Tập 1·Phần II. Ai đang cầm dòng vốn toàn cầu

Chương 22

Khi dầu không còn tính hết bằng đô la: sáu câu hỏi về việc Nga, Iran và Venezuela bán dầu bằng đồng tiền nào, tiền thu được đi đâu, và điều gì đổi khi trừng phạt và phong tỏa cắt đường xuất khẩu

47 ghi chú nguồn, xếp theo từng mục của chương. Số liệu tính đến 22/10/2026. Mỗi ghi chú có tên bài, đường dẫn đầy đủ, ngày đã đọc và điều cần lưu ý khi đọc.

• Đoạn mở đầu
• Câu hỏi 1
• Câu hỏi 2
• Câu hỏi 3
• Câu hỏi 4
• Câu hỏi 5
• Câu hỏi 6
• Việt Nam đứng ở đâu

Đoạn mở đầu

1. 1
   Reuters qua Business Standard, “Venezuela oil sale proceeds now routed through US Treasury: Chris Wright” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.business-standard.com/world-news/venezuela-oil-sale-proceeds-now-routed-us-treasury-chris-wright-126022701249_1.html), ngày 27/2/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với phóng viên ở Texas ngày 27/2/2026 rằng tiền bán dầu Venezuela không còn đi qua quỹ ở Qatar mà vào “các tài khoản do Bộ Tài chính Mỹ xử lý”; tài khoản ở Qatar ban đầu dùng để bảo vệ tiền khỏi bị kê biên; một sắc lệnh hành pháp của Mỹ ban hành tháng trước nhằm che chắn số tiền khỏi các chủ nợ đòi tiền Venezuela, gồm trái chủ, đối tác kinh doanh cũ và chủ sở hữu tài sản bị tịch thu; ông Wright nói doanh thu dầu thô Venezuela dự kiến đạt 2 tỷ USD trong vài ngày tới; chính quyền Trump nói tiền do Mỹ giám sát nhưng dùng vì lợi ích người dân Venezuela. Bản tóm tắt ghi ông nói về mức 2 tỷ USD vào “thứ Năm” (26/2) và nói với phóng viên ngày thứ Sáu 27/2; chương lấy ngày 27/2, ngày đăng bài. Trang hiển thị ngày 19/10/2026, nhiều khả năng là ngày tải trang chứ không phải ngày đăng. Cần đối chiếu: tiêu đề bài.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
2. 2
   John Power, Al Jazeera, “In Strait of Hormuz, Iran and China take aim at US dollar hegemony” (https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/4/8/in-strait-of-hormuz-iran-and-china-take-aim-at-us-dollar-hegemony), ngày 8/4/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: khoảng 80% giao dịch dầu thế giới thanh toán bằng đô la, theo ước tính năm 2023 của JPMorgan Chase; nhân dân tệ chiếm 3,7% thanh toán thương mại xuyên biên giới năm 2024, tăng từ dưới 1% năm 2012 (S&P Global); đô la 57% dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương, euro khoảng 20% và nhân dân tệ 2% (chương không dùng các số dự trữ này mà dùng số của Chương 5); theo nhiều bản tin, tàu thương mại bị thu phí quá cảnh Hormuz bằng nhân dân tệ; theo Lloyd’s List, tính đến 25/3 ít nhất hai tàu đã trả phí trực tiếp bằng nhân dân tệ, và bài ghi chưa rõ bao nhiêu tàu trả theo cách này; Bộ Thương mại Trung Quốc thừa nhận bản tin của Lloyd’s List trên mạng xã hội trong tuần trước ngày đăng; Trung Quốc mua hơn 80% dầu xuất khẩu của Iran, với giá chiết khấu được cho là qua nhân dân tệ; Alicia Garcia-Herrero (Natixis, Hồng Kông) nói việc dùng nhân dân tệ ở Hormuz “thêm sức ép từng chút” (adds incremental pressure) nhưng không phải điều khiến thế giới “phi đô la hóa” (de-dollarise); Kenneth Rogoff nói Iran “rất nghiêm túc” trong việc ưa nhân dân tệ để tránh trừng phạt của Mỹ (không dùng trong chương). Cần đối chiếu: ước tính 80% của JPMorgan với bản gốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 2; Câu hỏi 4
3. 3
   S&P Global Commodity Insights, bài về việc Mỹ để hết hạn giấy phép miễn trừ với dầu Nga sau thỏa thuận Mỹ–Iran (tiêu đề dựng từ đường dẫn: US lets Russian oil sanctions waiver expire amid Iran deal; https://www.spglobal.com/energy/en/news-research/latest-news/crude-oil/061726-us-lets-russian-oil-sanctions-waiver-expire-amid-iran-deal), ngày 17/6/2026 (20:49 UTC), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Mỹ để giấy phép miễn trừ hết hạn ngày 17/6/2026 sau thỏa thuận Mỹ–Iran nhằm kết thúc chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz; ngày 16/6 ông Trump nói Mỹ sớm có thể tăng trừng phạt Nga và nói “chúng ta làm được vì dầu đang chảy”; ba giấy phép 30 ngày, mỗi giấy phép hết hạn rồi mới được cấp lại: cấp 12/3 và hết hạn 11/4, cấp 17/4 và hết hạn 16/5, cấp 18/5 và hết hạn 17/6; xuất khẩu dầu thô của Nga trung bình 4,9 triệu thùng mỗi ngày tháng 2, 5,5 triệu tháng 3, 5,6 triệu tháng 4 và 6 triệu tháng 5/2026 (dữ liệu Commodities at Sea của S&P Global); phân tích viên Olga Khakova ước tính Nga thu thêm hơn 2 tỷ USD nhờ giá năng lượng cao cùng các giấy phép (chương không dùng số này); bài không có số liệu dòng chảy sau 17/6 và không nêu mức giá dầu cụ thể.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3; Câu hỏi 5; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
4. 4
   Reuters qua Al-Monitor, “Iranian oil offers to Chinese buyers fall as US blockade bites, sources say” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://al-monitor.com/originals/2026/08/iranian-oil-offers-chinese-buyers-fall-us-blockade-bites-sources-say), ngày 21/8/2026 (dòng thời gian Singapore), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: chiến tranh Mỹ–Israel với Iran bắt đầu tháng 2/2026; ngày 13/7/2026 Mỹ lập lại phong tỏa tàu thuyền và cảng của Iran; từ giữa tháng 7 xuất khẩu dầu Iran giảm và Kpler không thấy tàu chở dầu cỡ lớn nào chở dầu Iran qua eo biển Hormuz kể từ đó; khoảng một tháng trước ngày 21/8, dầu Iranian Light được chào thấp hơn Brent khoảng 3 USD một thùng; trong tuần 17–21/8 một số chuyến dầu Iran được chào cao hơn Brent ICE khoảng 2 USD; chào hàng giao tháng 9 và tháng 10 đều giảm so với tháng 7 và tháng 8; dầu Iran trên tàu nằm ngoài vùng phong tỏa khoảng 80 triệu thùng, giảm từ khoảng 105 triệu thùng trước phong tỏa (Kpler); Trung Quốc nhập dầu Iran trung bình 1,4 triệu thùng mỗi ngày năm 2025 và mua hơn 80% dầu Iran đi đường biển năm 2025; nhập khẩu của Trung Quốc từ Iran là 785.000 thùng mỗi ngày tháng 6/2026 (thấp nhất từ tháng 2/2023), khả năng là 823.000 tháng 7 và 534.000 trong tháng 8 tính đến thời điểm viết; các nhà máy lọc dầu độc lập ở Sơn Đông chiếm khoảng một phần năm công suất lọc dầu của Trung Quốc; ngày 20/8/2026 Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dọa “những trừng phạt cứng rắn nhất trong lịch sử” (chương không dùng). Bài không nhắc nhân dân tệ hay đồng tiền thanh toán nào. Cần đối chiếu: tiêu đề bài. Ngày lập lại phong tỏa: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, “U.S. Forces to Resume Naval Blockade Against Iran” (https://www.centcom.mil/MEDIA/PUBLIC-RELEASES/Article/4542098/us-forces-to-resume-naval-blockade-against-iran/), thông cáo đề ngày 13/7/2026: lực lượng Mỹ lập lại phong tỏa lúc 16 giờ (giờ miền Đông) ngày 14/7/2026; Reuters qua Al-Monitor ghi “ngày 13/7” là ngày thông báo, không phải ngày có hiệu lực. Đọc ngày 26/10/2026 qua công cụ tóm tắt trang.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
5. 5
   Tân Hoa Xã (Chen Chang, Guo Feizhou) qua The Star (Malaysia), “Russia’s oil, gas revenues fall 17.2 pct in Jan-Sept” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.thestar.com.my/news/world/2026/10/10/russia039s-oil-gas-revenues-fall-172-pct-in-jan-sept), Bộ Tài chính Nga công bố ngày 9/10/2026, The Star đăng ngày 10/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: thu từ dầu khí chín tháng đầu năm 2026 là 5,471 nghìn tỷ rúp (khoảng 64,3 tỷ USD theo tỷ giá 85,10 rúp một đô la), giảm 17,2% so với cùng kỳ năm 2025; thu ngoài dầu khí là 24,168 nghìn tỷ rúp, tăng 18,8%; Bộ nêu hai lý do: tỷ giá trung bình của đô la so với rúp thấp hơn, và khoản bù cho nhà máy lọc dầu trong nước tăng khi giá sản phẩm dầu thế giới tăng. Bài không có số riêng tháng 9, giá Urals, thâm hụt hay giá trị tuyệt đối của chín tháng năm 2025.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
6. 6
   Reuters (Seher Dareen, London) qua Baird Maritime, “US blockade successfully locks down Iranian crude exports at zero” (https://www.bairdmaritime.com/shipping/tankers/us-blockade-successfully-locks-down-iranian-crude-exports-at-zero), ngày 13/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: số liệu của hãng Vortexa; xuất khẩu dầu thô đường biển của Iran là 230.000 thùng mỗi ngày (trung bình 14 ngày đầu tháng 9), về 0 từ tuần thứ hai của tháng 9 và vẫn bằng 0 tính đến ngày 5/10; dầu Iran trên tàu ngoài biển là 83 triệu thùng, trong đó 43 triệu thùng nằm phía tây eo biển Hormuz do phong tỏa của Mỹ; xuất khẩu khí hóa lỏng (LPG) giảm 48% so với tháng trước (chương không dùng); bài ghi Trung Quốc ít cần dầu Iran hơn vì dầu Nga đã lấp chỗ trống. Bài không có số nhập khẩu của Trung Quốc, lời của Kpler hay đồng tiền thanh toán.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4; Câu hỏi 6
7. 7
   Associated Press qua WJLA, “Trump waives most Russia sanctions and tariffs days before they were to take effect” (https://wjla.com/news/nation-world/trump-waives-most-russia-sanctions-and-tariffs-days-before-they-were-to-take-effect), ngày 17/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: lệnh ký thứ Sáu 16/10/2026, hai ngày trước khi các điều khoản có hiệu lực, đình chỉ phần lớn các điều khoản liên quan đến Nga của đạo luật Lindsey O. Graham về Trừng phạt Nga và Iran năm 2026, gồm thuế đánh vào hàng Nga và vào các nước mua dầu, khí Nga nhiều nhất, và trừng phạt nhắm vào ngân hàng nước ngoài; bài không ghi ngày hết hạn, các đình chỉ “có hiệu lực cho đến khi Tổng thống hoặc Bộ trưởng Ngoại giao quyết định hành động thêm là cần thiết”; ông Trump báo Quốc hội rằng việc đình chỉ phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ; Nhà Trắng nói thi hành có thể cản trở nỗ lực đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine; luật được thông qua với sự ủng hộ lưỡng đảng, gồm Thượng viện 86–11; Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa) gọi việc đình chỉ là “vô trách nhiệm quá mức” (beyond irresponsible), Thượng nghị sĩ John Cornyn (Cộng hòa) nói cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham “sẽ rất phẫn nộ”, lãnh đạo Dân chủ Thượng viện Chuck Schumer nói việc này là “hỗ trợ sự sống cho nền kinh tế Nga”; Hạ nghị sĩ Thomas Massie ủng hộ; Tổng thống Ukraine Zelensky nói việc đình chỉ làm giảm sức ép lên Nga; ngoài ra Bộ Tài chính cho phép bán diesel Nga sang Mỹ đến tháng 4. Bài không nêu Trung Quốc hay Ấn Độ, không có số giá, và chỉ nhắc cuộc bầu cử giữa kỳ trong chú thích ảnh (không có ngày).Cũng dùng ở: Câu hỏi 5; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
8. 8
   Swarajya, “Trump waives tariffs of up to 100 per cent on India, China and other Russian oil buyers under new US sanctions law” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://swarajyamag.com/world/trump-waives-tariffs-of-up-to-100-per-cent-on-india-china-and-other-russian-oil-buyers-under-new-us-sanctions-law), ngày 17/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: lệnh hành pháp thực thi các mức thuế tới 100% đánh vào năm nước mua dầu thô và khí tự nhiên Nga nhiều nhất, và điều 4 của lệnh đình chỉ ngay các mức thuế đó; ông Trump ký “hôm thứ Sáu” (bài không ghi ngày; AP ghi 16/10); các đình chỉ có hiệu lực “cho đến khi Tổng thống hoặc Bộ trưởng Ngoại giao” quyết định hành động thêm, sau khi tham vấn Bộ trưởng Tài chính và Đại diện Thương mại; ông Trump báo Quốc hội rằng việc đình chỉ phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ; các mức thuế dự kiến có hiệu lực một ngày sau lệnh đình chỉ, cửa sổ đóng vào Chủ nhật 18/10; luật ký ngày 18/9 cho phép áp thuế trong 30 ngày; bài nói việc đình chỉ đem lại giải tỏa cho Trung Quốc và Ấn Độ; bài không có số giá, không nêu ngày bầu cử giữa kỳ, không dẫn lời ông Dmitriev và không nêu phản ứng của Ấn Độ hay Trung Quốc. Cần đối chiếu: tiêu đề bài; mô tả của AP rộng hơn (phần lớn điều khoản về Nga của luật), còn Swarajya chỉ nói về thuế.Cũng dùng ở: Câu hỏi 5; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
9. 9
   Al Jazeera, “Trump signs sweeping Russia sanctions over Ukraine war” (https://aljazeera.com/news/2026/9/19/trump-signs-sweeping-russia-sanctions-over-ukraine-war), ngày 19/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “Lindsey O Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”, ông Trump ký “hôm thứ Sáu” (bài không ghi ngày; chương lấy 18/9/2026 từ ngày đăng); luật trừng phạt Tổng thống Putin, quan chức cấp cao và các nhà tài phiệt, ngân hàng và tổ chức tài chính Nga, lĩnh vực năng lượng và quốc phòng của Nga và “cái gọi là đội tàu bóng”, kèm thuế tới 100% đánh vào năm nước mua dầu và khí Nga nhiều nhất, và kéo dài trừng phạt Iran ở lĩnh vực năng lượng và vũ khí; Trung Quốc và Ấn Độ, hai nước nhập dầu thô Nga nhiều nhất, dự kiến chịu thuế nặng nhất; Thượng viện thông qua “tháng trước” (8/2026), Hạ viện thông qua “hôm thứ Tư” (16/9/2026), trong đó 58 dân biểu Đảng Dân chủ bỏ phiếu cùng Đảng Cộng hòa; Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói luật đặt “áp lực tối đa” lên “cỗ máy chiến tranh Nga”; lãnh đạo thiểu số Hakeem Jeffries phản đối vì thuế làm tăng chi phí của các gia đình Mỹ; Ấn Độ nói “vẫn kiên quyết bảo đảm an ninh năng lượng” cho 1,4 tỷ dân. Bài không nhắc hạn 30 ngày.Cũng dùng ở: Câu hỏi 5; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
10. 10
    Brookings, “Sustaining the GCC currency pegs” (https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/02/sustaining-the-gcc-currency-pegs_english_web.pdf), tháng 2/2018 theo đường dẫn tải lên (tài liệu không ghi ngày trong bản tóm tắt), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động, dùng cùng nguồn với Chương 20: giá dầu được ghi bằng đô la; riyal của Ả Rập Xê Út, dirham của UAE, riyal của Qatar, dinar của Bahrain và rial của Oman neo cứng vào đô la; Kuwait neo vào một rổ tiền tệ không công bố, trong đó đô la giữ vị trí áp đảo. Chương này chỉ dùng ý “giá dầu được ghi bằng đô la”; việc Brent và WTI niêm yết bằng đô la là kiến thức chung của ngành, bản tóm tắt không nêu tên hai loại dầu chuẩn. Cần đối chiếu: tên tác giả và ngày xuất bản.

Câu hỏi 1. Dầu được định giá, thanh toán và cất giữ bằng đồng tiền nào, và tầng nào đã đổi?

1. 11
   The Moscow Times (bản tiếng Nga), “Путин подарил Китаю 27 млрд за счет скидок на нефть” (tiêu đề dựng từ đường dẫn: Putin podaril Kitayu 27 milliardov za schet skidok na neft; https://ru.themoscowtimes.com/2026/09/04/putin-podaril-kitayu-27milliardov-zaschet-skidok-naneft-a205328), ngày 4/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Igor Sechin, người đứng đầu Rosneft, nói Trung Quốc đã tiết kiệm 27 tỷ USD cộng dồn từ năm 2022, tại phần khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Năng lượng Nga–Trung lần thứ tám, theo ước tính của Rosneft (“по нашей оценке”), TASS là nguồn dẫn lời; bài không gán 27 tỷ USD cho Viện Gaidar; theo Argus Media, cuối tháng 8 dầu Urals tại cảng Nga bán thấp hơn Brent 26 đến 27 USD một thùng; theo Viện Gaidar, mức chiết khấu của Trung Quốc đạt đỉnh 16% mùa hè 2022, giảm còn khoảng 5% cuối 2023, gần như hết trong 2024 và lên 8,3% cuối 2025; Ấn Độ tiết kiệm 12,6 tỷ USD trong 2022–2025 theo Indian Express dẫn số liệu hải quan, gồm 4,873 tỷ USD năm 2022, 5,411 tỷ USD năm 2023, 1,45 tỷ USD năm 2024 và 835 triệu USD nửa đầu năm 2025. Trang ghi sửa đổi lần cuối 22/10/2026.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
2. 12
   Robin Harding, Financial Times, “Why sinodollars outweigh the petroyuan” (tiêu đề theo bản tin Perspective on Risk; bản FT không đọc trực tiếp), ngày 23/6/2026 theo bản đăng lại bằng tiếng Tây Ban Nha trên Acento, “Por qué los chinodólares superan al petroyuan” (https://acento.com.do/economia/por-que-los-chinodolares-superan-al-petroyuan-9704342.html; đăng 23/6/2026, ghi chữ ký Robin Harding và bản quyền Financial Times, không kèm đường dẫn FT; đọc 22/10/2026), và theo bản tin Perspective on Risk, “Perspective on Risk – July 2, 2026 (Dollar Developments 1 – Sinodollar)” (https://perspectiveonrisk.substack.com/p/perspective-on-risk-july-2-2026-dollar), ngày 1/7/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động. Bản Acento: tỷ trọng nhân dân tệ trong giao dịch hàng hóa của Trung Quốc là 33,5% trong tháng 3–4/2026, mức kỷ lục, theo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc qua Citigroup. Bản Perspective on Risk: số liệu 33,5% là dữ liệu của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (tác giả bản tin dẫn, không gán trực tiếp cho Harding); Harding lập luận thặng dư vãng lai của Trung Quốc được tái đầu tư vào tài sản đô la, ông gọi là “sinodollar”; Nga đổi nhân dân tệ thu từ dầu thành hàng nhập khẩu như máy bay không người lái và xe địa hình, còn Iran sau chiến tranh sẽ chi hết số nhân dân tệ kiếm được (đây là cách tóm lược của tác giả bản tin, không phải lời trích); luận điểm trung tâm: “settlement is not savings”. Cần đối chiếu: bản gốc FT; đường dẫn bản Acento; Citigroup có trong bản Acento nhưng không có trong bản Perspective on Risk.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6
3. 13
   Alexandra Prokopenko, Carnegie Russia Eurasia Center, “What Are the Limits to Russia’s ‘Yuanization’?” (https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2024/05/china-russia-yuan), ngày 27/5/2024, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tháng 12/2023 khoảng một phần ba thương mại đối ngoại của Nga thường xuyên thanh toán bằng nhân dân tệ; bài không nêu tỷ trọng rúp; thời gian xử lý trung bình của các khoản thanh toán này tăng lên 18 ngày; tám ngân hàng Trung Quốc được nêu tên ngừng nhận thanh toán của Nga hoàn toàn; Trung Quốc xuất sang Nga giảm 16% so với cùng kỳ tháng 3/2024 và 13,5% tháng 4/2024; tỷ trọng nhân dân tệ trong giao dịch trên Sàn Moscow vẫn tăng từ 46,6% tháng 2 lên 53% tháng 3/2024; nhân dân tệ trong các ngân hàng Nga năm 2023 là 68,7 tỷ USD so với 64,7 tỷ USD bằng đô la (chương không dùng).Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
4. 14
   Profile.ru, “Более 99% торговых расчетов между РФ и КНР осуществляется в рублях и юанях — Силуанов” (https://profile.ru/news/economy/bolee-99-torgovyh-raschetov-mezhdu-rf-i-knr-osushhestvlyaetsya-v-rublyah-i-juanyah-siluanov-1775773/amp/), ngày 4/11/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov nói với kênh “Россия-1”: “nếu nói về thanh toán thì 99,1% thực hiện bằng rúp và nhân dân tệ” (số liệu 99,1%; tiêu đề làm tròn thành “hơn 99%”); ông nói tại Đối thoại Tài chính Nga–Trung lần thứ 11 ở Bắc Kinh, một ngày sau cuộc gặp của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường ở Hàng Châu; bài không nêu tỷ trọng đô la hay euro, kể cả trước năm 2022.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2.

Câu hỏi 2. Đường thanh toán thay thế chạy được đến đâu, và ma sát nằm ở đâu?

1. 15
   The Block, “China-led cross-border CBDC platform mBridge surges past $55 billion in transaction volume: Reuters” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.theblock.co/post/386057/china-led-cross-border-cbdc-platform-mbridge-surges-past-55-billion-in-transaction-volume-reuters), ngày 17/1/2026 (16:33 giờ miền Đông Mỹ), dẫn bản tin Reuters thứ Sáu 16/1/2026 và dữ liệu của Atlantic Council, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: mBridge xử lý tích lũy khoảng 55,5 tỷ USD qua hơn 4.000 giao dịch xuyên biên giới; khoảng 95% tổng khối lượng thanh toán bằng nhân dân tệ số; khối lượng tăng khoảng 2.500 lần kể từ năm 2022 (bài không ghi số của năm 2022); bên tham gia là ngân hàng trung ương của Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Thái Lan, UAE và Ả Rập Xê Út. Chương này tính: 55,5 chia 99 (số CIPS trung bình một ngày trong Chương 5) bằng khoảng 0,56. Cần đối chiếu: bản Reuters gốc.
2. 16
   Bloomberg qua The Standard, “Iran demands transit fees in yuan, stablecoins for Strait of Hormuz passage” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.thestandard.com.hk/world/article/328445/Iran-demands-transit-fees-in-yuan-stablecoins-for-Strait-of-Hormuz-passage), ngày 3/4/2026 (02:45 giờ Hồng Kông), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Iran đòi phí quá cảnh eo biển Hormuz, một phần thu bằng nhân dân tệ và tiền ổn định (stablecoin); Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo được cho là kiểm soát việc đi lại và đòi trả phí trước khi cho phép; phí “thường bắt đầu từ khoảng 1 USD một thùng dầu thô”; Bloomberg dẫn các nguồn giấu tên; bài không ghi ngày của bản tin Bloomberg gốc và không nêu tổng phí từng tàu.
3. 17
   Reuters qua Ukrainska Pravda, “Russian oil traders demand payment from India in yuan – Reuters” (https://www.pravda.com.ua/eng/news/2025/10/08/8001728), ngày 8/10/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: các nhà buôn dầu Nga bắt đầu đòi các công ty nhà nước Ấn Độ trả bằng nhân dân tệ, coi đó là cách đơn giản hóa giao dịch khi quan hệ Ấn Độ–Trung Quốc cải thiện; nhà cung cấp ghi giá bằng đô la để tuân thủ trần giá dầu Nga của Liên minh châu Âu nhưng đòi trả số nhân dân tệ tương đương; Indian Oil Corporation, nhà máy lọc dầu nhà nước lớn nhất Ấn Độ, gần đây trả hai hoặc ba chuyến dầu Nga bằng nhân dân tệ; các công ty nhà nước Ấn Độ từng trả vài khoản bằng nhân dân tệ năm 2023 rồi dừng sau phản ứng tiêu cực của chính phủ trong lúc quan hệ với Bắc Kinh căng thẳng, còn các công ty tư nhân vẫn dùng nhân dân tệ. Bản tóm tắt không nêu lý do đô la hoặc dirham UAE phải đổi sang nhân dân tệ rồi sang rúp, không nêu khối lượng hay tỷ trọng (lý do đổi tiền trong thân chương dựa vào bản tin Reuters gốc mà chương đã đọc trước đó). Cần đối chiếu: câu giải thích lý do đổi tiền với bản Reuters gốc.
4. 18
   Reuters qua Zawya, “Banking bottleneck causing six-month delays for Russia-China payments, sources say” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.zawya.com/en/world/russia/banking-bottleneck-causing-six-month-delays-for-russia-china-payments-sources-say-o6epg48m), trang không ghi ngày đăng, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: VTB là ngân hàng Nga duy nhất có chi nhánh đầy đủ ở Trung Quốc (chi nhánh Thượng Hải, mở năm 2008); bài quy nút thắt cho nhu cầu lớn và thiếu nhân sự, không nêu ngày trừng phạt VTB; Zhejiang và một số ngân hàng Trung Quốc khác được cho là ngừng xử lý thanh toán với Nga sau cảnh báo của Mỹ hồi tháng 12 (bài nhắc sắc lệnh của Bộ Tài chính Mỹ ngày 22/12/2023); một nguồn nói “Chinese banks trust us less” (các ngân hàng Trung Quốc tin họ ít hơn); việc mở tài khoản ở VTB Thượng Hải có thể chờ đến nửa năm, các công ty dầu Nga gặp chậm thanh toán vài tháng (chương chỉ in “nhiều tháng”). Cần đối chiếu: ngày đăng bài (suy ra là sau tháng 12/2023).
5. 19
   The Moscow Times, “Moscow Exchange Halts Dollar, Euro Trade After New U.S. Sanctions” (https://themoscowtimes.com/2024/06/16/moscow-exchange-halts-dollar-euro-trade-after-new-us-sanctions), ngày 13/6/2024, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ Tài chính Mỹ “mở rộng” trừng phạt hôm thứ Tư 12/6/2024 (bài dẫn một bài ngày 12/6); Sàn Moscow ngừng giao dịch các công cụ thanh toán bằng đô la và euro từ thứ Năm 13/6/2024, các giao dịch khác vẫn tiếp tục; các trừng phạt mới “có hiệu lực đầy đủ ngày 13/8”. Chương này ghi 12/6 là ngày Mỹ công bố và 13/6 là ngày ngừng giao dịch.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2, 13.

Câu hỏi 3. Nga: tiền dầu thu được bao nhiêu và đi vào đâu?

1. 20
   The Moscow Times, “Russia to tap National Wealth Fund at record pace as oil and gas revenues slump” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.themoscowtimes.com/2026/08/05/russia-to-tap-national-wealth-fund-at-record-pace-as-oil-and-gas-revenues-slump), trang ghi ngày đăng 16/1/2026 (đường dẫn có số ngày 2026/08/05, không khớp với ngày trang), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phần thanh khoản của Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF) là 4,1 nghìn tỷ rúp (52,9 tỷ USD) đầu năm 2026, so với 113,5 tỷ USD trước cuộc xâm lược Ukraine; vàng 173 tấn ngày 1/12/2025, giảm từ 405,7 tấn trước cuộc xâm lược; ngoại tệ 209,15 tỷ nhân dân tệ, thấp nhất kể từ khi lập quỹ năm 2008 (không ghi ngày; chương không dùng); kế hoạch bán hằng ngày 12,8 tỷ rúp (165 triệu USD) từ 16/1 đến 5/2/2026, tổng 192,1 tỷ rúp (2,48 tỷ USD), so với 5,6 tỷ rúp mỗi ngày tháng 12/2025 và mức đỉnh thời COVID-19 khoảng 11,4 tỷ rúp mỗi ngày; thu dầu khí năm 2025 là 8,4 nghìn tỷ rúp (108,4 tỷ USD), thấp hơn dự toán ban đầu khoảng 2,5 nghìn tỷ rúp (32,3 tỷ USD); mục tiêu thu dầu khí ngân sách 2026 là 8,9 nghìn tỷ rúp (114,8 tỷ USD); thâm hụt mục tiêu 2026 là 3,8 nghìn tỷ rúp (49,0 tỷ USD), 1,6% GDP; Urals khoảng 39 USD một thùng tháng 12/2025, so với giả định 59 USD trong ngân sách 2026. Bản tóm tắt không nói tài sản nào được bán trong kế hoạch bán hằng ngày. Cần đối chiếu: ngày đăng của bài (đường dẫn và trang không khớp).
2. 21
   TASS qua Fomag, “Дефицит бюджета РФ в январе–сентябре составил 5,2 трлн рублей — Минфин” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://fomag.ru/news-streem/defitsit-byudzheta-rf-v-yanvare-sentyabre-sostavil-5-2-trln-rubley-minfin/), ngày 9/10/2026 (18:47), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: theo ước tính sơ bộ của Bộ Tài chính, chín tháng đầu năm 2026 thâm hụt ngân sách liên bang là 5,2 nghìn tỷ rúp, bằng 2,2% GDP; thu 29.639 tỷ rúp (tức 29,639 nghìn tỷ), tăng 10% so với cùng kỳ; chi 34.825 tỷ rúp (34,825 nghìn tỷ), tăng 14,5%; thâm hụt cả năm dự kiến khoảng 3,2% GDP; bài không nhắc thu từ dầu khí. Chương này tính: 5,471 chia 29,639 bằng khoảng 0,185, tức 18,5% (5,471 là thu dầu khí theo Bộ Tài chính qua Tân Hoa Xã); và 29,639 trừ 5,471 bằng 24,168, khớp với thu ngoài dầu khí trong bản tin Tân Hoa Xã.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6
3. 22
   Reuters (Daria Korsunskaya) qua The Moscow Times bản tiếng Nga, “Минфин повысил оценку дефицита бюджета РФ в 26г до 3,2% ВВП, потратит часть ФНБ и нарастит займы” (https://ru.themoscowtimes.com/2026/09/28/eksklyuziv-minfin-povysil-otsenku-defitsita-byudzheta-rf-v-26g-do-32-vvp-potratit-chast-fnb-i-narastit-zaymy-a207217), ngày 28/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: ước tính thâm hụt ngân sách liên bang 2026 là 7,3 nghìn tỷ rúp, bằng 3,2% GDP, gấp đôi kế hoạch (3,8 nghìn tỷ rúp, 1,6% GDP) và là mức kỷ lục từ khi chiến tranh Ukraine bắt đầu; thâm hụt năm 2025 là 5,7 nghìn tỷ rúp (2,6% GDP); kế hoạch tài trợ gồm 459 tỷ rúp từ NWF, khoảng 11% phần thanh khoản của dự trữ (bài mô tả đây là chi theo kế hoạch, chưa chi), và vay ròng tăng thêm 1 nghìn tỷ rúp, lên 5 nghìn tỷ rúp; thu dầu khí cả năm ước 7,6 nghìn tỷ rúp, thấp hơn kế hoạch 1,3 nghìn tỷ rúp; bài không nêu giả định giá Urals. Chương này tính: 7,6 chia 8,4 (thu dầu khí năm 2025 từ The Moscow Times, 16/1/2026) bằng khoảng 0,905, tức thấp hơn năm 2025 khoảng 9,5%. Cần đối chiếu: bài ngày 7/10/2026 của cùng báo ghi 459 tỷ rúp lấy từ NWF “trong quý 1”; chương theo bài ngày 28/9/2026, ghi đây là kế hoạch.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
4. 23
   Iran International, “Iran crude exports remain at zero in October under US blockade – Vortexa” (https://www.iranintl.com/en/202610133210), ngày 13/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Vortexa: xuất khẩu dầu thô đường biển của Iran sụp đổ trong tuần thứ hai của tháng 9 và vẫn bằng 0 đến 5/10, từ mức trung bình 14 ngày là 230.000 thùng mỗi ngày đầu tháng 9; dầu Iran trên tàu ngoài biển còn 83 triệu thùng, trong đó 43 triệu thùng kẹt ở phía tây eo biển Hormuz vì phong tỏa của Mỹ; Kpler: tháng 9 Iran không xếp lô dầu thô hay condensate nào lên tàu, “tháng đầu tiên trọn vẹn không có chuyến xếp hàng kể từ cách mạng Hồi giáo năm 1979”; theo Vortexa, xuất khẩu “rủi ro cao” gộp của Iran, Nga và Venezuela giảm còn 4,73 triệu thùng mỗi ngày tháng 9/2026 từ 6,39 triệu một năm trước, Nga chiếm 80% loại này. Bài không nêu đồng tiền thanh toán.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
5. 24
   Peeter Helme, Euromaidan Press, “China is the winner of Russia’s oil crisis” (tiêu đề dựng từ đường dẫn: china-russia-oil-crisis-winner; https://euromaidanpress.com/2025/11/26/china-russia-oil-crisis-winner/), ngày 26/11/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Trung Quốc tiết kiệm 20 tỷ USD khi mua dầu Nga từ năm 2022, theo Igor Sechin, người đứng đầu Rosneft, nói tại một diễn đàn năng lượng ở Bắc Kinh ngày 25/11/2025; bài không kiểm chứng độc lập số này; Ấn Độ tiết kiệm 12,6 tỷ USD theo Indian Express (số 12 tỷ USD không phải của Trung Quốc); mức chênh Urals so với Brent mở rộng lên 23,52 USD một thùng giữa tháng 11/2025, lớn nhất từ tháng 5/2023 (OilPrice.com); Urals tại cảng Nga thấp hơn Brent tới 20 USD sau ngày 22/10/2025 khi Mỹ trừng phạt, mức kỷ lục hai năm; chiết khấu cho Trung Quốc tăng từ 2,8% quý 1/2025 lên 6,3% quý 2/2025; Viện Gaidar: dầu Nga bán rẻ hơn dầu thay thế 16% mùa hè 2022. Chương này in số 20 tỷ USD, ngày 25/11/2025, mức chênh 20 USD và ngày 22/10/2025.Cũng dùng ở: Câu hỏi 5
6. 25
   HDFC Sky, “India’s Russian crude imports fall to five-month low as refiners diversify supplies” (https://hdfcsky.com/news/indias-russian-crude-imports-fall-to-five-month-low-as-refiners-diversify-supplies), ngày 28/9/2026 theo nhãn “sửa đổi lần cuối” (bài không ghi ngày đăng gốc), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: dữ liệu theo dõi tàu của Kpler; nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ khoảng 1,74 triệu thùng mỗi ngày tháng 9/2026 (đoạn đầu bài ghi 1,75 triệu), thấp nhất từ tháng 4/2026 (1,58 triệu thùng mỗi ngày); tháng 8 là 2,02 triệu và tháng 7 là 2,65 triệu thùng mỗi ngày; tổng nhập khẩu dầu thô khoảng 5,3 triệu thùng mỗi ngày, tăng khoảng 600.000 thùng so với tháng 8 và khoảng 700.000 thùng so với một năm trước; Iraq tăng lên khoảng 575.000 thùng và Ả Rập Xê Út lên khoảng 566.000 thùng mỗi ngày, bù phần giảm. Chương này tính: 1,74 chia 5,3 bằng khoảng 0,33, tức 33%. Chọn chuỗi này làm chuỗi chính vì cùng một nguồn, cùng thước và là bản mới nhất; hai bản khác ghi số khác: Swarajya (23/9/2026) ghi tháng 8 khoảng 2,1 triệu thùng (giảm 16,5%, khoảng 47% của tổng 4,44 triệu thùng, không nêu hãng dữ liệu) và Financial Express qua Free Press Journal (19/8/2026) ghi tháng 7 kỷ lục 2,8 triệu thùng, tháng 4 là 1,6 triệu thùng, tháng 5 là 1,9 triệu thùng, tháng 6 là 2,7 triệu thùng. Lần đọc sau (25/10/2026, qua công cụ tóm tắt tự động): TASS (New Delhi, 15/10; năm 2026 suy ra từ nội dung; https://tass.com/economy/2202541; tiêu đề chưa ghi lại), bản tin dẫn Kpler qua Times of India: nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ tháng 9 là 1,82 triệu thùng mỗi ngày, Trung Quốc 1,49 triệu; Kpler dự báo tháng 10 giữ khoảng 1,8 đến 1,9 triệu thùng mỗi ngày. Swarajya, “India’s Russian oil imports stabilise at 1.8-1.9 million bpd after Trump waives sanctions law” (https://swarajyamag.com/news-brief/indias-russian-oil-imports-stabilise-at-18-19-million-bpd-after-trump-waives-sanctions-law), 18/10/2026: theo Kpler, tháng 10 dự kiến 1,8 đến 1,9 triệu thùng mỗi ngày; tháng 9 khoảng 1,82; tháng 7 là 2,57; tháng 6 là 2,6. Chương này tính: 1,82 chia 5,3 bằng khoảng 0,343, tức 34% (dùng tổng nhập khẩu 5,3 triệu thùng của bài PTI vì bài TASS không nêu tổng). Cần đối chiếu: tiêu đề và ngày đăng gốc của bài PTI; số tháng 9 là 1,74 (đoạn đầu bài PTI ghi 1,75) ở PTI và 1,82 ở TASS và Swarajya, có thể là bản cập nhật sau của Kpler nhưng chương chưa xác định được; số tháng 7 là 2,65 ở PTI, 2,57 ở Swarajya và 2,8 ở Financial Express, chương giữ 2,65 và không dùng hai số kia.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
7. 26
   The Moscow Times bản tiếng Nga, “Ликвидные резервы РФ на 1 июня — 3,4 трлн р, 1,5% ВВП” (https://ru.themoscowtimes.com/2026/06/03/likvidnye-rezervy-rf-na-1-iyunya-34-trln-r-15-vvp-a197218), ngày 3/6/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phần thanh khoản của NWF ngày 1/6/2026 là 3,412 nghìn tỷ rúp (48,046 tỷ USD), bằng 1,5% GDP dự báo năm nay; tháng trước (1/5) là 3,63 nghìn tỷ rúp (48,4 tỷ USD, 1,5% GDP); bài ghi phần thanh khoản đã giảm hơn một nửa kể từ khi chiến sự ở Ukraine bắt đầu, chủ yếu vì quỹ được dùng để bù thâm hụt ngân sách; bài không nêu cơ cấu nhân dân tệ và vàng.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
8. 27
   The Moscow Times bản tiếng Nga, “Ликвидные резервы РФ приблизились к 4 трлн р, 1,7% ВВП” (https://ru.themoscowtimes.com/2026/09/07/likvidnye-rezervy-rf-priblizilis-k-4-trln-r-17-vvp-a205459), ngày 7/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phần thanh khoản của NWF ngày 1/9/2026 là 3,998 nghìn tỷ rúp (46,7 tỷ USD), bằng 1,7% GDP dự báo; ngày 1/8 là 3,693 nghìn tỷ rúp (46,2 tỷ USD, 1,6% GDP); tổng NWF ngày 1/9 là 13,194 nghìn tỷ rúp (154,1 tỷ USD, 5,6% GDP), so với 12,721 nghìn tỷ rúp ngày 1/8; bài ghi phần thanh khoản “giảm hơn một nửa” kể từ khi chiến sự bắt đầu, chủ yếu vì dùng dự trữ để bù thâm hụt ngân sách, không nêu số cụ thể.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
9. 28
   The Moscow Times bản tiếng Nga, “Ликвидные резервы РФ уменьшились в сентябре до 1,6% ВВП” (https://ru.themoscowtimes.com/2026/10/07/likvidnye-rezervy-rf-umenshilis-v-sentyabre-do-16-vvp-a208031), ngày 7/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phần thanh khoản của NWF ngày 1/10/2026 là 3,8 nghìn tỷ rúp (khoảng 45 tỷ USD), bằng 1,6% GDP, giảm từ 4,0 nghìn tỷ rúp (46,7 tỷ USD, 1,7% GDP) ngày 1/9; tổng NWF 12,98 nghìn tỷ rúp (153,8 tỷ USD, 5,5% GDP), giảm từ 13,19 nghìn tỷ rúp; bài gắn mức giảm với chi tiêu chính phủ tăng và ước thâm hụt kỷ lục 7,3 nghìn tỷ rúp (3,2% GDP), không nêu nguyên nhân riêng cho mức giảm tháng 9; bài ghi phần thanh khoản đã giảm hơn một nửa kể từ năm 2022, xuống mức thấp nhiều năm.
10. 29
    Investfuture (theo số liệu Bộ Tài chính Nga, dẫn TASS), “Минфин сообщил об объеме ФНБ в 13,19 трлн рублей на 1 сентября” (https://investfuture.ru/articles/minfin-soobschil-ob-obyeme-fnb-v-13-19-trln-rubley-na-1-sentyabrya-37860718), ngày 7/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng NWF ngày 1/9/2026 là 13,19 nghìn tỷ rúp, bằng 5,6% GDP dự báo 2026, khoảng 154,1 tỷ USD; phần thanh khoản 4 nghìn tỷ rúp (1,7% GDP), khoảng 46,7 tỷ USD, so với 3,69 nghìn tỷ rúp ngày 1/8; 184 tỷ nhân dân tệ trong các tài khoản tại Ngân hàng Trung ương Nga; 131,5 tấn vàng. Chương này tính từ 405,7 tấn (The Moscow Times, 16/1/2026), 173 tấn (1/12/2025) và 131,5 tấn: vàng giảm 41,5 tấn, tức 24%, từ 1/12/2025 đến 1/9/2026, và giảm 67,6% so với trước năm 2022 (131,5 chia 405,7 bằng khoảng 0,324); bài không có số vàng và nhân dân tệ của tháng trước.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6; Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
11. 30
    Meduza, “Four EU countries push Brussels to reopen the frozen Russian assets debate” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://meduza.io/en/news/2026/08/27/four-eu-countries-push-brussels-to-reopen-the-frozen-russian-assets-debate), ngày 27/8/2026 (16:02), dẫn Financial Times, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Thụy Điển, Hà Lan, Tây Ban Nha và Ba Lan gửi thư cho Ủy ban châu Âu ngày 27/8/2026 (Kyiv Independent đăng bản nháp ngày 26/8), đề nghị làm lại kế hoạch dùng tài sản Nga bị phong tỏa cho Ukraine, báo cáo tiến độ các cơ chế thay thế tránh được quyền phủ quyết của Bỉ, và công việc kỹ thuật của Ủy ban; phần mở đầu bài nhắc “hơn 200 tỷ euro” tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga, còn thân bài ghi 260 tỷ euro bị phong tỏa ở các nước phương Tây, trong đó khoảng 193 tỷ euro ở Euroclear tại Bỉ; bài không nhắc số 210 tỷ euro; bài không nêu phản hồi công khai của Ủy ban. Chương này không giải quyết sự khác nhau giữa 260 và 210 tỷ euro bằng số thứ ba mà chỉ ghi phạm vi (các nước phương Tây so với Liên minh châu Âu); số 210 tỷ euro lấy từ Chương 14.
12. 31
    Euronews, “Budget, Ukraine, migration: Five takeaways from the EU leaders’ summit” (https://www.euronews.com/2026/10/16/budget-ukraine-migration-five-takeaways-from-the-eu-leaders-summit), ngày 16/10/2026 (19:38 giờ GMT+2), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Hội đồng châu Âu họp ở Brussels ngày 15–16/10/2026; bản tóm tắt của trang này không nêu thêm số liệu nào dùng trong chương ngoài việc xác nhận ngày họp. Cần đối chiếu: các số về Ukraine (70 tỷ euro) lấy từ bản tin của EUalive, xem chú thích kế tiếp.
13. 32
    EUalive, “EU leaders end inconclusive summit with no budget deal and deferred decisions on Ukraine funding” (https://eualive.net/eu-leaders-end-inconclusive-summit-with-no-budget-deal-and-deferred-decisions-on-ukraine-funding/), ngày 16/10/2026, cập nhật 17/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Tổng thống Ukraine Zelensky đề nghị thêm 70 tỷ euro cho năm 2027, nói chiến tranh sẽ tốn khoảng 155 tỷ euro năm đó và khoản vay hỗ trợ 90 tỷ euro của Liên minh chia cho hai năm 2026 và 2027 không đủ; kết quả: không có cam kết tài chính mới; Hội đồng khẳng định lại ủng hộ Ukraine (“ủng hộ chính trị, tài chính, quân sự và các hỗ trợ khác một cách kiên định”) và hoan nghênh việc giải ngân khoản vay; Ủy ban được giao soạn đề xuất về nhu cầu tài chính bổ sung của Ukraine năm 2027, bài không nêu hạn; câu hỏi về việc dùng tài sản Nga bị phong tỏa và việc chia gánh nặng giữa các nước thành viên “chưa được giải quyết”, bài không nêu thời hạn giải quyết; kết luận của Hội đồng “bày tỏ tiếc” về việc Mỹ tạm thời nới một số trừng phạt với diesel Nga; hội nghị thượng đỉnh đặc biệt về ngân sách đa niên ấn định ngày 26/11 (bài không nối với Ukraine).Cũng dùng ở: Câu hỏi 5

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 5, 11.

Câu hỏi 4. Iran và Venezuela: khi đường xuất khẩu bị chặn hoặc đổi chủ, tiền dầu đi đâu?

1. 33
   Hellenic Shipping News (số liệu Vortexa), “Iran’s export floor disappears as crude falls to 210kbd” (https://hellenicshippingnews.com/irans-export-floor-disappears-as-crude-falls-to-210kbd), ngày 17/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: lượng xếp dầu thô của Iran tháng 8/2026 khoảng 210.000 thùng mỗi ngày, giảm từ khoảng 2 triệu thùng “đầu năm nay”, thấp nhất kể từ năm 2020; năm 2024–2025 dòng dầu phục hồi lên khoảng 1,5 đến 2 triệu thùng mỗi ngày dù bị trừng phạt; Mỹ phong tỏa cảng Iran từ 13/4/2026 sau khi chiến tranh (bắt đầu 28/2/2026) và đàm phán thất bại, sau đó nới, rồi lập lại phong tỏa tháng 7; Vortexa nói phong tỏa làm xuất khẩu dầu thô của Iran gần như dừng từ giữa tháng 7; người mua Trung Quốc ngày càng tập trung và các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đang rút dần dầu Iran từ kho nổi, bài không nêu thị phần hay khối lượng của Trung Quốc; ngày 10/9/2026 Iran tạm ngừng khoản phí vận chuyển 10% với tàu nước ngoài chở dầu liên quan đến Iran (chương không dùng).
2. 34
   Erica Downs và Luisa Palacios, Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu, Đại học Columbia (SIPA), “US Action Threatens Venezuela-China Oil Flows, Debt Repayment, and Investments” (https://www.energypolicy.columbia.edu/venezuela-china-oil-ties-severely-impacted-by-us-action), ngày 7/1/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: xuất khẩu của Venezuela khoảng 768.000 thùng mỗi ngày năm 2025 (Kpler), hơn một nửa sang Trung Quốc; số liệu hải quan Trung Quốc chỉ ghi nhập 30.000 thùng mỗi ngày dầu thô từ Venezuela năm 2024, các tác giả giải thích khoảng chênh bằng đội tàu bóng, chuyển tải giữa tàu, đổi nhãn xuất xứ thành dầu Malaysia hoặc Brazil và giả mạo tín hiệu vị trí; các tác giả ước tính trung bình 50.000 đến 100.000 thùng mỗi ngày kể từ năm 2020 dùng trả nợ Trung Quốc (ước tính của họ, không phải số được báo cáo); nợ còn lại ước 10 đến 12 tỷ USD năm 2025, dưới 10% của tổng nợ ngoài ước 150 đến 200 tỷ USD (khoản vay khoảng 60 tỷ USD trong 17 hợp đồng; nợ 16,7 tỷ USD năm 2019: chương không dùng); Trung Quốc chiếm khoảng 3% tổng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc (chương không dùng).
3. 35
   Reuters qua BOE Report, “Venezuela’s oil exports almost unchanged at 1.17 million bpd in Aug, data shows” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://boereport.com/2026/09/01/venezuelas-oil-exports-almost-unchanged-at-1-17-million-bpd-in-aug-data-shows/), ngày 1/9/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: xuất khẩu dầu của Venezuela tháng 8/2026 gần như không đổi ở khoảng 1,17 triệu thùng mỗi ngày; sang Mỹ khoảng 553.000 thùng mỗi ngày (tháng 7 là mức kỷ lục 786.000); sang Ấn Độ 297.000 (tăng 66%); sang châu Âu khoảng 260.000; Chevron xuất 286.000 và các nhà buôn như Vitol và Trafigura xuất khoảng 597.000 thùng mỗi ngày; bài không nhắc Trung Quốc và không có chi tiết thanh toán. Cần đối chiếu: tiêu đề bài; trang Reuters gốc.
4. 36
   Reuters qua Hellenic Shipping News, “Venezuela oil exports fall to 1.08 million bpd in September” (https://www.hellenicshippingnews.com/venezuela-oil-exports-fall-to-1-08-million-bpd-in-september/), ngày 3/10/2026, và bản tiếng Tây Ban Nha trên GBM (https://gbm.com/media/noticia/exportaciones-petroleras-de-venezuela-cayeron-a-108-millones-de-barriles-diarios-en-septiembre-datos/), ngày 1/10/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: xuất khẩu tháng 9/2026 là 1,08 triệu thùng mỗi ngày, giảm so với tháng 8 (1,19 triệu thùng; bản Hellenic không ghi là số đã chỉnh, bản GBM ghi tháng 8 được chỉnh); sang Mỹ 629.000 thùng mỗi ngày (tháng 8: 553.000), sang Ấn Độ 253.000 và sang châu Âu 86.000; Trung Quốc không được nhắc; thương nhân ép PDVSA giảm giá để bù cước vận tải tăng. Chương này tính: 629.000 cộng 253.000 cộng 86.000 bằng 968.000; 1.080.000 trừ 968.000 bằng 112.000 thùng mỗi ngày không có nơi đến được nêu trong các số này.
5. 37
   Robert Garcia, thành viên cao cấp nhất của Đảng Dân chủ trong Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện, thư gửi Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright (bản sao cho Chủ tịch ủy ban James Comer) (https://oversightdemocrats.house.gov/imo/media/doc/2026-08-04garciatodoerevenezuelaoilrevenue.pdf; tiêu đề tài liệu dựng từ tên tệp), ngày 4/8/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tổng doanh thu bán dầu ít nhất 13 tỷ USD theo tính của Financial Times ngày 22/7/2026; ngày 27/7/2026 ông Trump nói Mỹ thu được “thậm chí nhiều hơn” 13 tỷ USD; thư nêu các tài khoản ở Qatar, ở Mỹ và ở Citibank cùng các ngân hàng khác nhưng không có số dư hay số tiền từng tài khoản; một trang theo dõi chi tiêu của chính phủ Venezuela cho thấy một khoản chi 300 triệu USD trong tháng 3/2026 (truy cập 30/7/2026) và thư nói trang này có vẻ chưa được cập nhật; yêu cầu thông tin và họp báo trước 18/8/2026. Một bản tin khác (Energy News Beat, 30/7/2026) ghi hơn 13 tỷ USD doanh số dầu do Mỹ kiểm soát kể từ 3/1/2026, trích Bộ trưởng Wright về khoảng 150 triệu thùng đã bán đến tháng 4/2026 (chương không dùng); chương theo thư, nguồn gốc của số này.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 2, 4, 6, 23.

Câu hỏi 5. Mỹ siết và nới trừng phạt dầu Nga theo giá dầu không?

1. 38
   Steptoe, “US targets Rosneft and Lukoil in first Russia sanctions action under Trump” (https://www.steptoe.com/en/news-publications/international-compliance-blog/us-targets-rosneft-and-lukoil-in-first-russia-sanctions-action-under-trump.html), ngày 28/10/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Cục Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) đưa Rosneft và Lukoil vào danh sách phong tỏa ngày 22/10/2025 theo Sắc lệnh hành pháp 14024; giấy phép chung 126 (thanh lý giao dịch liên quan đến Rosneft hoặc Lukoil), 127 (một số giao dịch nợ, cổ phần hoặc phái sinh) và 128 (trạm bán lẻ Lukoil ngoài Nga) cùng hết hiệu lực lúc 12:01 sáng giờ miền Đông ngày 21/11/2025; giấy phép chung 124A không có ngày hết hạn; thông cáo của OFAC cảnh báo các bên không phải người Mỹ, kể cả tổ chức tài chính nước ngoài, về rủi ro trừng phạt thứ cấp khi giao dịch với các bên bị phong tỏa. Chương này in “ba giấy phép tạm thời” cho 126, 127 và 128.
2. 39
   Euronews, “US expands Russian oil waiver to all buyers in bid to tame prices” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://euronews.com/2026/03/13/us-expands-russian-oil-waiver-to-all-buyers-in-bid-to-tame-prices), ngày 13/3/2026 (10:42 GMT+1, cập nhật 12:22), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: giấy phép 30 ngày trước đó chỉ cấp cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ được mở ngày 13/3/2026 cho mọi nước mua dầu Nga đang nằm trên tàu; Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố trên mạng xã hội X, nói biện pháp nhằm “tăng phạm vi toàn cầu của nguồn cung hiện có” và không đem lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga, vốn thu phần lớn thu năng lượng từ thuế tại nơi khai thác; OFAC công bố giấy phép chung cùng ngày, chỉ áp cho lô hàng đã xếp và loại trừ giao dịch mới; lúc viết, giá dầu chuẩn hơi trên 100 USD một thùng; liên quan, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xả 400 triệu thùng dự trữ khẩn cấp, lớn nhất lịch sử, trong đó Mỹ góp 172 triệu thùng (chương không dùng). Ngày cấp ban đầu 12/3 và ngày hết hạn 11/4 lấy từ S&P Global (17/6/2026).
3. 40
   Associated Press qua Kyiv Independent, “US Treasury says no plans to renew waiver for Russian oil at sea, AP reports” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://kyivindependent.com/us-treasury-says-no-plans-to-renew-waiver-for-russian-oil-at-sea-ap-reports/), ngày 25/4/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: giấy phép chung do OFAC cấp ngày 17/4/2026 gia hạn việc cho phép các nước mua dầu Nga đang kẹt trên biển, thay giấy phép hết hạn ngày 11/4; giấy phép hiện hành hết hạn ngày 16/5/2026; Bộ trưởng Scott Bessent nói trong phỏng vấn AP đăng ngày 25/4/2026 rằng ông không dự kiến gia hạn thêm vì dầu Nga trên biển “đã bị hút gần hết” (the Russian oil on the water has been largely sucked up); ông cũng nói không có kế hoạch gia hạn miễn trừ với dầu Iran trên biển.
4. 41
   The Moscow Times, “US extends Russian oil waiver for a second time” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.themoscowtimes.com/2026/05/19/us-extends-russian-oil-waiver-for-a-second-time-a92785), ngày 19/5/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ Tài chính Mỹ công bố gia hạn 30 ngày hôm thứ Hai 18/5/2026, sau khi giấy phép “bị để hết hạn trong cuối tuần”; giấy phép hết hạn 17/6; giấy phép chung tạm thời nhằm “cho các nước dễ tổn thương nhất khả năng tiếp cận tạm thời dầu Nga đang kẹt trên biển”; Bộ trưởng Bessent nói sẽ làm việc với các nước để “cấp giấy phép riêng khi cần”; bài là lần thứ hai Washington cho biện pháp hết hạn rồi nhanh chóng khôi phục. Giá Brent mở cửa trên 111 USD một thùng ngày 18/5/2026, sau khi đóng cửa tuần trước ở 109,47 USD, theo Al-Monitor (18/5/2026, “US extends Russian oil sanctions waiver as Iran war squeezes supply”; https://www.al-monitor.com/originals/2026/05/us-extends-russian-oil-sanctions-waiver-iran-war-squeezes-supply, đọc 22/10/2026), nguồn của số giá trong Bảng 22.5.
5. 42
   Associated Press qua WECT, “Trump says US to get diesel from Russia, relaxing pressure on Moscow to ease prices before midterms” (https://www.wect.com/2026/10/09/trump-says-us-get-diesel-russia-relaxing-pressure-moscow-ease-prices-before-midterms/), ngày 9/10/2026 (đăng 16:04, cập nhật 20:01 giờ miền Đông), và bản đăng lại trên WUNC (https://www.wunc.org/2026-10-09/trump-says-u-s-to-get-diesel-from-russia-relaxing-pressure-on-moscow-to-ease-prices-before-midterms; đăng 17:24 giờ miền Đông), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ Tài chính Mỹ cấp giấy phép tạm thời cho phép dầu diesel Nga cung cấp ra thị trường toàn cầu; đây là giấy phép đầu tiên nới trừng phạt diesel dài hơn thời hạn 30 ngày thông thường kể từ khi chiến tranh Ukraine bắt đầu tháng 2/2022; trừng phạt Mỹ không áp với diesel Nga xếp lên tàu từ thứ Sáu 9/10 đến tháng 4/2027 (phụ đề của bài ghi “sáu tháng”, không khớp với tháng 4/2027 trong thân bài); ông Trump nói Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300.000 tấn diesel, thêm 500.000 tấn vào tháng 11, rồi 1 triệu tấn và thêm 3 triệu tấn (chương không dùng); giá diesel trung bình toàn nước Mỹ theo AAA là 6,28 USD một gallon ở bản WECT (cập nhật 20:01) và 6,23 USD một gallon ở bản WUNC (đăng 17:24), mức kỷ lục 6,52 USD ngày 22/9; Nga cấm xuất khẩu diesel từ tháng 7 vì khó đáp ứng nhu cầu trong nước, chủ yếu do Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu. Chương dùng 6,28 USD vì là bản cập nhật muộn hơn của cùng một bài AP. Chương 4 đã ghi thông báo ngày 9/10 của ông Trump về diesel.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
6. 43
   The National, “US extends sanctions waiver on Russia’s Lukoil until 2027” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.thenationalnews.com/news/us/2026/10/15/us-extends-sanctions-waiver-on-russias-lukoil-until-2027/), ngày 15/10/2026 (cập nhật 20:42), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: giấy phép chung của Bộ Tài chính Mỹ cho hoạt động dịch vụ của Lukoil ngoài Nga được gia hạn đến 25/4/2027, để các trạm xăng Lukoil, kể cả ở Mỹ, tiếp tục phục vụ khách; một giấy phép riêng cho phép một số giao dịch của các công ty Lukoil Bulgaria trong cùng thời hạn; giấy phép thay thế hết hạn “tháng này” (tháng 10/2026, không nêu ngày); giấy phép cấm chuyển tiền cho bất kỳ người hay tài khoản nào ở Nga và loại trừ giao dịch liên quan đến Ngân hàng Trung ương Nga, NWF và Bộ Tài chính Nga; quyết định công bố hôm thứ Năm 15/10/2026.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 7, 8, 9, 24, 32.

Câu hỏi 6. Tiền dầu đi tiếp về đâu, và nhân dân tệ có thành nơi cất giữ không?

1. 44
   Daniel Barth, Daniel Beltran, Matthew Hoops, Jay Kahn, Emily Liu và Maria Perozek, Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang, FEDS Notes, “The Cross-Border Trail of the Treasury Basis Trade” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/the-cross-border-trail-of-the-treasury-basis-trade-20251015.html), ngày 15/10/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: các quỹ phòng hộ đăng ký ở quần đảo Cayman hấp thụ 37% lượng phát hành ròng trái phiếu và tín phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài (notes and bonds) từ tháng 1/2022 đến tháng 12/2024, mua ròng khoảng 1,2 nghìn tỷ USD, “gần bằng tất cả các nhà đầu tư nước ngoài khác cộng lại”; số 37% giả định toàn bộ mức tăng nắm giữ kho bạc của các quỹ này là trái phiếu và tín phiếu dài hạn, loại trừ tín phiếu ngắn hạn, và được tính bằng cách chia mức tăng đó cho lượng phát hành ròng; theo số trong hình 5 của ghi chú (tỷ USD): Cayman 1.225, nhà đầu tư nước ngoài tư nhân khác 1.161, nhà đầu tư nước ngoài chính thức 32, Cục Dự trữ Liên bang −1.208, trong nước Mỹ 2.069. Chương này tính: 1.225 chia 0,37 bằng khoảng 3.300 (lượng phát hành ròng, khớp với tổng các nhóm là 3.279) và 32 chia khoảng 3.300 bằng khoảng 1%. Nhóm “chính thức nước ngoài” theo phân loại của ghi chú; chương không đo phần nắm giữ qua các trung tâm lưu ký. Cần đối chiếu: tiêu đề ghi chú; số trong hình 5 với bản gốc.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 6, 12, 21, 22, 27, 29, 37.

Việt Nam đứng ở đâu

1. 45
   Reuters (Hà Nội) qua MarketScreener, “Vietnam’s supplies of crude, refined oil amid Iran war” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.marketscreener.com/news/vietnam-s-supplies-of-crude-refined-oil-amid-iran-war-ce7f5bdfdd8ff521), ngày 13/5/2026, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: nhập khẩu dầu thô cả năm 2025 khoảng 14,2 triệu tấn, tức 284.000 thùng mỗi ngày; Kuwait cung cấp khoảng 80%; bài không nêu trị giá, không nêu cơ cấu của nguồn khác và không nêu đồng tiền thanh toán. CafeF, “Căng thẳng Trung Đông: ai đang cung cấp dầu thô khi hỏa lực lớn nhất cho Việt Nam” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://cafef.vn/cang-thang-trung-dong-ai-dang-cung-cap-dau-tho-khi-hoa-long-lon-nhat-cho-viet-nam-18826030514134866.chn), ngày 5/3/2026 (15:30), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: nhập khẩu dầu thô cả năm 2025 là 14,1 triệu tấn, trị giá khoảng 7,7 tỷ USD; Kuwait hơn 10 triệu tấn, trị giá hơn 6 tỷ USD (bài gọi là “áp đảo”, không ghi tỷ lệ); bài ghi số liệu sản phẩm dầu là của Cục Hải quan nhưng không gán nguồn riêng cho số dầu thô; trị giá chỉ ghi bằng USD, không nói đồng tiền thanh toán. Hai bản tin cả năm lệch nhau 0,1 triệu tấn; chương nêu cả hai. Cần đối chiếu: bản Reuters gốc; số chính thức cả năm theo nước của Tổng cục Hải quan. Số mười một tháng theo nước: Thương hiệu và Công luận, “Kuwait giữ vững vị thế nhà cung cấp dầu thô lớn nhất cho Việt Nam trong năm 2025” (https://thuonghieucongluan.com.vn/kuwait-giu-vung-vi-the-nha-cung-cap-dau-tho-lon-nhat-cho-viet-nam-trong-nam-2025-a299005.html), ngày 6/1/2026 (19:48), đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, mười một tháng năm 2025 Việt Nam nhập gần 12,4 triệu tấn dầu thô, tăng 0,9% so với cùng kỳ, trị giá hơn 7 tỷ USD, giảm 6,2%; Kuwait gần 10 triệu tấn (giảm 7%), hơn 5,5 tỷ USD (giảm 13%), chiếm 80% tổng nhập khẩu, giá trung bình khoảng 556 USD một tấn; Nigeria đứng thứ hai với hơn 799.000 tấn (tăng 14%); Brunei thứ ba với hơn 86.000 tấn (giảm 47%); bài không nêu nước cung cấp nào khác, không nhắc Nga, và chỉ ghi trị giá bằng USD, không nói đồng tiền thanh toán. Chương này tính: 5,5 chia 7 bằng khoảng 0,79, tức khoảng 79% theo giá trị.
2. 46
   Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), “Báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2025”, kèm công văn công bố thông tin gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh ngày 26/3/2026 (tệp BSR_Baocaotaichinh_2025_Kiemtoan_Hopnhat.pdf, 48 trang, bản quét; công ty nêu đường dẫn công bố https://bsr.com.vn/bao-cao-tai-chinh), đọc 26/10/2026 bằng nhận dạng ký tự rồi đối chiếu lại với ảnh các trang có số trích. Trang trong tệp: chính sách quy đổi ngoại tệ trang 22; lãi chênh lệch tỷ giá đánh giá lại (điều chỉnh trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ) trang 12 và ảnh hưởng của tỷ giá lên tiền trang 13; phải thu khách hàng (Vietsea 268,1 tỷ đồng) trang 27; phải trả người bán (Mitsui & Co., Ltd., Vietsea) trang 31; vay ngắn hạn, tín dụng thư rút bằng đồng Việt Nam, lãi suất 2,8–7,1% một năm, trang 33; ngoại tệ ngoài bảng (885.473,31 USD và 1,56 euro; đầu năm 625.754,35 USD) trang 36; lãi và lỗ chênh lệch tỷ giá (572.822.168.594 và 204.782.425.604 đồng; năm 2024 590.897.243.399 và 533.056.937.118 đồng) trang 40; hàng mua từ bên liên quan, PVOil Singapore và “dầu thô mua ủy thác” 41.402.625.935.259 đồng (năm 2024: 43.592.248.280.560 đồng), trang 43–44. Báo cáo không nêu hàng hóa của Mitsui và Vietsea, không nêu đồng tiền của hợp đồng mua dầu thô và không có mục quản lý rủi ro tỷ giá. Chênh ròng 368,0 và 57,8 tỷ đồng: tính ở chương này. Cần đối chiếu: báo cáo thường niên 2025 của BSR (mục rủi ro tỷ giá), chưa đọc được vì trang bsr.com.vn không mở được bằng công cụ của chương; hai báo cáo phân tích đã đọc qua công cụ tóm tắt tự động (ACBS, 14/4/2026; VCBS, 20/12/2022) cũng không nêu đồng tiền thanh toán dầu thô.
3. 47
   David Rising, Associated Press (độc quyền, Bangkok) qua Khaosod English, “Russia, Vietnam using energy profits to avoid possible US sanctions for arms deals” (tiêu đề dựng từ đường dẫn; https://www.khaosodenglish.com/news/asean/2025/09/19/russia-vietnam-using-energy-profits-to-avoid-possible-us-sanctions-for-arms-deals/), ngày 19/9/2025, đọc 22/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Việt Nam mua thiết bị quân sự Nga theo tín dụng và trả từ phần lợi nhuận của Rusvietpetro, liên doanh hoạt động ở Siberia; năm 2011 Nga cho vay 2 tỷ USD để mua hai tàu hộ vệ và 64 xe tăng T-90S; thêm 8 tỷ USD tín dụng gắn với hợp đồng năm 2023 về máy bay Su-30 và hai tàu hộ vệ, Nga chưa giao đến lúc đăng bài; theo biên bản của Petrovietnam (PVN) ngày 11/6/2024 do Tổng giám đốc Lê Ngọc Sơn ký: (1) lợi nhuận của Việt Nam từ Rusvietpetro chuyển về Moscow để trả nợ quân sự, (2) phần lợi nhuận vượt mức trả nợ chuyển cho Zarubezhneft, công ty nhà nước Nga, (3) liên doanh của Zarubezhneft ở Việt Nam chuyển khoản tương đương cho PVN; cách làm tránh hệ thống SWIFT; tài liệu do một quan chức giấu tên cung cấp, người này nói mình thuộc phe phản đối quan hệ gần hơn với Nga; Ben Swanton (The 88 Project) nói hai tài liệu có vẻ xác thực dựa trên siêu dữ liệu, định dạng và mã phân loại; Zarubezhneft hiện chưa bị trừng phạt; Bộ Công Thương, PVN và Bộ Ngoại giao Việt Nam không trả lời thư của AP, Bộ Tài chính Nga không trả lời, Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận về tài liệu, nói “our sanctions remain in place” (các trừng phạt của Mỹ vẫn còn hiệu lực); năm 2023 Đảng Cộng sản Việt Nam bác một tài liệu khác bị rò rỉ là giả mạo của Nga (chương không dùng). Bài không nhắc Vietsovpetro. Cần đối chiếu: tiêu đề bài; tên tiếng Việt của Petrovietnam.

Kết luận: trả lời sáu câu hỏi

Mục này dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 7, 8, 9, 22, 25, 26, 27, 29, 42, 43.