4 nghìn tỷ won (tháng 2/2026). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: lập luận về bán cưỡng bức (bản trích bị cắt) và biên độ cho phép.
- 30Seoul Economic Daily, “Breaking news: Kospi tops 9,000 for first time, closes up 2.3%” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://en.sedaily.com/finance/2026/06/18/breaking-news-kospi-tops-9000-for-first-time-closes-up-23), 18/6/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Kospi đóng cửa 9.063, tăng 2,3%, lần đầu trên 9.000; đạt 8.000 khoảng một tháng trước đó. Nguồn thứ cấp.
- 31Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), “MAS announces expansion of Equity Market Development Programme” (https://www.mas.gov.sg/news/media-releases/2026/mas-announces-expansion-of-equity-market-development-programme), 12/2/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Chương trình Phát triển Thị trường Cổ phiếu (EQDP) ra mắt tháng 2/2025 với 5 tỷ đô la Singapore; mở rộng lên 6,5 tỷ đô la Singapore (phần bổ sung 1,5 tỷ là phép trừ; thông cáo nói bổ sung vào Quỹ Phát triển Khu vực Tài chính ở Ngân sách 2026); chín nhà quản lý tài sản được chọn, 3,95 tỷ đô la Singapore đã phân bổ; mục tiêu nêu là cấp vốn cho các nhà quản lý có chiến lược đầu tư đáng kể vào cổ phiếu Singapore và thu hút thêm vốn bên thứ ba. Phần thanh bên trang nhắc lô nhà quản lý thứ ba (năm hãng) công bố 29/9/2026, chương không dùng. Nguồn sơ cấp.
- 32Quỹ Đầu tư Công Ả Rập Xê Út (PIF), thông cáo về việc neo quỹ ETF cổ phiếu Ả Rập Xê Út của State Street (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.pif.gov.sa/en/news-and-insights/press-releases/2026/pif-anchors-state-street-newly-launched-saudi-equity-etf-further-expanding-international-access-to-investment-opportunities-within-saudi-arabia/), 22/4/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: PIF làm nhà đầu tư neo cho State Street Saudi Arabia Enhanced Active Equity UCITS ETF (mã SAQL), niêm yết chính trên sàn Xetra của Đức và đồng niêm yết ở Sở Giao dịch Chứng khoán Luân Đôn; quỹ chọn cổ phiếu theo mô hình định lượng nhiều yếu tố; thông cáo không nêu số tiền neo. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: số tiền neo (một số nguồn nói 100 triệu USD, chương không dùng vì chưa xác nhận).
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 4, 6, 7.
Việt Nam đứng ở đâu
- 33VnExpress, “10 sự kiện kinh tế 2008” (https://vnexpress.net/10-su-kien-kinh-te-2008-2694569.html), 12/1/2009 01:02, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: VN-Index khởi động năm 2008 ở 921,07 điểm, cuối năm về sát mốc 300, sụt gần 70% giá trị; SCIC “dùng 5.000 tỷ đồng mua cổ phiếu” nhưng kết quả “như muối bỏ bể”; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước buộc phải điều chỉnh biên độ bốn lần; hàng chục giải pháp cứu thị trường được đề xuất, bài không ghi giải pháp nào được áp dụng. Nguồn thứ cấp, báo thời đó. Cần đối chiếu: mức đóng cửa chính xác của VN-Index ngày 31/12/2008 và mức giảm cả năm theo số của Sở Giao dịch Chứng khoán; nguồn của số 5.000 tỷ đồng (số chính thức được giữ mật).
- 34VnEconomy, “Lượng mua vào của SCIC là tuyệt mật” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://vneconomy.vn/luong-mua-vao-cua-scic-la-tuyet-mat.htm), 31/5/2008 14:16, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: SCIC bắt đầu mua cổ phiếu niêm yết “từ ngày 7/3”; Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh trả lời Quốc hội: theo quy định số liệu kinh doanh chứng khoán là “tuyệt mật”; Phó Tổng giám đốc Lê Song Lai nói năm loại thông tin được giữ mật: tổng tiền có thể dùng để mua, mã mua, giá mua, thời điểm dự kiến và tỷ trọng phân bổ; bài không nêu chỉ số hay biên độ. Nguồn thứ cấp, báo thời đó. Cần đối chiếu: ngày 7/3/2008 với quyết định hoặc văn bản của Chính phủ (chương chưa mở được báo thời đó đưa tin ngày ấy).
- 35Tin nhanh chứng khoán (tinnhanhchungkhoan.vn), “Chính phủ chỉ đạo các biện pháp ổn định thị trường chứng khoán hồi sinh” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: https://www.tinnhanhchungkhoan.vn/chinh-phu-chi-dao-cac-bien-phap-on-dinh-thi-truong-chung-khoan-hoi-sinh-post73762.html), 26/3/2008 16:48, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Thường trực Chính phủ họp ngày 25/3 và Thủ tướng kết luận; giao SCIC tập trung mua cổ phiếu có tỷ trọng lớn, không phải công bố thông tin giao dịch của người nội bộ và cổ đông lớn với cổ phiếu trong danh sách của Bộ Tài chính, báo cáo hằng tuần tổng khối lượng và giá trị mua; VN-Index ngày 26/3 đóng cửa 504,67 điểm, tăng 8,03 điểm (1,62%); từ 27/3 biên độ sàn Thành phố Hồ Chí Minh từ 5% xuống 1% và sàn Hà Nội từ 10% xuống 2%; Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo ngân hàng thương mại nhà nước và đề nghị ngân hàng cổ phần không giải chấp cổ phiếu cầm cố, ngân hàng thiếu thanh khoản tạm thời được vay tái chiết khấu lãi suất 9%; Argibank, ICB, BIDV và MHB ngừng bán cổ phiếu cầm cố; doanh nghiệp được mua cổ phiếu quỹ mà không bị hạn chế tăng vốn điều lệ (trước đó 6 tháng không được tăng vốn điều lệ và phải công bố trước 7 ngày). Nguồn thứ cấp, báo thời đó. Cần đối chiếu: văn bản kết luận của Thủ tướng; tên các sàn năm 2008 (HOSE; Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội).
Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2, 3, 6, 7, 10, 11, 16, 17, 18, 20.