Tập 1·Phần I. Giá của vốn toàn cầu

Chương 3

Thuế quan Mỹ–Trung: đình chiến hay chỉ tạm dừng leo thang

51 ghi chú nguồn, xếp theo từng mục của chương. Số liệu tính đến 15/10/2026. Mỗi ghi chú có tên bài, đường dẫn đầy đủ, ngày đã đọc và điều cần lưu ý khi đọc.

• Đoạn mở đầu
• Câu hỏi 1
• Câu hỏi 2
• Câu hỏi 3
• Câu hỏi 4
• Mức chắc chắn cho từng nhận định
• Câu hỏi 5
• Ghi chú khác

Đoạn mở đầu

1. 1
   ThePrint, “US declares two-month trade truce with China as Xi Jinping lands in Washington” (https://theprint.in/world/us-declares-two-month-trade-truce-with-china-as-xi-jinping-lands-in-washington/3052016/); Newsquawk, bản ghi trực tiếp thượng đỉnh, ông Bessent nói “January 10th, 2027” (https://www.newsquawk.com/headlines/primer-trump-xi-summit-bessent-announces-a-trade-truce-extension-leaders-remarks-at-1015-edt--1515-bst-refile). Cả hai là nguồn thứ cấp, không có ngày đăng ghi rõ trong trang; nội dung nói về lúc ông Tập hạ cánh ngày 23/9/2026. Câu “I don’t know whether a bigger deal can be done” và câu nói nam châm đất hiếm vẫn dưới mức trước đình chiến (ông Bessent trả lời Fox News, khoảng 23–25/9/2026) đều lấy từ ThePrint. Chi tiết “ba đến sáu tháng” là mức một số quan chức Mỹ từng nêu; chưa ghi lại được nguồn gốc riêng của chi tiết này.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 3
2. 2
   Reuters qua bdnews24, 28/9/2026 (https://bdnews24.com/business/2upjbfl7zc); đối chiếu với Teletica (https://www.teletica.com/internacional/china-confirma-la-prorroga-de-la-tregua-comercial-con-estados-unidos_418118) và China Briefing (https://www.china-briefing.com/news/xi-trump-meeting-washington-takeaways/). Các cụm “relatively stable and predictable policy environment”, “provides space for both sides to review and assess the implementation” và “positive solution” đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang; chưa mở được văn bản gốc của Bộ Thương mại Trung Quốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
3. 3
   Công báo Liên bang Mỹ (Federal Register), truy vấn qua giao diện lập trình (API) của trang này, ngày 15–16/10/2026. Bằng chứng vắng mặt từ công cụ tìm kiếm, không phải bằng chứng văn bản không tồn tại. Federal Register API, các truy vấn ngày 15–16/10/2026: cụm “Affiliates of Certain Listed Entities” (https://www.federalregister.gov/api/v1/documents.json?conditions[term]=%22Affiliates+of+Certain+Listed+Entities%22&order=newest&per_page=5) chỉ trả hai văn bản ngày 30/9/2025 và 12/11/2025; cụm “January 10, 2027” (https://www.federalregister.gov/api/v1/documents.json?conditions[term]=%22January+10%2C+2027%22&order=newest&per_page=20) trả chín văn bản không liên quan; truy vấn về phí cảng và Mục 301 hàng hải từ 1/11/2025 trả 0 kết quả. Chưa tìm được văn bản tương ứng của Bộ Thương mại Trung Quốc.
4. 4
   Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), thông báo “Continuation of Actions: China’s Acts, Policies, and Practices Related to Technology Transfer”, Công báo Liên bang 2026-20510 (91 FR 64212), 7/10/2026; Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), tài liệu IF12990, 26/2/2026. Thuế thép và nhôm 50%: Tổng thống Mỹ, Tuyên bố 10947 ngày 3/6/2025 (Công báo Liên bang, 9/6/2025) và Tuyên bố 11021 ngày 2/4/2026 (Công báo Liên bang, 9/4/2026), giữ 50% cho thép và nhôm. Federal Register 2026-20510, 91 FR 64212, đăng 7/10/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/10/07/2026-20510/continuation-of-actions-chinas-acts-policies-and-practices-related-to-technology-transfer): hai hành động ngày 6/7/2018 và 23/8/2018 “không chấm dứt” sau cuộc rà soát bốn năm. CRS, IF12990, 26/2/2026 (https://www.everycrsreport.com/files/2026-02-26_IF12990_7ab2239b1490ef7489dd800010ce8bc03b33701e.html): mức 7,5%–25% trên khoảng 370 tỷ USD hàng Trung Quốc; năm 2024 USTR nâng thêm 25%–100% cho một số mặt hàng; thép và nhôm 50%, ô tô 25% theo Mục 232. Văn bản gốc của thuế thép và nhôm 50% (đối chiếu 17/10/2026): Tuyên bố 10947 ngày 3/6/2025, 90 FR 24199, đăng 9/6/2025 (https://www.federalregister.gov/documents/2025/06/09/2025-10524/adjusting-imports-of-aluminum-and-steel-into-the-united-states); Tuyên bố 11021 ngày 2/4/2026, tài liệu 2026-06960, đăng 9/4/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/04/09/2026-06960/strengthening-actions-taken-to-adjust-imports-of-aluminum-steel-and-copper-into-the-united-states), giữ 50% và tính trên toàn bộ trị giá hải quan từ 6/4/2026.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 3

Câu hỏi 1. Đình chiến gồm những gì, và không gồm gì?

1. 5
   Nhà Trắng, bản thông tin về thỏa thuận kinh tế–thương mại với Trung Quốc, tháng 11/2025; Sắc lệnh hành pháp 14357, 4/11/2025; Công báo Liên bang 2025-21671 (miễn trừ Mục 301) và 2025-19846 (tạm dừng quy tắc danh sách thực thể). Reuters, 30/10/2025 và 31/10/2025. Nhà Trắng, “Fact Sheet: President Donald J. Trump Strikes Deal on Economic and Trade Relations with China” (https://www.whitehouse.gov/fact-sheets/2025/11/fact-sheet-president-donald-j-trump-strikes-deal-on-economic-and-trade-relations-with-china/), bản lưu tại Presidency Project, UCSB (https://www.presidency.ucsb.edu/node/379006); Sắc lệnh 14357 (https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/11/modifying-duties-addressing-the-synthetic-opioid-supply-chain-in-the-peoples-republic-of-china/): thuế fentanyl 10% hiệu lực 12:01 sáng giờ miền Đông ngày 10/11/2025. Công báo Liên bang 2025-21671, đăng 1/12/2025 (https://www.govinfo.gov/content/pkg/FR-2025-12-01/html/2025-21671.htm): 178 miễn trừ Mục 301 đến 23:59 giờ miền Đông ngày 9/11/2026. Công báo Liên bang 2025-19846, đăng 12/11/2025 (https://www.federalregister.gov/documents/2025/11/12/2025-19846/one-year-suspension-of-expansion-of-end-user-controls-for-affiliates-of-certain-listed-entities): tạm dừng từ 10/11/2025 đến 9/11/2026. Bản thông tin nêu hạn đến 10/11/2026 còn văn bản Công báo nêu 9/11/2026; chương dùng cả hai tùy văn bản. Đối chiếu 16/10/2026: bản thông tin của Nhà Trắng (đăng 1/11/2025) không nêu chữ “Busan” và không nêu mức 20% hay 10% của thuế fentanyl; nó ghi “removing 10 percentage points of the cumulative rate, effective November 10, 2025”, “The current 10% reciprocal tariff will remain in effect during this suspension period”, “China will suspend all of the retaliatory tariffs that it has announced since March 4, 2025”, “purchase at least 12 million metric tons (MMT) of U.S. soybeans during the last two months of 2025” và “at least 25 MMT … in each of 2026, 2027, and 2028”. Reuters (Kitco, dateline Busan, 30/10/2025: https://www.kitco.com/news/off-the-wire/2025-10-30/trump-shaves-china-tariffs-deal-xi-fentanyl-rare-earths; gCaptain, 31/10/2025: https://gcaptain.com/what-did-trump-xi-agree-to-on-tariffs-export-controls-and-fentanyl/) ghi cuộc gặp tại Busan, thuế fentanyl cắt một nửa từ 20% xuống 10%, và ông Bessent nói Trung Quốc mua 12 triệu tấn đậu tương “through January”. Tên Busan và mức 20% đến 10% vì thế là của Reuters; các điều khoản là của Nhà Trắng.
2. 6
   E&E News, “Bessent: China will buy 87 million metric tons of US soybeans through 2028”, 30/10/2025; The Poultry Site, tin về việc ông Bessent nói đậu tương “đã xong”, 14/5/2026; China Briefing, bài tổng kết cuộc gặp ở Washington (trang không ghi ngày đăng). E&E News, 30/10/2025 (https://www.eenews.net/articles/bessent-china-will-buy-87-million-metric-tons-of-us-soybeans-through-2028): Trung Quốc mua 22,5 triệu tấn niên vụ 2024–25 và 24,3 triệu tấn niên vụ 2023–24; cam kết tối thiểu 12 triệu tấn cuối năm 2025 rồi 25 triệu tấn mỗi năm 2026–2028. The Poultry Site, 14/5/2026, tin CNBC và Reuters (https://www.thepoultrysite.com/news/2026/05/china-soybean-deal-done-bessent-says-cooling-trade-hopes): ông Bessent nói đậu tương “all taken care of”; giới buôn không kỳ vọng mua vượt cam kết vì cầu yếu và đậu tương Brazil rẻ. China Briefing (https://www.china-briefing.com/news/xi-trump-meeting-washington-takeaways/): quan chức Mỹ nói Trung Quốc chậm một số cam kết nông sản. Nguồn thứ cấp.
3. 7
   Nhà Trắng, bản thông tin tháng 11/2025; Công báo Liên bang 2025-21671 và 2025-19846; Pillsbury, phân tích việc Trung Quốc tạm dừng kiểm soát khoáng sản quan trọng; Brownstein Hyatt Farber Schreck, 2/10/2026; Gulf News, tin về thuế 24%. Xem các nguồn của ghi chú 5. Thêm: Pillsbury, “China suspends export controls on certain critical minerals and related items” (https://pillsburylaw.com/en/news-and-insights/china-suspends-export-controls-certain-critical-minerals-related-items.html), nguồn thứ cấp, không rõ ngày đăng, không mở được văn bản gốc của Bộ Thương mại Trung Quốc; Brownstein Hyatt Farber Schreck, 2/10/2026 (https://www.bhfs.com/insight/u-s-china-summit-trade-investment-and-technology-takeaways/), nguồn thứ cấp, đọc qua bản tóm tắt, nêu hạn mới 10/1/2027 cho quy tắc Affiliates và việc Trung Quốc tạm dừng kiểm soát đất hiếm; Gulf News (https://gulfnews.com/business/markets/china-says-extends-suspension-of-extra-24-tariff-on-us-goods-1.500334167), nguồn thứ cấp, đọc qua bản tóm tắt, nêu thuế bổ sung 24% của Trung Quốc tạm dừng thêm một năm kể từ 10/11/2025, giữ lại 10%. Các ô “chưa thấy nguồn nêu rõ” trong Bảng 3.1 là chỗ chưa tìm được thông tin về lần gia hạn ngày 23–28/9/2026.
4. 8
   Pillsbury, phân tích việc Trung Quốc tạm dừng kiểm soát khoáng sản quan trọng; Brownstein Hyatt Farber Schreck, 2/10/2026. Nguồn thứ cấp. Pillsbury (https://pillsburylaw.com/en/news-and-insights/china-suspends-export-controls-certain-critical-minerals-related-items.html): Bộ Thương mại Trung Quốc tạm dừng các thông báo số 55, 56, 57, 58, 61 và 62 ngày 9/10/2025 từ 7/11/2025 đến 10/11/2026; Điều 2 của thông báo số 46 (2024) tạm dừng từ 9/11/2025 đến 27/11/2026; Điều 1 của thông báo số 46 (cấm xuất mặt hàng lưỡng dụng cho người dùng quân sự Mỹ), thông báo số 10 năm 2025 (vonfram, telua, bitmut, molipđen, indi) và số 18 năm 2025 (bảy nguyên tố đất hiếm trung và nặng) vẫn có hiệu lực. Brownstein (https://www.bhfs.com/insight/u-s-china-summit-trade-investment-and-technology-takeaways/): hạn mới 10/1/2027. Cả hai là nguồn thứ cấp; chưa mở được văn bản gốc.
5. 9
   China Briefing, bài tổng kết cuộc gặp Tập–Trump ở Washington (trang không ghi ngày đăng; viết sau 25/9/2026). Nguồn thứ cấp. China Briefing (https://www.china-briefing.com/news/xi-trump-meeting-washington-takeaways/), không ghi rõ ngày đăng trong trang đã đọc: ông Greer nói kiểm soát xuất khẩu vì an ninh quốc gia “off the table”; máy tính, pin và linh kiện xe, nhóm hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ nhiều nhất, không nằm trong đàm phán. Đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang. Trang này cũng nêu “khoảng 468 tỷ USD” thương mại hai chiều năm 2025, con số không khớp nguồn nào khác nên chương không dùng.
6. 10
   The Star (Malaysia), đăng lại bài của South China Morning Post, “No happy ending yet: US-China trade truce remains fragile after Xi-Trump summit, analysts say”, 2/10/2026. The Star (SCMP), 2/10/2026 (https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/10/02/no-happy-ending-yet-us-china-trade-truce-remains-fragile-after-xi-trump-summit-analysts-say): bà Wendy Cutler nói “In my view, this truce is very fragile”; ông Kevin Rudd nói Bắc Kinh muốn ổn định. Nguồn thứ cấp; đọc qua bản tóm tắt.
7. 11
   Brownstein Hyatt Farber Schreck, tổng kết chuyến thăm của ông Tập, 2/10/2026; GVwire, 27/9/2026; Morung Express; South China Morning Post, 26/9/2026; China Briefing (trang không ghi ngày đăng). Nguồn thứ cấp. Brownstein (https://www.bhfs.com/insight/u-s-china-summit-trade-investment-and-technology-takeaways/): “30-for-30”, các khuyến nghị về thuế “not yet effective”, danh sách hàng Trung Quốc nhập từ Mỹ hơn 1.600 mục (chủ yếu nông sản, thực phẩm) và danh sách hàng Mỹ nhập từ Trung Quốc 77 mục (đồ gia dụng, đồ chơi, đồ giải trí). GVwire, 27/9/2026 (https://gvwire.com/2026/09/27/china-us-agree-to-ai-dialogue-tariff-cuts-on-30-billion-in-goods-during-xi-visit/); Morung Express (https://morungexpress.com/trump-xi-move-to-ease-tariffs-on-60-billion-trade); SCMP, 26/9/2026 (https://scmp.com/economy/global-economy/article/3368908/trade-truce-extension-aside-was-ai-real-xi-trump-summit-breakthrough); China Briefing (https://www.china-briefing.com/news/xi-trump-meeting-washington-takeaways/): Nhà Trắng nêu than 10 triệu tấn mỗi năm trong 2027–2028, Trung Quốc chưa xác nhận. Tất cả là nguồn thứ cấp.
8. 12
   USTR (https://ustr.gov/countries-regions/china-mongolia-taiwan/peoples-republic-china): nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc 308,7 tỷ USD năm 2025, giảm 29,9% (131,7 tỷ USD) so với 2024; xuất khẩu 106,0 tỷ USD; tổng 414,7 tỷ USD là kết quả phép cộng. Tính cả dịch vụ, Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) qua USAFacts (https://usafacts.org/answers/what-is-the-value-of-us-trade/countries/china/, cập nhật 21/7/2026) ghi tổng khoảng 496 tỷ USD. Phép chia 60 tỷ USD cho 414,7 tỷ USD ra 14,5%.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 2, 4.

Câu hỏi 2. Nếu đình chiến đổ vỡ, Mỹ còn những công cụ nào để tăng thuế?

1. 13
   Perkins Coie, “Supreme Court holds IEEPA tariffs unlawful; President Trump terminates and partially…” (trang không ghi ngày đăng); phán quyết vụ Learning Resources, Inc. v. Trump, Tòa án Tối cao Mỹ, 20/2/2026. Holland & Knight, tháng 7/2026; Thompson Coburn, 9/7/2026. Perkins Coie (https://perkinscoie.com/insights/update/supreme-court-holds-ieepa-tariffs-unlawful-president-trump-terminates-and-partially), nguồn thứ cấp của một hãng luật, đọc qua bản tóm tắt, không rõ ngày đăng: phán quyết 6–3 do Chánh án Roberts viết ý kiến đa số, IEEPA “does not authorize the U.S. president to impose tariffs”; Mục 122 thay thế bằng thuế 10% toàn cầu từ 24/2/2026. Chương dùng cách diễn đạt của hãng luật (đạo luật không trao quyền áp thuế), không dùng chữ “vi hiến”. Chưa mở văn bản phán quyết gốc. Ngày hết hạn của thuế Mục 122: Holland & Knight (https://www.hklaw.com/en/insights/publications/2026/07/and-the-tariff-beat-goes-on) viết thuế “expired at midnight on July 23, 2026”; Thompson Coburn, 9/7/2026 (https://www.thompsoncoburn.com/insights/81-july-9-2026-emerging-tariff-framework-post-section-122/) viết “will expire on July 24, 2026”. 150 ngày kể từ 24/2 là 23/7 hoặc 24/7 tùy cách đếm; chương ghi 23/7 và nêu có nguồn ghi 24/7.
2. 14
   Wharton Budget Model, 20/2/2026 (https://budgetmodel.wharton.upenn.edu/p/2026-02-20-supreme-court-tariff-ruling/): khoản thu IEEPA có thể phải hoàn, tối đa khoảng 175 tỷ USD (theo Capital FM, 8/8/2026, dẫn Wharton: “up to 175 billion dollars of IEEPA tariffs in total”); các ước tính khác lên đến 182 tỷ USD (New Straits Times, 3/2026: https://www.nst.com.my/amp/business/economy/2026/03/1390900/trumps-tariff-refunds-may-total-up-to-us182bil). Capital FM, 8/8/2026 (https://capitalfm.africa/trump-administration-hands-back-100-billion-usd-in-tariff-refunds/), đối chiếu 16/10/2026: “Approximately 100 billion dollars of refunds, including duties plus interest, have been completed as of July 31”, theo ông Brandon Lord của CBP trong hồ sơ nộp tòa. Con số 100 tỷ USD vì thế là của CBP, không phải của Wharton (bản trước gán sai). Việc hoàn thuế do Tòa Thương mại Quốc tế quyết định: Perkins Coie (xem 13). Khoảng “130–200 tỷ USD” của bản trước đã bỏ vì không còn nguồn đọc lại được.
3. 15
   Federal Register 2026-15181, đăng 28/7/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/07/28/2026-15181/notice-of-actions-in-section-301-investigations-of-acts-policies-and-practices-of-various-economies): thuế 12,5% hiệu lực 12:01 sáng giờ miền Đông ngày 24/7/2026; 60 nền kinh tế bị điều tra. Federal Register 2026-15274, 91 FR 47717 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/07/28/2026-15274/actions-by-the-united-states-in-the-investigations-under-section-301-of-the-trade-act-of-1974-of-the). PIIE, Wolff và Maruyama, 12/8/2026 (https://www.piie.com/blogs/realtime-economics/2026/why-trump-will-lose-again-new-challenge-his-tariffs): 25 bang kiện, “This tariff will not stand”, vụ kiện dự kiến vào mùa thu ở Tòa Thương mại Quốc tế. Việc thuế mới cộng dồn lên thuế Mục 301 cũ đối với Trung Quốc chỉ có ở nguồn thứ cấp (Digital Policy Alert, https://digitalpolicyalert.org/blog/forced-labour-section-301-final-action; ustariffrates.com, https://ustariffrates.com/news/section-301-forced-labor-duties-60-economies), văn bản Công báo đã đọc không nêu; chương không dùng điểm này. Hai hệ quả ở cuối phần này là suy luận từ các văn bản đã nêu, cần luật sư thương mại xác nhận. Đối chiếu 16/10/2026: Holland & Knight (https://www.hklaw.com/en/insights/publications/2026/07/and-the-tariff-beat-goes-on) viết thuế có hiệu lực 12:01 sáng giờ miền Đông ngày 24/7/2026, đối với 60 nước, và mức “a flat 12.5 percent stacking rate for all other investigated economies (38 total), including China and Vietnam”; bảng quốc gia trong cùng bài lại ghi 13% (hai chỗ trong một bài không khớp, chương dùng 12,5% theo văn bản và Công báo). Thompson Coburn, 9/7/2026, mới nêu mức đề xuất “10% or 12.5%” và chưa có ngày hiệu lực.Cũng dùng ở: Câu hỏi 5
4. 16
   CRS IF12990, 26/2/2026 (https://www.everycrsreport.com/files/2026-02-26_IF12990_7ab2239b1490ef7489dd800010ce8bc03b33701e.html): thép và nhôm 50%, ô tô và linh kiện 25%, đồng bán thành phẩm 50%, xe tải nặng 25%, chip tiên tiến 25% “with most imports exempted”. Văn bản gốc của thuế thép và nhôm 50% (4/6/2025) là Tuyên bố 10947, xem ghi chú 4.
5. 17
   Perkins Coie (trang không ghi ngày đăng); Công báo Liên bang 2026-15181 và 2026-20510; Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), 26/2/2026; Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE), 12/8/2026. Xem các ghi chú 13, 15, 4 và 16.
6. 18
   Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE), Chad P. Bown, biểu đồ “US-China trade war tariffs: an up-to-date chart”, số ngày 22/8/2026, sửa lần cuối 29/9/2026. PIIE (https://www.piie.com/research/piie-charts/2019/us-china-trade-war-tariffs-date-chart): thuế bình quân Mỹ áp lên hàng Trung Quốc 35,2%, phủ 89% hàng hóa; Trung Quốc áp lên hàng Mỹ 31,9%, phủ 100%; mức của Mỹ “remains 12.4 percentage points lower than before the Supreme Court decision”. Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) ngày 20/2/2026 nêu khoảng 34% và khoảng 31%. Con số 47% so với 57% của gCaptain (https://gcaptain.com/what-did-trump-xi-agree-to-on-tariffs-export-controls-and-fentanyl/, nguồn thứ cấp, không nêu nguồn gốc) cho thời điểm ký thỏa thuận Busan; chương không dùng. Lời ông Greer ngày 22/7/2026 về mức “45–50%” chỉ có ở một nguồn thứ cấp chưa kiểm chứng và không khớp với bất kỳ mức bình quân nào ở trên nên chương không dùng.
7. 19
   Mô hình ngân sách Wharton, Đại học Pennsylvania, “Effective Tariff Rates and Revenues”, các bản 15/1/2026, 13/7/2026 và 9/9/2026. Wharton Budget Model: bản 15/1/2026 (https://budgetmodel.wharton.upenn.edu/p/2026-01-15-effective-tariff-rates-and-revenues-updated-january-15-2026/), bản 13/7/2026 (https://budgetmodel.wharton.upenn.edu/p/2026-07-13-effective-tariff-rates-and-revenues-updated-july-13-2026/), bản 9/9/2026 (https://budgetmodel.wharton.upenn.edu/p/2026-09-09-effective-tariff-rates-and-revenues-updated-september-9-2026/): thuế hiệu dụng lên hàng Trung Quốc 37,4% (tháng 10/2025), 23,4% (5/2026), 23,2% (6/2026), 22,8% (7/2026, tháng thuế Mục 301 mới chỉ có tám ngày: “China faces the highest effective tariff rate of 22.8 percent”); toàn bộ hàng nhập khẩu của Mỹ 10,91% (10/2025) và 6,7% (7/2026). Bản tháng 8/2026 chưa phát hành đến 15/10/2026 trong những nguồn đã đọc. Chữ “thuế hiệu dụng” là cách gọi của Wharton.
8. 20
   Bộ Ngoại giao Trung Quốc, 11/5/2026 (https://www.mfa.gov.cn/eng/xw/wsrc/202605/t20260511_11908077.html): ông Trump “will pay a state visit to China from May 13 to 15”. Tân Hoa Xã, 13/5/2026 (qua dailynews.gov.bw: https://dailynews.gov.bw/news-detail/91395): ông Trump đến Bắc Kinh 13/5; hội đàm sáng thứ Năm 14/5 (Tân Hoa Xã, 14/5/2026: https://english.www.gov.cn/news/202605/14/content_WS6a052525c6d00ca5f9a0aee5.html). Bloomberg Law, 26/3/2026 (https://news.bloomberglaw.com/international-trade/trump-to-travel-to-china-on-may-14-15-for-summit-with-xi-1), dẫn Nhà Trắng: hội nghị thượng đỉnh “on May 14-15”. Hai cách ghi đo hai thứ khác nhau (chuyến thăm cấp nhà nước, và hội nghị); ngày 12/5 chỉ là ngày ông Trump rời Mỹ (chú thích ảnh của AP). Mayer Brown (https://www.mayerbrown.com/de/insights/publications/2026/07/trumps-china-visit-will-likely-extend-trade-truce-while-points-of-friction-remain), trang đề 16/7/2026, mở đầu “President Donald Trump led a formal state visit to China from May 13-15”; tiêu đề “will likely extend trade truce” nói về việc gia hạn đình chiến chứ không phải chuyến thăm, nên không có mâu thuẫn; Mayer Brown mô tả “constructive relationship of strategic stability”. Cam kết tiếp tục thực hiện các biện pháp trước đó: Mayer Brown, Sinolytics (nguồn thứ cấp).
9. 21
   Công báo Liên bang Mỹ, 10/6/2026 (tài liệu 2026-11571); WilmerHale, 12/6/2026; Al Jazeera, 22/6/2026; AFP (Ahram Online); Mayer Brown, 16/7/2026. Công báo Liên bang, “Notice of Availability of Designation of Chinese Military Companies”, 10/6/2026, Văn phòng Thứ trưởng Quốc phòng (Mua sắm và Duy trì), “Dated: June 5, 2026” (https://www.federalregister.gov/documents/2026/06/10/2026-11571/notice-of-availability-of-designation-of-chinese-military-companies): liệt kê “Alibaba Group Holding Limited”, “Baidu, Inc.” và “BYD Company Limited”; thông báo không nêu tổng số hay số bổ sung. WilmerHale, 12/6/2026 (https://www.wilmerhale.com/en/insights/client-alerts/20260611-pentagon-adds-65-new-entities-to-the-1260h-list-of-chinese-military-companies), đối chiếu 16/10/2026: “On June 8, 2026, the US Department of Defense/War … released an updated version”; “adds 65 entities in total, including 17 new parent-level listings and 48 new subsidiaries”; Alibaba, Baidu, BYD nằm trong 17 công ty mẹ; “also removed 10 previously listed entities”. HSF Kramer (30/6/2026), DLA Piper (18/6/2026) và TechCrunch (8/6/2026) ghi tổng 188 thực thể sau cập nhật; MoFo (26/6/2026) ghi “over twenty new parent-level designations”, không khớp 17 của WilmerHale. Al Jazeera, 22/6/2026 (https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/china-adds-10-us-firms-including-rare-earth-miner-to-export-control-list) và AFP (qua Ahram Online) ghi “khoảng 80 công ty”; con số này lệch với 65 của hãng luật và chưa giải được chênh lệch bằng nguồn gốc. Mayer Brown (xem 20) không nêu số lượng cụ thể.
10. 22
    Al Jazeera, 22/6/2026; Ahram Online; Quartz, 22/6/2026 (cập nhật 3/7/2026). Al Jazeera (https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/china-adds-10-us-firms-including-rare-earth-miner-to-export-control-list), Ahram Online (https://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/9/571334/World/International/China-sanctions--US-firms-over-Pentagon-blacklist.aspx) và Quartz (https://qz.com/china-export-controls-procurement-bans-us-defense-firms-062226): Bộ Thương mại Trung Quốc cấm xuất mặt hàng lưỡng dụng cho 10 công ty Mỹ; Bộ Tài chính Trung Quốc cấm mua sắm công từ 46 công ty (gồm công ty con của Lockheed Martin, Boeing, General Atomics, General Dynamics). Trong 10 công ty, chỉ MP Materials và USA Rare Earth là doanh nghiệp đất hiếm; Ahram nêu thêm Aveox và Oshkosh Defense, hai trang còn lại không nêu đủ 10 tên. Ông Nick Marro (Economist Intelligence Unit): “We can interpret this as a tit-for-tat response.”
11. 23
    FCC, Public Notice DA 26-786, 28/7/2026 (https://docs.fcc.gov/public/attachments/DA-26-786A1.txt), đối chiếu 16/10/2026: “FCC’S PUBLIC SAFETY AND HOMELAND SECURITY BUREAU ANNOUNCES ADDITION OF FOREIGN-PRODUCED POWER INVERTERS AND ADVANCED ROBOTIC DEVICES TO FCC COVERED LIST”; văn bản dùng “foreign-produced” (với bộ biến tần: “produced in a foreign country, regardless of the nationality of the producer”) và không nêu Trung Quốc. Baker McKenzie, 12/8/2026 (https://www.bakermckenzie.com/en/insight/publications/2026/08/united-states-fcc-adds-inverters-and-robotics-to-covered-list): hai bản đánh giá an ninh quốc gia đề 27/7/2026; không áp dụng cho mẫu đã được FCC cấp phép trước 28/7/2026. Cooley, 31/7/2026 (cập nhật 27/8/2026): phạm vi robot rộng, gồm robot di động mặt đất nặng hơn 4,4 pound, có cảm biến, kết nối mạng từ 200 kbps; Cooley viết quy định “appears to apply to many home robotics products”. Phần “từ Trung Quốc”: Reuters qua Internazionale, 30/7/2026 (https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/07/30/china-warns-of-retaliation-if-us-sticks-with-robot-ban) gọi đây là “an import ban on new Chinese robots and power inverters” và Bộ Thương mại Trung Quốc “resolutely retaliate”. The Next Web (trang không ghi ngày) và Bloomberg Law 31/7/2026 (ông He Lifeng nói với ông Bessent về “serious concern”) là nguồn thứ cấp của bản trước. Định nghĩa phạm vi robot là nguồn thứ cấp của hãng luật.
12. 24
    WBTV, đăng lại tin của Associated Press, “China hits US with series of economic measures including export controls on drones”, 5/8/2026. WBTV/AP, 5/8/2026 (https://www.wbtv.com/2026/08/05/china-hits-us-with-series-economic-measures-including-export-controls-drones/): Trung Quốc siết kiểm soát xuất khẩu drone, cấm giao dịch với sáu thực thể Mỹ, mở điều tra an ninh về phần mềm in và thiết bị văn phòng nhập khẩu, nêu lý do là lệnh cấm drone của FCC và việc Bộ An ninh Nội địa Mỹ thêm 43 công ty Trung Quốc vào danh sách Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA), Công báo Liên bang 2026-15628, 3/8/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/08/03/2026-15628/notice-regarding-the-uyghur-forced-labor-prevention-act-entity-list). Nguồn thứ cấp; đọc qua bản tóm tắt.
13. 25
    Reuters, đăng lại trên Mining Weekly, “China rare earth firms halt some US shipments over geopolitical worries, sources say”, 4/9/2026. Mining Weekly (Reuters), 4/9/2026 (https://www.miningweekly.com/article/china-rare-earth-firms-halt-some-us-shipments-over-geopolitical-worries-sources-say-2026-09-04): ba nguồn ẩn danh; một số ít nhà cung cấp từ chối giao cho doanh nghiệp Mỹ từ đầu tháng 8/2026, một số khác dừng từ trước; lý do gồm Trung Quốc trừng phạt Responsible Business Alliance đầu tháng 8/2026 nên nhà cung cấp ngại bị trừng phạt khi tuân thủ khung thẩm định, sợ hàng bị bán lại cho người dùng bị cấm (bốn trường hợp), và muốn tránh dính địa chính trị. Reuters không xác định được tổng số nhà cung cấp. Một quan chức Mỹ ẩn danh nói chính quyền vẫn gây sức ép về việc Trung Quốc tuân thủ thỏa thuận Busan. Nguồn thứ cấp; đọc qua bản tóm tắt.
14. 26
    Mayer Brown, “Trump’s China visit will likely extend trade truce while points of friction remain”, 16/7/2026; Công báo Liên bang 2026-17231, 24/8/2026. Mayer Brown (https://www.mayerbrown.com/de/insights/publications/2026/07/trumps-china-visit-will-likely-extend-trade-truce-while-points-of-friction-remain): phản ứng của Trung Quốc ngày 22/6/2026 là “measured”; Mỹ được cho là hoãn đưa thêm hơn 100 doanh nghiệp Trung Quốc vào Entity List. Federal Register 2026-17231, 24/8/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/08/24/2026-17231/revisions-to-the-entity-list): BIS gỡ hai địa chỉ của Arrow Electronics (Hong Kong). Về ngày đăng của trang Mayer Brown, xem ghi chú 20.

Câu hỏi 3. Hai nền kinh tế còn phụ thuộc nhau đến đâu, và việc đa dạng hóa có thật không?

1. 27
   Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) và Cục Điều tra Dân số Mỹ (Census); Statista, dẫn Census; Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER), Alfaro và Chor, tài liệu số 34490; The Poultry Site, 14/5/2026. Phần trăm thay đổi được tính từ các số trong bảng. USTR (https://ustr.gov/countries-regions/china-mongolia-taiwan/peoples-republic-china): nhập 308,7 và xuất 106,0 tỷ USD năm 2025; thâm hụt 202,7 tỷ USD, giảm 31,8% so với 2024. Census, trang tổng quan năm (https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/highlights/annual.html): thâm hụt 2018 là 419,2 tỷ USD, “the highest on record”. Statista, dẫn Census, 18/5/2026 (https://www.statista.com/chart/36221/u-s-trade-volume-and-balance-with-china/): năm 2022 nhập 536 và xuất 154 tỷ USD. NBER Digest, tháng 2/2026 (https://www.nber.org/digest/202602/reallocation-global-supply-chains): thị phần Trung Quốc trong nhập khẩu Mỹ khoảng 21% (2017) xuống 9% (8 tháng đầu 2025). The Poultry Site, 14/5/2026 (https://www.thepoultrysite.com/news/2026/05/china-soybean-deal-done-bessent-says-cooling-trade-hopes): thị phần Mỹ trong nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc 41% (2016), khoảng 20% (2024) và 15% (2025). Giảm 42%, 31% và 51,6% là kết quả tính: (536 − 308,7) ÷ 536; (154 − 106,0) ÷ 154; (419,2 − 202,7) ÷ 419,2.
2. 28
   Statista, dẫn số liệu Hải quan Trung Quốc, 14/7/2025; Al Jazeera, 14/1/2026; Trung tâm BOFIT (Ngân hàng Phần Lan), 23/1/2026; RTHK, 14/1/2026. Statista (https://www.statista.com/chart/34803/chinese-exports-to-selected-countries-groups-of-nations): xuất khẩu sang Mỹ nửa đầu 2025 là 215,6 tỷ USD, 11,9% tổng xuất khẩu. Al Jazeera, 14/1/2026 (https://www.aljazeera.com/news/2026/1/14/chinas-trade-surplus-hits-new-heights-in-2025-despite-us-tariff-war): thặng dư 1,19 nghìn tỷ USD năm 2025, so với 992 tỷ USD năm 2024; xuất khẩu 3,77 nghìn tỷ USD (+5,5%). BOFIT, 23/1/2026 (https://www.bofit.fi/en/monitoring/weekly/2026/vw202604_2/): xuất sang Mỹ giảm 20%, sang ASEAN tăng 13%, sang Liên minh châu Âu tăng 8%, sang châu Phi tăng 26%. RTHK, 14/1/2026 (https://news.rthk.hk/rthk/en/component/k2/1839790-20260114.htm) và Caixin, 28/1/2026 (https://www.caixinglobal.com/2026-01-28/commentary-chinas-record-119-trillion-trade-surplus-marks-economic-pivot-102408690.html) đối chiếu số thặng dư.
3. 29
   Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), FEDS Notes, “Vietnam’s Export Boom to the U.S.: The Role of Chinese Firms”, 17/7/2026; NBER Digest, tháng 2/2026; Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Diego Marroquín Bitar, 8/4/2026. Fed, FEDS Notes (https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/vietnams-export-boom-to-the-u-s-the-role-of-Chinese-firms-20260717.html): số liệu song phương có thể “overstate” mức giảm phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc; bằng chứng về chuyển tải bất hợp pháp qua Việt Nam hạn chế “quantitatively”; nhập khẩu từ Việt Nam “tripled by 2025”. Trang ghi ngày 17/7/2026 nhưng dòng trích dẫn ghi 17/7/2024; chương dùng ngày 17/7/2026 theo trang. NBER Digest (https://www.nber.org/digest/202602/reallocation-global-supply-chains): Việt Nam và Mexico mỗi nước tăng hơn 3 điểm phần trăm thị phần trong nhập khẩu của Mỹ (diễn đạt lại, không phải trích nguyên văn). CSIS, 8/4/2026 (https://www.csis.org/analysis/us-trade-deficit-did-not-shrink-it-moved-vietnam-and-taiwan): thâm hụt “moved”, thâm hụt với Việt Nam 178,2 tỷ USD năm 2025, tăng 351% so với 2018.
4. 30
   Intel, báo cáo thường niên Form 10-K năm tài chính 2025 (kết thúc 27/12/2025), bảng doanh thu theo nước. Tỷ lệ 24,0% là kết quả tính từ hai số trên. Intel, Form 10-K 2025, trang R56 “Operating Segments, Revenues from External Customers by Country” (https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/50863/000005086326000011/R56.htm): Trung Quốc (gồm Hồng Kông) 12.694 triệu USD trên tổng 52.853 triệu USD, tức 24,0% (12.694 ÷ 52.853); năm 2024 là 15.532 trên 53.101 (29,2%); năm 2023 là 14.854 trên 54.228 (27,4%).
5. 31
   Qualcomm, báo cáo thường niên Form 10-K niên độ 2025 (kết thúc 28/9/2025), bảng doanh thu theo nước. Qualcomm, Form 10-K niên độ 2025, trang R63 “Segment Reporting – Revenue by Country” (https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/804328/000080432825000085/R63.htm): Trung Quốc (gồm Hồng Kông) 20.340 triệu USD trên tổng 44.284 triệu USD, báo cáo ghi 46%; niên độ 2024 là 17.826 trên 38.962 (46%); niên độ 2023 là 13.386 trên 35.820 (37%). Chưa đọc phần thuyết minh nên chưa biết tiêu chí phân bổ doanh thu theo nước.
6. 32
   Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), bình luận 23/10/2025; Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Mineral Commodity Summaries 2026; Bộ trưởng Bessent qua ThePrint, tháng 9/2026. IEA, “With new export controls on critical minerals, supply concentration risks become reality”, 23/10/2025 (https://www.iea.org/commentaries/with-new-export-controls-on-critical-minerals-supply-concentration-risks-become-reality): Trung Quốc tinh luyện khoảng 91% đất hiếm của thế giới (2024), khai thác khoảng 60%, nam châm thiêu kết 94%. USGS, Mineral Commodity Summaries 2026, Rare Earths (https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026-rare-earths.pdf): khai thác của Trung Quốc 270.000 tấn trên tổng khoảng 390.000 tấn thế giới (khoảng 69%, phép chia hai số trên). IEA, Global Critical Minerals Outlook 2026 (https://www.iea.org/reports/global-critical-minerals-outlook-2026/market-overview) gọi tinh luyện đất hiếm là “a notable exception”; số 84% ở Chương 38 chưa tìm thấy trong các trang đã mở.
7. 33
   Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER), Alfaro và Chor, tài liệu số 34490; NBER Digest, tháng 2/2026. NBER Digest (https://www.nber.org/digest/202602/reallocation-global-supply-chains): thị phần Trung Quốc trong nhập khẩu của Mỹ giảm từ khoảng 21% (2017) xuống 9% (8 tháng đầu 2025).

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 4.

Câu hỏi 4. Thị trường tài chính và đồng đô la phản ứng ra sao?

1. 34
   Yahoo Finance, trang Historical Data, đã mở ngày 15–16/10/2026, ví dụ SOX quanh thỏa thuận Busan (https://finance.yahoo.com/quote/%5ESOX/history/?period1=1761523200&period2=1762560000), S&P 500 (https://finance.yahoo.com/quote/%5EGSPC/history/?period1=1790553600&period2=1792108800), MP Materials (https://finance.yahoo.com/quote/MP/history/?period1=1790553600&period2=1792108800), Hang Seng (https://finance.yahoo.com/quote/%5EHSI/history/?period1=1790553600&period2=1792108800), CNY=X (https://finance.yahoo.com/quote/CNY%3DX/history/?period1=1790553600&period2=1792108800). Các giai đoạn khác dùng cùng mẫu đường dẫn với tham số period1 và period2 tương ứng (2/2026: 1771286400–1772236800; 5/2026: 1778457600–1779321600; 6/2026: 1781654400–1782518400; 7–8/2026: 1785110400–1786147200; 9/2026: 1788134400–1788998400 và 1789516800–1790726400). Giá đóng cửa của S&P 500 là 6.822,34 (30/10/2025) và 7.744,06 (15/10/2026; số 7.746,52 của bản trước, ghi nhầm là 14/10, đã bỏ — AP qua La Nación, https://www.lanacion.com.ar/usa/how-major-us-stock-indexes-fared-thursday-10152026-nid15102026/: 7.744,06, tăng 25,12 điểm; số đóng cửa 14/10 là 7.718,94); SOX 7.216,00 (30/10/2025) và 11.581,21 (15/10/2026); Hang Seng 26.282,69 và 24.062,72; USD/CNY 7,0990 và 6,6926. Dữ liệu CNY=X có nhiều ngày giá mở, cao, thấp và đóng bằng nhau (dữ liệu nội suy), nên chỉ để tham khảo. Ngày 19/6/2026 Mỹ nghỉ lễ nên không có dòng; thay đổi của “22/6” là so với 18/6. Bảng không quy nhân quả. Thay đổi từ Busan: 7.744,06 chia 6.822,34 là 1,1351, tức tăng 13,51%. Ngày cuối của Hang Seng và tỷ giá USD/CNY không được ghi lại chính xác (giữa tháng 10/2026).
2. 35
   TheStreet, bản tin thị trường ngày 24/9/2026 (chưa ghi lại đường dẫn): lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ 10 năm “jumped to 5.11%, reaching its highest level since 2007”; động lực nêu là bán tháo trái phiếu, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất và giá dầu, không gắn với tin Mỹ–Trung. Nguồn thứ cấp.
3. 36
   TradingEconomics, trang thị trường chứng khoán Mỹ, bản 16/10/2026. Nguồn thứ cấp. TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/united-states/stock-market), bản 16/10/2026: đợt giảm của nhóm bán dẫn gắn với lo ngại rằng các thỏa thuận tài trợ giữa doanh nghiệp hạ tầng trí tuệ nhân tạo và nhà cung cấp, gồm Nvidia, “could be creating artificial demand”. Mức giảm 12,38% của SOX từ 6/10 (13.217,82) đến 15/10/2026 (11.581,21) được tính từ Yahoo Finance (xem ghi chú 34). Chưa xác nhận trang gốc của đoạn nói về chỉ số bán dẫn.
4. 37
   SWIFT, báo cáo Global Currency Tracker (tên cũ: báo cáo theo dõi nhân dân tệ, RMB Tracker), bản tháng 9/2026; Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), Triennial Central Bank Survey, tháng 4/2025. SWIFT, Global Currency Tracker (https://www.swift.com/swift-resource/252606/download), tài liệu tải xuống, bản tháng 9/2026: thanh toán quốc tế theo giá trị, không tính thanh toán nội khối đồng euro, đô la 59,87%, euro 13,25%, yên 4,93%, bảng Anh 4,83%, nhân dân tệ 2,38% (hạng 6); tài trợ thương mại (thư tín dụng và bảo lãnh, loại tin MT 400 và MT 700), đô la 80,68%, nhân dân tệ 9,14% (hạng 2). Chuỗi thanh toán toàn cầu, tính cả thanh toán nội khối đồng euro, trong cùng tài liệu: đô la 52,09%, nhân dân tệ 3,26% (hạng 5). Nhãn của hai chuỗi được đối chiếu ngày 19/10/2026: tài liệu không in nhãn sát từng chuỗi, nên nhãn lấy từ ấn bản tháng 1/2025 của cùng báo cáo (https://www.swift.com/sites/default/files/files/rmb-tracker_february-2025.pdf), nơi phần mô tả ghi nhân dân tệ hạng 4 với 3,79% ở chuỗi toàn cầu và hạng 6 với 2,7% ở chuỗi không tính nội khối đồng euro, và từ FXC Intelligence (đô la ổn định quanh 59% ở chuỗi không tính nội khối đồng euro; xem Chương 9). Từ tháng 2/2026 báo cáo mang tên Global Currency Tracker (trước đó là RMB Tracker). BIS, Triennial Survey 2025 (https://www.bis.org/statistics/rpfx25_fx.htm): đô la ở một vế của 89,2% giao dịch ngoại hối, nhân dân tệ ở một vế của 8,5% (xếp hạng 5). Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ghi tỷ trọng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu là 58% (2024), nhân dân tệ 2% (xem ghi chú 38).
5. 38
   Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), FEDS Notes, “The International Role of the U.S. Dollar – 2025 Edition”, Bertaut, von Beschwitz và Curcuru, 18/7/2025. Fed, FEDS Notes, 18/7/2025 (https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/the-international-role-of-the-u-s-dollar-2025-edition-20250718.html): tỷ trọng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu 58% (2024); tỷ trọng đô la trong doanh số ngoại hối ổn định suốt 20 năm (đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang, không có trích dẫn nguyên văn). Ghi nhận ảnh hưởng của nỗ lực quốc tế hóa nhân dân tệ là “limited” cũng chỉ có trong bản tóm tắt.

Mức chắc chắn cho từng nhận định

1. 41
   TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/china/balance-of-trade và https://tradingeconomics.com/china/exports), phát hành 14/10/2026: xuất khẩu tháng 9/2026 đạt 447,18 tỷ USD (+36,3% so với cùng kỳ), nhập khẩu 313,66 tỷ USD (+31%), xuất sang Mỹ +39,6%, xuất sang ASEAN +52,3%, sang Liên minh châu Âu +25,3%. Mức tăng này rất lớn so với mức tăng 17,6% theo nhân dân tệ của tám tháng đầu năm (China Daily qua chính quyền Hà Nam, https://english.henan.gov.cn/2026/09-08/3412211.html); chưa đối chiếu được với bản phát hành của Tổng cục Hải quan. Đối chiếu 16/10/2026: SCMP, 14/10/2026 (https://scmp.com/economy/china-economy/article/3370799/chinas-trade-momentum-quickens-september-amid-tech-demand-holiday-rush) viết “Outbound shipments rose 36.3 per cent year on year to US$447.18 billion”, nhập khẩu tăng 31% lên 313,65 tỷ USD, thặng dư 133,53 tỷ USD, tính theo đô la; SCMP không nêu số xuất sang Mỹ. Số xuất sang Mỹ +39,6% chỉ có ở TradingEconomics (đã đọc lại: “Exports to the US climbed 39.6%”), chưa đối chiếu với Tổng cục Hải quan.

Câu hỏi 5. Việt Nam đứng ở đâu?

1. 42
   Nhà Trắng, Sắc lệnh hành pháp 14326 “Further Modifying the Reciprocal Tariff Rates”, 31/7/2025. Nhà Trắng, Sắc lệnh 14326 (https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/07/further-modifying-the-reciprocal-tariff-rates/), ký 31/7/2025, hiệu lực 7/8/2025: Phụ lục I đặt Việt Nam ở mức 20%; Mục 3(a): hàng bị Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ xác định là chuyển tải để né thuế chịu thêm “an additional ad valorem rate of duty of 40 percent” (đọc qua bản tóm tắt). Việc sắc lệnh này dựa trên IEEPA nên bị ảnh hưởng bởi phán quyết ngày 20/2/2026 là suy luận; số phận riêng của khoản 40% sau ngày đó chưa tìm thấy nguồn.
2. 43
   Federal Register 2026-11043, đăng 3/6/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/06/03/2026-11043/initiation-of-section-301-investigation-and-request-for-public-comments-vietnams-acts-policies-and); Federal Register 2026-05214, đăng 17/3/2026, khởi xướng 11/3/2026 (https://www.federalregister.gov/documents/2026/03/17/2026-05214/initiation-of-section-301-investigations-acts-policies-and-practices-of-certain-economies-relating): 16 nền kinh tế gồm Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Singapore, Thụy Sĩ, Na Uy, Indonesia, Malaysia, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Bangladesh, Mexico, Nhật Bản và Ấn Độ. Chương 38 ghi 13 nền kinh tế; cần sửa Chương 38. Cần đối chiếu: Tuổi Trẻ News (25/7/2026, mục 44) ghi cuộc điều tra sở hữu trí tuệ nhắm vào Việt Nam “mở ngày 29/5”, còn Công báo ghi đăng 3/6/2026; suy luận chưa kiểm: 29/5 là ngày mở, 3/6 là ngày đăng thông báo.
3. 44
   Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI), “Từ 5/9, cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bởi hành vi cưỡng bức lao động” (https://trungtamwto.vn/an-pham/33388-tu-59-cam-nhap-khau-hang-hoa-duoc-san-xuat-boi-hanh-vi-cuong-buc-lao-dong; bài đăng 4/9/2026), đọc 24/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương; Chính phủ ban hành ngày 22/7/2026; hiệu lực 5/9/2026; thay Nghị định 69/2018/NĐ-CP; cấm nhập khẩu hàng hóa “được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng hành vi cưỡng bức lao động”. Tuổi Trẻ News, “New US tariff action fails to reflect Vietnam’s anti-forced labor efforts: Vietnam’s foreign ministry” (https://news.tuoitre.vn/new-us-tariff-action-fails-to-reflect-vietnams-anti-forced-labor-efforts-vietnams-foreign-ministry-103260725175738626.htm; thứ Bảy 25/7/2026), đọc 24/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói mức thuế chưa phản ánh đầy đủ nỗ lực chống lao động cưỡng bức của Việt Nam và Chính phủ ban hành Nghị định 292/2026 “vào thứ Tư” (22/7/2026 là thứ Tư); Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá đầy đủ các biện pháp đã thực hiện để điều chỉnh mức thuế. Câu “chưa tìm thấy thông báo nào của USTR hạ mức 12,5%” dựa vào việc Chương 26 không thấy thông báo như vậy đến 24/10/2026. Cần đối chiếu: văn bản gốc của nghị định trên Công báo hoặc cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật quốc gia; thông báo của USTR (từ khóa “USTR Section 301 forced labor Vietnam reclassification 10%”); cả hai trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động.
4. 45
   Ngân hàng Thế giới, 15/5/2026 (https://documents1.worldbank.org/curated/en/099740005122628080/pdf/IDU-2ee874ce-e0c0-462b-9571-99e553ef83c9.pdf): “Exports rose by 16 percent in 2025, reaching a record US$475 billion (93 percent of GDP)”; “Foreign firms import more than 50 percent of their export inputs”; thuế hiệu dụng của Mỹ ở các ngành nội địa như dệt may, giày dép và gỗ 15%–38%, so với khoảng 9% của điện tử và máy móc. Báo cáo còn viết “28 percent surge in high-tech and electronics shipments to the US (valued at US$153billion)”, tức gán số 153 tỷ USD cho riêng hàng điện tử và công nghệ cao; chương không dùng câu này vì Bộ Công Thương và Cục Thống kê gán số đó cho tổng xuất khẩu sang Mỹ (mục 46).
5. 46
   antidumping.vn (Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương), “Viet Nam’s exports to US jump 28.1% in 2025 on electronics surge” (https://antidumping.vn/viet-nams-exports-to-us-jump-281-in-2025-on-electronics-surge-n29740.html; 16/1/2026), đọc 24/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 hơn 153,1 tỷ USD, tăng 28,1%, theo số liệu của Bộ Công Thương; máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 81,3% lên hơn 42 tỷ USD, chiếm 27,4% tổng xuất khẩu sang Mỹ. VnBusiness, “Việt Nam xuất siêu sang Hoa Kỳ 133,9 tỷ USD trong năm 2025” (https://vnbusiness.vn/viet-nam-xuat-sieu-sang-hoa-ky-1339-ty-usd-trong-nam-2025.html; 5/1/2026), đọc 24/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: năm 2025 xuất khẩu sang Mỹ khoảng 153,2 tỷ USD, Việt Nam xuất siêu sang Mỹ 133,9 tỷ USD, tăng 28,2%; số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính). Cần đối chiếu: 153,1 tỷ USD (Bộ Công Thương) và 153,2 tỷ USD (Cục Thống kê) lệch 0,1 tỷ USD, chương dùng số của Bộ Công Thương; cả hai trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động. Trước 24/10/2026 chương gán nhãn “điện tử và công nghệ cao” cho số 153 tỷ USD theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (mục 45); theo quy tắc ngữ cảnh của Mark (ngữ cảnh, rồi độ phù hợp của dữ liệu, rồi tính cập nhật), 153 tỷ USD là tổng xuất khẩu sang Mỹ vì số tám tháng 2026 của chính chương này (122,0 tỷ USD, 32,5% tổng xuất khẩu) cũng là tổng.
6. 47
   Cục Thống kê (Bộ Tài chính), “Xuất nhập khẩu Việt Nam tám tháng năm 2026”, công bố tháng 9/2026. Cục Thống kê (https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/09/xuat-nhap-khau-viet-nam-tam-thang-nam-2026-dong-luc-tang-truong-xu-huong-va-trien-vong/): xuất khẩu tám tháng đầu năm 374,84 tỷ USD (+22,4%); sang Mỹ 122,0 tỷ USD (+23,2%); nhập khẩu từ Trung Quốc 161,9 tỷ USD (+37,3%). Tỷ trọng 32,5% là kết quả phép chia 122,0 cho 374,84.
7. 48
   Cục Thống kê (Bộ Tài chính), “Một số nét chính tình hình kinh tế – xã hội quý III và 9 tháng năm 2026”; Nhịp sống kinh doanh, “FDI 8 tháng năm 2026 vượt 40,6 tỷ USD”, 4/9/2026. Vietnam Investment Review, 7/10/2026. Cục Thống kê (https://www.nso.gov.vn/bai-top/2026/10/mot-so-net-chinh-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iii-va-9-thang-nam-2026/): vốn đầu tư nước ngoài đăng ký chín tháng đầu năm 50,36 tỷ USD (+76,4%). Nhịp sống kinh doanh, 4/9/2026 (https://nhipsongkinhdoanh.vn/fdi-8-thang-nam-2026-vuot-40-6-ty-usd--von-thuc-hien-dat-ky-luc-5-nam-32518.htm), nguồn thứ cấp dẫn Cục Thống kê, Bộ Tài chính: vốn thực hiện tám tháng đầu năm khoảng 17,25 tỷ USD (+12,0%). Hai số thuộc hai kỳ khác nhau (chín tháng và tám tháng). Chương 38 gán số FDI này cho Cục Đầu tư nước ngoài; cần đối chiếu. Cập nhật 16/10/2026: Vietnam Investment Review, 7/10/2026 (https://vir.com.vn/vietnams-registered-fdi-surpasses-50-billion-in-nine-months-162297.html): đăng ký chín tháng “$50.36 billion … up 76.4 per cent on-year”; vốn thực hiện chín tháng “$21.07 billion, up 12.1 per cent year-on-year”. Chương dùng số chín tháng.
8. 49
   Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), FEDS Notes, “Vietnam’s Export Boom to the U.S.: The Role of Chinese Firms”, 17/7/2026. Fed, FEDS Notes (https://www.federalreserve.gov/econres/notes/feds-notes/vietnams-export-boom-to-the-u-s-the-role-of-Chinese-firms-20260717.html): số doanh nghiệp sở hữu Trung Quốc ở Việt Nam tăng từ 1.287 (2018) lên 2.864 (2023); tỷ trọng của doanh nghiệp Trung Quốc trong xuất khẩu sang Mỹ của Việt Nam tăng từ 11% (2018–2019) lên 25% (2020–2023). Về ngày của trang, xem ghi chú 29.
9. 50
   USGS, MCS 2024 (https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2024/mcs2024-rare-earths.pdf): trữ lượng Việt Nam 22.000.000 tấn; MCS 2025 (https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-rare-earths.pdf) và MCS 2026 (https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026-rare-earths.pdf): 3.500.000 tấn, USGS ghi trữ lượng của Việt Nam “were revised” trong ấn bản 2025; sản lượng khai thác của Việt Nam 300 tấn (2024) và 150 tấn (2025), ước tính dựa trên dữ liệu nhập khẩu của Trung Quốc. Ấn bản 2025 xếp Việt Nam thứ sáu (Trung Quốc 44, Brazil 21, Ấn Độ 6,9, Úc 5,7, Nga 3,8, Việt Nam 3,5 triệu tấn).
10. 51
    Tệp “VN Index Historical Data” (CSV, 263 phiên từ 1/10/2025 đến 21/10/2026; cột Date theo dạng tháng/ngày/năm, Price là giá đóng cửa, Change % là thay đổi so với phiên trước) do tác giả tải và gửi ngày 21/10/2026; tên cột giống mẫu xuất của Investing.com nhưng tệp không ghi nguồn. Chương tính lại thay đổi từ giá đóng cửa; 262 mức thay đổi tính lại đều khớp cột Change % trong sai số 0,02 điểm phần trăm. Ngày 20/2/2026 không có phiên (tệp không có phiên nào từ 14/2 đến 22/2/2026; chương hiểu là kỳ nghỉ Tết); phiên 23/2/2026 là phiên đầu tiên sau phiên 13/2/2026 (1.824,09 điểm), nên +1,98% (1.860,14 điểm) là so với phiên 13/2/2026. Các số tính ở chương này: 0,92% là trung bình giá trị tuyệt đối của 237 mức thay đổi từ 31/10/2025 đến 15/10/2026; 83 phiên có mức thay đổi tuyệt đối từ 1% trở lên; 22 phiên từ 1,98% trở lên; 1.698,35 chia 1.669,57 trừ 1 bằng 1,72%; 1.698,35 chia 1.927,94 trừ 1 bằng −11,91%. Cần đối chiếu: tệp với số liệu của Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 15.