Tập 1·Phần I. Giá của vốn toàn cầu

Chương 4

Ba điểm nóng địa chính trị và thời vốn hết rẻ

50 ghi chú nguồn, xếp theo từng mục của chương. Số liệu tính đến 15/10/2026. Mỗi ghi chú có tên bài, đường dẫn đầy đủ, ngày đã đọc và điều cần lưu ý khi đọc.

• Đoạn mở đầu
• Câu hỏi 1
• Câu hỏi 2
• Câu hỏi 3
• Câu hỏi 4
• Câu hỏi 5

Đoạn mở đầu

1. 1
   Yahoo Finance (nội dung của Zacks), “Stock Market News for Oct 15, 2026”, 15/10/2026, số đóng cửa ngày 14/10/2026; AP qua La Nación, 9/10 và 13/10/2026; TradingEconomics, đọc 16/10/2026. Nguồn thứ cấp. Yahoo Finance, nội dung của Zacks, 15/10/2026 (https://finance.yahoo.com/markets/stocks/articles/stock-market-news-oct-15-123000001.html): ngày 14/10 S&P 500 đóng cửa 7.718,94 (giảm 1,1%), Nasdaq Composite 26.692,87 (giảm 1,9%), chỉ số VIX 16,87 (tăng 10,5%). AP, đăng lại trên La Nación, “How major US stock indexes fared” (9/10/2026: https://www.lanacion.com.ar/usa/how-major-us-stock-indexes-fared-friday-1092026-nid09102026/; 13/10/2026: https://www.lanacion.com.ar/usa/how-major-us-stock-indexes-fared-tuesday-10132026-nid13102026/): S&P 500 đóng cửa 7.811,54 (9/10) và 7.805,45 (13/10). Số ngày 30/9 (7.651,54) lấy từ Chương 38 (bản tin AP). TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/united-states/stock-market), đọc 16/10/2026: tăng khoảng 1,3% một tháng và khoảng 16% một năm. Số 15/10 của TradingEconomics không được dùng làm số đóng cửa, vì trang ghi 7.738,65 ở một chỗ và khoảng 7.740 ở chỗ khác. Số đóng cửa chính thức ngày 15/10 và mức đỉnh lịch sử của S&P 500 chưa tìm được. Ngày 5/8/2024, VIX đóng cửa ở 38,57 là số của Chương 2.
2. 2
   U.S. Department of the Treasury, “Daily Treasury Par Yield Curve Rates”, bảng năm 2026 (https://home.treasury.gov/resource-center/data-chart-center/interest-rates/TextView?type=daily_treasury_yield_curve&field_tdr_date_value=2026). Lợi suất 10 năm: 4,79% (1/9), 5,00% (15/9), 5,01% (16/9), 4,96% (22/9), 5,11% (23/9), 5,18% (24/9), 5,29% (30/9), 5,31% (5/10, đỉnh trong bảng), 5,21% (13/10), 5,19% (14/10); vùng 4,38% đến 4,75% ở tháng 6 và tháng 7 (tháng 6: 4,38% đến 4,56%; tháng 7: 4,48% đến 4,75%; đọc lại bảng par ngày 17/10/2026). Lợi suất 2 năm: 4,39% (1/9), 4,88% (30/9), 4,84% (5/10), 4,82% (14/10). Lợi suất 30 năm: 5,64% (30/9), 5,67% (7/10, đỉnh), 5,52% (14/10). FRED, chuỗi DGS10, “Market Yield on U.S. Treasury Securities at 10-Year Constant Maturity” (https://fred.stlouisfed.org/series/DGS10; tệp CSV https://fred.stlouisfed.org/graph/fredgraph.csv?id=DGS10&cosd=2000-01-01&coed=2026-10-16), đọc 18/10/2026; đây là chuỗi lợi suất kỳ hạn không đổi do Bộ Tài chính Mỹ công bố, cùng nguồn với bảng par: 5,19% (14/10), 5,10% (15/10, quan sát mới nhất, trang cập nhật 16/10/2026), 5,31% (5/10, cao nhất năm 2026). Trong chuỗi từ 3/1/2000, lần gần nhất trước năm 2026 mà lợi suất 10 năm đạt từ 5,31% trở lên là ngày 14/5/2002 (5,32%); mức cao nhất năm 2007 là 5,26% (12/6/2007). Bản trước dẫn TradingEconomics (5,05% ngày 15/10 và 5,08% ngày 16/10) và hai bài thứ cấp nói “cao nhất từ 2007” (CryptoBriefing, 15/9/2026) và “cao nhất từ 2002” (Roic, 5/10/2026); các nguồn ấy đã bỏ vì có số gốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2; Câu hỏi 3
3. 3
   oilprice.com (dẫn lại Reuters và công ty Kpler), 12/10/2026 và 14/10/2026. Nguồn thứ cấp. oilprice.com, 12/10/2026 (https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/Oil-Jumps-2-as-Saudi-Attacks-and-Tanker-Strikes-Revive-Hormuz-Fears.html): Brent hợp đồng tương lai 106,80 USD; 14/10/2026 (https://oilprice.com/Energy/Crude-Oil/Oil-Market-Tightens-as-Tanker-Attacks-and-Inventory-Draws-Mount.html): “trên 106 USD”. Ô giá trên trang vào 15–16/10 ghi khoảng 105,6 đến 105,9 USD (không rõ giờ). Đây là giá hợp đồng tương lai, khác với Dated Brent (xem 9).

Câu hỏi 1. Ba điểm nóng đang ở trạng thái nào?

1. 4
   IEA, “The Middle East and global energy markets” (https://www.iea.org/topics/the-middle-east-and-global-energy-markets), trang không ghi ngày, mục mới nhất là báo cáo ngày 14/10/2026: chiến sự bắt đầu ngày 28/2/2026; khoảng 25% thương mại dầu đường biển của thế giới đi qua eo biển Hormuz năm 2025. The Moscow Times, 22/3/2026, dẫn AFP (https://www.themoscowtimes.com/2026/03/22/us-ukrainian-teams-meet-in-bid-to-revive-talks-on-ukraine-war-a92296): đàm phán Ukraine đình trệ “since the United States and Israel launched joint strikes on Iran in February”.
2. 5
   EIA, Today in Energy, 16/6/2025 (https://eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=65504): dòng chảy dầu qua Hormuz trung bình khoảng 20 triệu thùng một ngày năm 2024, “about 20% of global petroleum liquids consumption”, hơn một phần tư thương mại dầu đường biển, khoảng một phần năm thương mại khí hóa lỏng của thế giới. Trích nguyên văn cần đối chiếu lại trên trang gốc trước khi in.
3. 6
   Ngừng bắn hai tuần: Axios, “U.S. and Iran agree to 2-week ceasefire” (https://axios.com/2026/04/07/iran-2-week-ceasfire-trump-pakistan), 7/4/2026: Tổng thống Trump công bố tối thứ Ba, ngừng bắn có hiệu lực 20 giờ (giờ miền Đông) cùng ngày, tức 0 giờ GMT ngày 8/4; Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận Tehran chấp nhận; đề xuất đến từ Pakistan. Bắt đầu phong tỏa: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, “U.S. to blockade ships entering or exiting Iranian ports” (https://www.centcom.mil/MEDIA/PUBLIC-RELEASES/Article/4457255/us-to-blockade-ships-entering-or-exiting-iranian-ports/), thông cáo ngày 12/4/2026: phong tỏa bắt đầu 10 giờ sáng (giờ miền Đông) ngày 13/4/2026, tức 14 giờ GMT; Al-Monitor (12/4/2026) ghi cùng giờ. Dỡ phong tỏa: U.S. Naval Institute News, “U.S. Ends Naval Blockade of Iran” (https://news.usni.org/2026/06/18/u-s-ends-naval-blockade-of-iran), đăng 18/6/2026: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ thông báo trên X ngày 18/6; bản đăng lại ở Libertarian Institute (18/6/2026) trích thông báo: “Today, US forces lifted the blockade on all maritime traffic entering and exiting Iranian ports and coastal areas.” Lập lại phong tỏa: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, “U.S. Forces to Resume Naval Blockade Against Iran” (https://www.centcom.mil/MEDIA/PUBLIC-RELEASES/Article/4542098/us-forces-to-resume-naval-blockade-against-iran/), thông cáo đề ngày 13/7/2026, không ghi giờ phát: lực lượng Mỹ lập lại phong tỏa lúc 16 giờ (giờ miền Đông) ngày 14/7/2026. Al Jazeera (15/7/2026) đã ghi lực lượng Mỹ “đang chặn” tàu ra vào cảng Iran khi đăng bài. Các thông cáo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đọc ngày 26/10/2026 qua công cụ tóm tắt trang; chưa mở bản gốc bằng tay.
4. 7
   Al Jazeera, “Iran, US presidents sign deal to extend ceasefire, reopen Strait of Hormuz”, 17/6/2026 (https://www.aljazeera.com/news/2026/6/17/iran-confirms-that-mou-has-been-signed-electronically-by-both-sides): Mỹ và Iran ký điện tử bản ghi nhớ (Iran gọi là Islamabad Memorandum of Understanding), có hiệu lực theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran tối 17/6/2026; bản ghi nhớ “extends the ceasefire for 60 days”, Iran mở lại eo biển từng bước, phong tỏa của Mỹ “is slated to end”. Đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang.
5. 8
   Dawn, tin về lời ông Trump nói ngừng bắn với Iran đã chấm dứt, 8/7/2026. Nguồn thứ cấp. Dawn, “Trump says Iran ceasefire over, vows to hit ’em hard”, 8/7/2026 (https://www.dawn.com/news/2013772/trump-says-iran-ceasefire-over-vows-to-hit-em-hard): ông Trump nói “as far as I’m concerned, it’s over”. Câu trích đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang; cần đối chiếu từng chữ trên trang gốc trước khi in.
6. 9
   IEA, “Oil Market Report - October 2026”, 14/10/2026; “Oil Market Report - September 2026”, 11/9/2026. IEA, Oil Market Report tháng 10/2026, 14/10/2026 (https://www.iea.org/reports/oil-market-report-october-2026): dòng chảy qua Hormuz tăng 3,7 lên 10,9 triệu thùng một ngày trong tháng 9; xuất khẩu dầu thô vùng Vịnh tăng 4,4 lên 13,9 triệu thùng một ngày, “trên 75% mức trước chiến sự”; sản phẩm tinh chế và LPG của Trung Đông dưới một nửa mức trước chiến sự; “Renewed attacks in the Gulf leave the recovery fragile.” Tồn kho quan sát được giảm 509 triệu thùng so với cuối tháng 2; tồn kho trên đất liền thấp nhất từ ít nhất năm 2016. Dated Brent bình quân tháng 9 là 116,89 USD; báo cáo ghi “trading around $134/bbl when the report was written” cho Dated Brent, khi hợp đồng tương lai khoảng 107 USD (ngày chính xác không nêu). Báo cáo tháng 9/2026, 11/9/2026 (https://www.iea.org/reports/oil-market-report-september-2026): xuất khẩu của vùng Vịnh tháng 8 khoảng 13 triệu thùng một ngày, gần một nửa mức trước chiến sự.
7. 10
   Lloyd’s List Intelligence, “Strait of Hormuz Brief”: 12/10/2026 (https://www.lloydslistintelligence.com/resources/blog/strait-of-hormuz-brief-12-october-2026), 8/10/2026 (https://www.lloydslistintelligence.com/resources/blog/strait-of-hormuz-brief-8-october-2026), 30/9/2026 (https://www.lloydslistintelligence.com/resources/blog/strait-of-hormuz-brief-30-september-2026). Ít nhất 477 lượt tàu không gắn với Iran trong tháng 9, cao nhất từ khi chiến sự bắt đầu; ít nhất 13 vụ tấn công tàu chở dầu và tàu chở khí kể từ 28/9; 130 tàu thương mại bị Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chuyển hướng (122 tàu ở bản 30/9); bản 30/9 ghi hơn 90 vụ tấn công tàu thương mại từ khi chiến sự bắt đầu. Hai bản 8/10 và 12/10 cho nội dung giống hệt nhau qua công cụ đọc trang, nên số “đến 12/10” có thể chỉ là số đến 8/10. Bản tin kế tiếp dự kiến 22/10.
8. 11
   IEA, “The Middle East and global energy markets” (https://www.iea.org/topics/the-middle-east-and-global-energy-markets): “creating the largest supply disruption in the history of the global oil market”; “making 400 million barrels of emergency oil stocks available” (thỏa thuận 11/3/2026, lớn nhất IEA từng phối hợp). Reuters qua Hellenic Shipping News, 24/7/2026 (https://www.hellenicshippingnews.com/substantial-emergency-crude-stocks-held-in-reserve-iea/): “about 290 million bbls have been released by member countries so far”; các nước vẫn giữ hơn 1 tỷ thùng dự trữ khẩn cấp (tổng, gồm cả phần không thuộc đợt xả). oilprice.com, 15/10/2026 (https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/IEA-Speeds-Emergency-Oil-Release.html): khoảng 330 triệu thùng đã xả, “roughly 100 million barrels left”; IEA xả sớm thêm hơn 20 triệu thùng diesel (các thành viên từng bàn tới 50 triệu). 330 cộng 100 là 430, lệch với 400, nên chương không tính tỷ lệ từ số này. Cả hai số đều là nguồn thứ cấp dẫn lại IEA.
9. 12
   Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), chuỗi giá Brent giao ngay châu Âu, qua cơ sở dữ liệu FRED, đọc ngày 16/10/2026. FRED (Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis), chuỗi DCOILBRENTEU, nguồn EIA (https://fred.stlouisfed.org/series/DCOILBRENTEU), trang cập nhật 15/10/2026: 126,55 USD một thùng (14/10), 125,78 (13/10), 129,95 (12/10), 130,03 (9/10), 130,18 (8/10). Các ngày 28/9 (119,97) và 29/9 (113,96) trong Chương 38: đọc trên TradingView ngày 17/10/2026 (trang tổng hợp lại chuỗi của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, nên là nguồn thứ cấp), chuỗi “Crude Oil Prices: Brent - Europe” (ảnh chụp: tradingview-brent-europe-17-10-2026.png); cùng cách đọc cho 125,78 (13/10) và 126,55 (14/10), khớp với trang này. Đây là giá giao ngay, khác Dated Brent do IEA nêu (xem 9) và khác giá hợp đồng tương lai (xem 3).
10. 13
    Wall Street Journal (Shelby Holliday, Alexander Ward), “Hegseth Extends Mideast Deployments Into 2027, Escalating Strain on Troops”, bản đăng lại trên tovima.com, 3/9/2026 (https://www.tovima.com/wsj/hegseth-extends-mideast-deployments-into-2027-escalating-strain-on-troops/amp/): “The Pentagon could also keep elements of the Army’s 82nd Airborne Division in the Middle East well into 2027, according to a letter sent by military leaders to families, which was viewed by The Wall Street Journal.” Political Wire (https://politicalwire.com/2026/09/02/hegseth-extends-mideast-deployments-into-2027/) đưa tin ngày 2/9/2026. Chưa mở bài gốc trên wsj.com; nguồn này vẫn là bản đăng lại.
11. 14
    The Moscow Times, 22/3/2026 (dẫn lại AFP) và 5/9/2026 (dẫn lại Reuters). Nguồn thứ cấp. The Moscow Times, 22/3/2026 (xem ghi chú 4): nỗ lực do Mỹ dẫn dắt đình trệ, hai phái đoàn Nga và Ukraine chưa gặp nhau kể từ vòng Geneva tháng 2. The Moscow Times, 5/9/2026, dẫn Reuters (https://www.themoscowtimes.com/2026/09/05/witkoff-kushner-arrive-in-moscow-sources-say-a93643): “the last peace talks were in February”. Bản tin 6/9 viết “since last February”, mơ hồ về năm; chương dựa vào câu của Reuters ngày 5/9.
12. 15
    The Moscow Times, 5/9/2026 và 6/9/2026 (dẫn lại Reuters), kể cả bài về phản ứng của điện Kremlin ngày 6/9/2026. Nguồn thứ cấp. The Moscow Times, 5/9/2026 (xem ghi chú 14); 6/9/2026 về chuyến thăm Kyiv (https://www.themoscowtimes.com/2026/09/06/us-envoys-make-first-kyiv-visit-amid-ukraine-peace-push-a93648) và về phản ứng của Kremlin (https://www.themoscowtimes.com/2026/09/06/kremlin-says-ukraine-talks-with-us-envoys-were-useful-no-sign-of-breakthrough-a93645). Hội đàm hơn ba giờ; ông Ushakov nói “highly useful for both sides”; ông Zelensky nói “Security guarantees are needed”; nguồn thân Kremlin: “There is no chance of reaching an agreement regarding the front line” cho đến khi Nga chiếm hết Donetsk, dự kiến trước cuối năm. Các câu trích đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang; cần đối chiếu từng chữ trước khi in.
13. 16
    The Moscow Times, 12/10/2026 (bài ý kiến), 13/10/2026 và 15/10/2026 (dẫn lại Reuters, AFP và phỏng vấn của Financial Times); oilprice.com, 12/10/2026. Nguồn thứ cấp. The Moscow Times, 12/10/2026, bài ý kiến về việc Nga đưa diesel ra thị trường (https://www.themoscowtimes.com/2026/10/12/trumps-russian-diesel-debacle-risks-backfiring-a93950): ông Trump công bố ngày 9/10 rằng Nga đồng ý đưa diesel ra thị trường. The Moscow Times, 13/10/2026 (https://www.themoscowtimes.com/2026/10/13/ukraine-holds-off-refinery-attacks-for-second-day-after-trump-ceasefire-claim-a93957): “ngừng bắn năng lượng” và Ukraine ngừng tấn công nhà máy lọc dầu hai ngày. The Moscow Times, 15/10/2026 (https://www.themoscowtimes.com/2026/10/15/ukrainian-drones-spark-fire-at-ryazan-refinery-as-zelensky-vows-to-resume-attacks-a93981): ông Zelensky nói “The block [on attacking refineries] is out. We’re done.”; ông Peskov đổ lỗi cho Kyiv; điện Kremlin nói diesel đã bắt đầu ra thị trường. Câu trích cần đối chiếu từng chữ trước khi in.
14. 17
    The Moscow Times, 3/10/2026 (dẫn lại Reuters và New York Times). Nguồn thứ cấp. The Moscow Times, “US-Russia talks on Ukraine involve multi-billion dollar oil deal, NYT reports”, 3/10/2026 (https://www.themoscowtimes.com/2026/10/03/us-russia-talks-on-ukraine-involve-multi-billion-dollar-oil-deal-nyt-reports-a93862). Chưa mở bài gốc của New York Times.
15. 18
    Focus Taiwan, 12/10/2026 (https://focustaiwan.tw/politics/202610120006): đến 6 giờ sáng 12/10, “4 sorties of PLA aircraft, 6 PLAN vessels and 3 official ships”. Taipei Times, 16/10/2026, trang 3, “Ministry on guard for PLA exercises” (https://taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2026/10/16/2003866057; bản không có “www” mới mở được): từ 18 giờ thứ Tư 14/10 đến 6 giờ sáng 15/10, 15 máy bay, 10 tàu hải quân, 7 tàu công vụ; 13 máy bay vượt đường trung tuyến và vào vùng nhận dạng phòng không. Số của 15/10 nằm trong bài của Taipei Times, không nằm trong bài Focus Taiwan. Taipei Times, 12/10/2026 (https://taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2026/10/12/2003865828): tập trận bắn đạn thật từ 12/10 đến thứ Bảy 17/10, Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan đánh giá diễn ra ngoài khơi Trung Quốc, không gần Đài Loan. Focus Taiwan, 15/10/2026 (https://focustaiwan.tw/politics/202610150010): “China staged a large-scale exercise encircling Taiwan in August 2022”; “Similar exercises have since become a regular occurrence, with at least one held each year from 2023 to 2025”; “The PLA has not staged one this year”; câu hỏi của phóng viên nhắc “the PLA’s November-December peak season”; Bộ “closely monitoring the possibility of large-scale Chinese military exercises near Taiwan”. “Sứ mệnh Công lý 2025” (Justice Mission 2025) 29–30/12/2025: Tân Hoa Xã và Reuters; Reuters gọi đây là đợt tập trận lớn thứ sáu kể từ 2022. Bản tin gốc của Bộ Quốc phòng trên mnd.gov.tw bị chặn robot nên các số đều đọc qua báo.
16. 19
    Bộ Ngoại giao Trung Quốc, 11/5/2026 (https://www.mfa.gov.cn/eng/xw/wsrc/202605/t20260511_11908077.html): ông Trump “will pay a state visit to China from May 13 to 15”. Tân Hoa Xã, 14/5/2026 (https://english.www.gov.cn/news/202605/14/content_WS6a052525c6d00ca5f9a0aee5.html): ông Tập hội đàm với ông Trump ở Bắc Kinh sáng thứ Năm 14/5. Nhà Trắng gọi hội nghị thượng đỉnh là 14–15/5 (Bloomberg Law, 26/3/2026, dẫn thông báo của Nhà Trắng); hai cách ghi đo hai thứ khác nhau (chuyến thăm cấp nhà nước và hội nghị). Bộ Ngoại giao Trung Quốc, qua Reuters, 21/9/2026: ông Tập thăm cấp nhà nước Mỹ 23–25/9; AP, 23/9/2026: ông Tập đến Washington thứ Tư 23/9. Lời mời ông Tập đến Nhà Trắng ngày 24/9 do ông Trump nêu tại quốc yến ở Bắc Kinh ngày 14/5; đó là lý do một dòng Wikipedia ghi ngày 24/9. Một số trang được dùng là bản đăng lại; chưa mở whitehouse.gov. Các ngày 19/5 và 26/5 của bản trước (chỉ có Wikipedia) đã bỏ khỏi thân chương.
17. 20
    Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, bản ghi điều trần về Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, 9/3/2021 (https://www.armed-services.senate.gov/download/21-10_03-09-2021), trang 48–49, trả lời Thượng nghị sĩ Dan Sullivan: “Taiwan is clearly one of their ambitions before then, and I think the threat is manifest during this decade, in fact, in the next six years.” “Before then” nói về mốc 2050 mà Trung Quốc đặt cho việc thay thế vai trò của Mỹ. USNI News, 9/3/2021 (https://news.usni.org/2021/03/09/davidson-china-could-try-to-take-control-of-taiwan-in-next-six-years) trích cùng câu. Câu không nêu năm 2027 và không nói “xâm lược”. Chức vụ của ông Davidson lấy từ tiêu đề điều trần; cần kiểm trang đầu bản ghi trước khi in. Việc Giám đốc CIA Burns nêu năm 2027 (2023) không dùng ở chương này. Chưa tìm thấy phát biểu của quân đội hay chính quyền Đài Loan nêu năm 2027 trong các trang đã đọc.
18. 21
    TrendForce, thông cáo báo chí về doanh thu xưởng đúc quý 2/2026, 9/9/2026; Evertiq, 10/9/2026 (đăng lại bảng của TrendForce). TrendForce, thông cáo 9/9/2026 (https://www.trendforce.com/presscenter/news/20260909-13225.html): “TSMC maintained its lead with 2Q26 revenue nearing $40.2 billion, a 12.1% increase QoQ, capturing a 72.5% market share”; mười xưởng lớn nhất “nearly US$53.49 billion”, tăng 11,5% so với quý trước. Thông cáo không nêu mẫu số. Evertiq, 10/9/2026 (https://evertiq.com/design/2026-09-10-smic-narrows-gap-with-samsung-as-global-foundry-revenue-hits-record-5349-billion), đăng lại bảng: TSMC 40.198 triệu USD, 72,5%; “Total top 10” 53.488 triệu USD, 96,5% (quý 1/2026: 47.972 và 96,8%). Kiểm tra số học: 40.198 chia 0,725 là khoảng 55,45 tỷ USD, và 53.488 chia 0,965 là khoảng 55,43 tỷ USD, nên 72,5% tính trên toàn ngành xưởng đúc khoảng 55,4 tỷ USD; nếu lấy 53,49 tỷ làm mẫu số thì TSMC là khoảng 75,2%. Bảng của Evertiq là bản đăng lại, chưa thấy bảng trên chính trang TrendForce.
19. 22
    BCG và SIA, “Strengthening the Global Semiconductor Value Chain”, 4/2021 (https://www.semiconductors.org/wp-content/uploads/2021/05/BCG-x-SIA-Strengthening-the-Global-Semiconductor-Value-Chain-April-2021_1.pdf): công suất sản xuất chip dưới 10 nanomet nằm ở Hàn Quốc (8%) và Đài Loan (92%), số năm 2019. Đo công suất, không phải doanh thu, và cũ hơn số của TrendForce.

Câu hỏi 2. Thị trường có thật sự bình tĩnh không?

1. 23
   Kitco, 16/9/2026 (https://www.kitco.com/news/article/2026-09-16/gold-price-drops-4310oz-fed-votes-12-0-favor-25-bps-rate-hike-16-18): giá vàng 4.310,10 USD/ounce; bài tự mâu thuẫn (“dropped sharply” nhưng ghi mức tăng 0,38%), nên chỉ lấy mức giá. fxstreet, 13/10/2026 (https://www.fxstreet.com/news/gold-slides-on-us-yields-surge-ahead-of-cpi-202610131742): giá vàng 4.157 USD/ounce, “still unable to decisively clear $4,200”. Đỉnh khoảng 5.590–5.595 USD ngày 28–29/1/2026 lấy từ metalcharts.org (https://metalcharts.org/precious-metals-all-time-highs, cập nhật 17/7/2026) và metalsmine (https://www.metalsmine.com/news/1400998-golds-volatile-quarter-from-record-highs-to-structural/amp); hai nguồn thứ cấp lệch nhau 5 USD và một ngày, không có nguồn chính. Tỷ lệ thấp hơn đỉnh (khoảng 23% và 26%) và mức giảm 3,6% từ 16/9 đến 13/10 là kết quả tính từ hai mức giá. Lợi suất 10 năm 5,01% (16/9) và 5,21% (13/10): bảng lợi suất par của Bộ Tài chính Mỹ, xem ghi chú 2.
2. 24
   Forbes, 14/10/2026, và usinflationcalculator.com (dẫn lại Cục Thống kê Lao động Mỹ), 14/10/2026. Nguồn thứ cấp. Forbes, 14/10/2026 (https://www.forbes.com/sites/fionariley/2026/10/14/annual-inflation-rate-hits-37-after-consumer-prices-rose-06-in-september/) và usinflationcalculator.com (https://www.usinflationcalculator.com/inflation/us-cpi-sept-2026-inflation-hits-3-7-as-gas-prices-surge/100073364/): CPI tháng 9/2026 tăng 0,6% so với tháng trước và 3,7% so với cùng kỳ; CPI lõi tăng 0,3% và 2,6%; năng lượng tăng 20,4% so với cùng kỳ; xăng tăng 34,2%. Chưa mở được bản gốc của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS).Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
3. 25
   Yardeni Research, “Bull & Bear Market Tables” (cập nhật 21/1/2024); Yahoo Finance (Rick Newman), 24/2/2022; Damodaran (NYU Stern), cập nhật 5/1/2026. Yardeni Research, “Bull & Bear Market Tables” (https://old.yardeni.com/wp-content/uploads/BullBearTables.pdf): S&P 500 giảm 19,9% trong 87 ngày, 16/7–11/10/1990, xếp là “correction”. Yahoo Finance, Rick Newman, 24/2/2022 (https://finance.yahoo.com/news/lessons-from-iraq-kuwait-invasion-225924707.html), nguồn thứ cấp: cổ phiếu giảm 18% sau cuộc xâm lược ngày 2/8/1990, “Stocks regained their losses before the war was even over”; suy thoái tám tháng từ 7/1990; Fed giảm lãi suất sáu lần, từ 8,25% xuống 6,75%, trước 17/1/1991. Cả năm 1990, theo Damodaran (https://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datafile/histretSP.html): S&P 500 âm 3,06%, trái phiếu Kho bạc 10 năm dương 6,24%. Số ngày hồi phục không có trong bảng của Yardeni.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
4. 26
   IMF, Global Financial Stability Report, tháng 4/2025, chương 2 (https://www.imf.org/-/media/files/publications/gfsr/2025/april/english/ch2.pdf), đối chiếu 16/10/2026: “about 450 major geopolitical risk events across countries over 1985–2024”; “more than 60,000 firms (located in 20 advanced and 20 emerging market economies)”; “Aggregate stock prices generally decline by about 0.3 percent in response to a country-specific geopolitical risk shock”, với cú sốc nặng “about 7 times larger”; “the effect is persistent and lasts at least two years after the shock”; “An increase in geopolitical risk also raises market tail risks”; “This can lead to investor complacency and sharp market corrections when such risks materialize.” Về mức định giá, IMF viết nhà đầu tư dường như tính rủi ro địa chính trị vào giá “to some extent” (cụm “partly price” của bản trước không có trong văn bản; đã đổi). IMF nói nhà đầu tư tính rủi ro vào cả thị trường cổ phiếu và quyền chọn; chương này không có dữ liệu quyền chọn. Các câu trích đọc qua bản tóm tắt của công cụ đọc trang; đã kiểm hai lần.
5. 27
   IMF, “How rising geopolitical risks weigh on asset prices”, 14/4/2025 (https://www.imf.org/en/blogs/articles/2025/04/14/how-rising-geopolitical-risks-weigh-on-asset-prices): xung đột quân sự quốc tế đánh mạnh nhất vào thị trường mới nổi: “The average monthly drop in stock returns in these cases is 5 percentage points”, gấp đôi các loại sự kiện khác (đối chiếu 16/10/2026 qua tóm tắt của công cụ đọc trang). Cùng bài: trong các sự kiện rủi ro địa chính trị lớn, giá cổ phiếu giảm trung bình khoảng 1 điểm phần trăm một tháng, 2,5 điểm ở thị trường mới nổi; CDS quốc gia (bảo hiểm rủi ro vỡ nợ) tăng khoảng 30 điểm cơ bản ở nước phát triển và khoảng 45 điểm cơ bản ở nước mới nổi. Hai ý sau chương không dùng.
6. 28
   Investing.com, “CBOE SKEW Historical Data” và “CBOE Volatility Index Historical Data”, đọc 17/10/2026, số đóng cửa đến 15/10/2026. Nguồn thứ cấp (trang tổng hợp); chưa đối chiếu với số liệu gốc của Cboe. Investing.com, CBOE SKEW Historical Data (https://www.investing.com/indices/cboe-skew-historical-data), đọc 17/10/2026: SKEW đóng cửa 160,45 (15/10), 157,30 (14/10), 154,74 (13/10), 155,06 (12/10), 154,34 (9/10), 149,19 (8/10), 141,84 (7/10), 141,21 (6/10), 145,95 (16/9); khoảng 52 tuần từ 126,41 đến 161,86. CBOE Volatility Index Historical Data (https://www.investing.com/indices/volatility-s-p-500-historical-data), đọc 17/10/2026: VIX đóng cửa 16,46 (15/10) và 16,87 (14/10); khoảng 52 tuần từ 13,38 đến 35,30. Trang ghi rằng số liệu có thể không theo thời gian thực và không chắc chính xác. Số VIX ngày 16/10 (19,99) nằm sau mốc 15/10 của chương nên không dùng. Chưa đối chiếu với trang của Cboe.
7. 29
   thetrading.tools, “CBOE SKEW Index Live”, đọc 17/10/2026, số đóng cửa 15/10/2026. Nguồn thứ cấp (trang tổng hợp, không nêu tác giả). thetrading.tools, CBOE SKEW Index Live (https://www.thetrading.tools/skew-index), đọc 17/10/2026: mức đóng cửa 15/10/2026 là 160,4; z-score +2,8 so với một năm; phân vị thứ 99 trong một năm qua và trong mọi số đo từ năm 1990; mức 100 là không có phần giá cộng thêm cho rủi ro đuôi; trung bình mọi thời đại 123; thấp nhất 101 (3/1991); cao nhất khoảng 183 (2/2025). Trang diễn giải SKEW cao là một dữ kiện về giá chứ không phải dự báo, không dự báo ổn định được lợi suất về sau, và mức cao tháng 2/2025 không đánh dấu đỉnh thị trường (đọc qua công cụ đọc trang, là ý chứ không phải nguyên văn).
8. 30
   Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Gold Demand Trends quý 2/2026 (tóm tắt điều hành và trang ngân hàng trung ương); Kitco, 30/7/2026. World Gold Council, Gold Demand Trends Q2 2026, trang “Central Banks” (https://www.gold.org/goldhub/research/gold-demand-trends/gold-demand-trends-q2-2026/central-banks): “Central bank net gold demand picked up significantly in Q2, reaching 289t” (288,9 tấn; quý 2/2025 là 177,9 tấn; thay đổi +62%). Tóm tắt điều hành (https://www.gold.org/download/file/20967/GDT-Q2-2026-Executive-Summary.pdf): “The LBMA (PM) gold price averaged US$4,506.29/oz in Q2”; “8% lower than the Q1 record, but 37% higher than the average from Q2 2025”; bình quân quý 1/2026 là 4.872,9 USD. Kitco, 30/7/2026 (https://www.kitco.com/news/article/2026-07-30/gold-demand-proves-resilient-despite-q2-selloff-central-banks-return-and): đợt giảm quý 2 được giải thích bằng kỳ vọng lãi suất Mỹ cao hơn làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng. Cách nói “quý giảm mạnh nhất trong một thập kỷ” và giá bình quân 4.056,59 USD của bản trước đã bỏ: giá bình quân của WGC là 4.506,29 USD.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2.

Câu hỏi 3. Vốn đã hết rẻ đến đâu, và vì sao?

1. 31
   Federal Reserve, thông cáo FOMC 16/9/2026 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20260916a.htm): tăng 0,25 điểm phần trăm lên 3,75–4,00%, biểu quyết 12–0, lần tăng đầu tiên từ tháng 7/2023; “Inflation remains elevated.” Thông cáo 28/1/2026 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20260128a.htm): giữ 3,50–3,75%, biểu quyết 10–2, hai thành viên (ông Miran và ông Waller) muốn giảm. Thông cáo 29/7/2026 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20260729a.htm): giữ nguyên, biểu quyết 9–3, ba thành viên muốn tăng. Các cuộc họp khác trong năm chưa được đọc. Việc ông Kevin Warsh là Chủ tịch Fed lúc đó: xem lời ông trong bản tin Bloomberg ở ghi chú 32.
2. 32
   Fed, Summary of Economic Projections ngày 16/9/2026; CPA Practice Advisor (dẫn lại Bloomberg), 16/9/2026; fxstreet, 13/10/2026; TradingEconomics, đọc 16/10/2026. Federal Reserve, Summary of Economic Projections, 16/9/2026 (https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/files/fomcprojtabl20260916.pdf): dự báo trung vị của lãi suất cuối năm 2026 là 4,1%. CPA Practice Advisor, dẫn Bloomberg (Andrew Ackerman), 16/9/2026 (https://cpapracticeadvisor.com/2026/09/16/federal-reserve-raises-interest-rates-for-first-time-since-2023/190284): 16 trên 18 thành viên kỳ vọng ít nhất một lần tăng nữa; ông Warsh nói hành động này “starts to show we’re serious about this”; ông Trump nói lãi suất nên ở mức 1% hoặc thấp hơn. fxstreet, 13/10/2026 (https://www.fxstreet.com/news/gold-slides-on-us-yields-surge-ahead-of-cpi-202610131742), dẫn Prime Terminal: xác suất tăng lãi suất ở cuộc họp 27–28/10 khoảng 23%. TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/united-states/government-bond-yield), 15/10/2026: khoảng 27% (khoảng 73% giữ nguyên). Ngày họp tháng 12/2026 chưa tra được.
3. 33
   Federal Reserve, biên bản FOMC cuộc họp 16/9/2026 (https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/fomcminutes20260916.htm), trang cập nhật 7/10/2026: lợi suất danh nghĩa “increased around 35 basis points across the 2- to 10-year segment”; các chuyên viên nêu kỳ vọng lộ trình chính sách cao hơn, dữ liệu mạnh, địa chính trị, bất định quanh việc Kho bạc mua lại nợ và phát hành nợ tư nhân lớn cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Chưa đọc hết biên bản.
4. 34
   Federal Reserve Bank of St. Louis (FRED), “Term Premium on a 10 Year Zero Coupon Bond”, mô hình Kim và Wright (2005) do Hội đồng Thống đốc Hệ thống Dự trữ Liên bang công bố, đọc 17/10/2026, quan sát mới nhất ngày 9/10/2026. FRED (https://fred.stlouisfed.org/series/THREEFYTP10), đọc 17/10/2026, trang cập nhật 13/10/2026: 1,0729% (9/10), 1,0694% (8/10), 1,0863% (7/10), 1,0844% (6/10), 1,0965% (5/10). Trang ghi nguồn là Board of Governors of the Federal Reserve System và tác giả mô hình là Kim và Wright (2005). Quan sát cuối tuần ngày 29/12/2023 là 0,09% (đọc 18/10/2026 qua tệp dữ liệu của FRED; xem ghi chú tương ứng của Chương 7). Bản tải về dạng trang chỉ mở được đến năm 1965, nên mốc cao nhất của nhiều thập kỷ chưa kiểm được.
5. 35
   Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, “Treasury Term Premia” (https://www.newyorkfed.org/research/data_indicators/term-premia-tabs), đọc 18/10/2026; mô hình: Tobias Adrian, Richard Crump và Emanuel Moench, “Pricing the Term Structure with Linear Regressions”, Journal of Financial Economics, 2013. Quan sát cuối tuần (lợi suất 10 năm không trả lãi định kỳ; phần bù kỳ hạn; kỳ vọng lãi suất, điểm phần trăm): 26/12/2025: 4,20; 0,72; 3,48. 15/10/2026: 5,07; 0,75; 4,33. Các hiệu số (0,87; 0,03; 0,85) do Chương 7 tính; xem ghi chú tương ứng của Chương 7. Bản trước dẫn hai bài tin (The Wealth Advisor, 9/10/2026; The Arabian Post, 10/10/2026) cho số 0,98% và mức tăng 40 điểm cơ bản; hai bài không nêu hãng tin gốc, chuỗi ACM không khớp, nên đã bỏ.
6. 36
   CBO, “Monthly Budget Review: September 2026”, 8/10/2026 (https://www.cbo.gov/publication/61984): thâm hụt năm tài khóa 2026 là 2,0 nghìn tỷ USD, “$218 billion more than the deficit recorded in fiscal year 2025”; chi tiêu tăng 386 tỷ USD (6%), thu tăng 169 tỷ USD (3%). Tệp PDF của báo cáo tháng 9/2026 là https://www.cbo.gov/system/files/2026-10/61985-MBR.pdf (đánh số 61985; trang công bố là 61984).
7. 37
   CBO, “The Budget and Economic Outlook: 2026 to 2036”, 11/2/2026 (https://www.cbo.gov/publication/61882): “Rising net interest costs drive much of that increase”; “The primary deficit, which excludes those net interest costs, totals 2.6 percent of GDP this year”; thâm hụt khoảng 1,9 nghìn tỷ USD (5,8% GDP); nợ do công chúng nắm giữ 101% GDP (2026) lên 120% (2036). Chi lãi ròng khoảng 3,2% GDP là hiệu của hai số (5,8% trừ 2,6%). Giả định lãi suất của dự báo này chưa được đối chiếu.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2, 24.

Câu hỏi 4. Hai lực có làm nhau nặng thêm không, và lịch sử nói gì?

1. 38
   Federal Reserve History, “Oil Shock of 1978-79” (https://www.federalreservehistory.org/essays/oil-shock-of-1978-79), bài viết tính đến 22/11/2013: sản lượng dầu của Iran giảm 4,8 triệu thùng/ngày (khoảng 7% sản lượng thế giới) đến 1/1979; giá dầu tăng hơn gấp đôi giữa 4/1979 và 4/1980; CPI khoảng 7% (3/1979) và 9% (cuối 1979); lạm phát 12 tháng đạt đỉnh gần 15% rồi xuống 4% cuối 1982; lãi suất liên bang từ 11% khi ông Volcker nhậm chức lên đỉnh 19% năm 1981; suy thoái nặng nhất kể từ Đại Suy thoái.
2. 39
   Yardeni Research, “Bull & Bear Market Tables”; Damodaran (NYU Stern), “Historical Returns on Stocks, Bonds and Bills”, cập nhật 5/1/2026. Yardeni Research (https://old.yardeni.com/wp-content/uploads/BullBearTables.pdf), cập nhật 21/1/2024: S&P 500 giảm 48,2% trong 630 ngày (11/1/1973–3/10/1974) và 25,4% trong 282 ngày (3/1/2022–12/10/2022). Damodaran (https://pages.stern.nyu.edu/~adamodar/New_Home_Page/datafile/histretSP.html), cập nhật 5/1/2026, tổng lợi suất danh nghĩa: 1973 S&P 500 âm 14,31%, trái phiếu 10 năm +3,66%; 1974 âm 25,90% và +1,99%; 2022 âm 18,04% và âm 17,83% (trái phiếu doanh nghiệp Baa âm 15,23%). Đây là lợi suất danh nghĩa; chưa đọc dữ liệu thực.
3. 40
   Federal Reserve History, “Treasury-Fed Accord” (https://www.federalreservehistory.org/essays/treasury-fed-accord), bài viết tính đến 22/11/2013: trong Thế chiến II Fed cam kết giữ lãi suất tín phiếu 3/8% và ngầm giữ trần 2,5% cho trái phiếu dài hạn theo yêu cầu của Bộ Tài chính; sau khi chiến tranh Triều Tiên bắt đầu (6/1950), lạm phát CPI quy năm đạt 21% tháng 2/1951; hiệp định ngày 4/3/1951 chấm dứt nghĩa vụ ghim lãi suất và tách quản lý nợ khỏi chính sách tiền tệ (“reached full accord”).

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 25.

Câu hỏi 5. Việt Nam đứng ở đâu?

1. 41
   Cục Thống kê, “Xuất, nhập khẩu Việt Nam tám tháng năm 2026: động lực tăng trưởng, xu hướng và triển vọng”, 10/9/2026. Cục Thống kê (NSO), 10/9/2026 (https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/09/xuat-nhap-khau-viet-nam-tam-thang-nam-2026-dong-luc-tang-truong-xu-huong-va-trien-vong/): xuất khẩu tám tháng 374,84 tỷ USD (tăng 22,4%); máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện 101,06 tỷ USD (tăng 51,1%); điện thoại và linh kiện 45,59 tỷ USD (tăng 19,4%); Hoa Kỳ 122,0 tỷ USD (tăng 23,2%). Các tỷ trọng 27,0%, 12,2%, 39,1% và 32,5% là kết quả tính từ các số tuyệt đối. Nhóm “máy vi tính, điện tử” của Cục Thống kê không tách riêng bán dẫn; tỷ trọng bán dẫn và tỷ trọng cả năm 2025 chưa tìm thấy.
2. 42
   Cục Thống kê (NSO), trang chỉ số giá tháng 9/2026, 3/10/2026; VietnamPlus (VNA), 4/10/2026; TradingEconomics. Cục Thống kê, 3/10/2026 (https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2026/10/chi-so-gia-tieu-dung-chi-so-gia-vang-va-chi-so-gia-do-la-my-thang-chin-quy-iii-va-9-thang-nam-2026/): CPI tháng 9 “tăng 0,62% so với tháng trước” và “5,08% so với cùng kỳ năm trước”; chỉ số giá đô la Mỹ giảm 0,69% so với tháng trước và 1,34% so với cùng kỳ. Trang này chỉ nêu lạm phát cơ bản bình quân chín tháng (4,26%). VietnamPlus, 4/10/2026 (https://en.vietnamplus.vn/vietnams-cpi-rises-452-in-first-nine-months-of-2026-post353045.vnp): lạm phát cơ bản tháng 9 tăng 0,11% so với tháng trước và 4,45% so với cùng kỳ; bình quân chín tháng của CPI tăng 4,52%. TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/vietnam/inflation-cpi/news/589285): 5,08% tháng 9, so với 4,89% tháng 8; 0,62% so với tháng trước, sau 0,47% của tháng 8. Số giá xăng (9,39% so với tháng trước) và nhóm giao thông (11,67% so với cùng kỳ) của bản trước không tìm thấy trên trang của Cục Thống kê (có thể nằm trong tệp đính kèm), nên đã bỏ khỏi thân chương.
3. 43
   Xem Chương 38 và trang tra cứu của chương đó: ghi chú 46 (Ngân hàng Thế giới, Cập nhật Tình hình Kinh tế Việt Nam, 15/5/2026: https://www.worldbank.org/vi/news/press-release/2026/05/15/viet-nam-s-economy-remains-resilient-but-sustained-reforms-are-key-to-navigating-heightened-uncertainty-wb) và ghi chú 48 (MUFG Research, 18/3/2026, cùng Hydrocarbon Processing 5/2026, Bộ Công Thương 6/2026, Observer Research Foundation). Hai ước tính, khoảng hai phần ba và khoảng 85%, khác nhau nhiều; chương này không kiểm lại.
4. 44
   Vietnam Investment Review, 7/10/2026; VietnamPlus, quý 3/2026; Cục Thống kê, 3/10/2026 và 12/10/2026. Vietnam Investment Review, 7/10/2026 (https://vir.com.vn/vietnams-registered-fdi-surpasses-50-billion-in-nine-months-162297.html): vốn FDI đăng ký “reached $50.36 billion as of September 30, up 76.4 per cent on-year”; vốn thực hiện chín tháng “estimated at $21.07 billion, up 12.1 per cent year-on-year”. VietnamPlus (https://en.vietnamplus.vn/vietnam-posts-gdp-growth-of-995-in-q3-post353039.vnp): GDP quý 3 tăng 9,95% (đọc qua tiêu đề). Cục Thống kê, 3/10/2026 (https://www.nso.gov.vn/bai-top/2026/10/mot-so-net-chinh-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iii-va-9-thang-nam-2026/): đăng ký mới 29,24 tỷ USD; GDP chín tháng tăng 9,01% (số đọc ở lần trước). Số vốn thực hiện tám tháng 17,25 tỷ USD của Chương 38 được thay bằng số chín tháng.
5. 45
   Xem Chương 38 và trang tra cứu của chương đó: ghi chú 42 (VnEconomy về việc Moody’s nâng triển vọng lên tích cực, 5/2026, xếp hạng Ba2; Investing.com về Fitch, 6/2026; Vietnam Investment Review, 24/4/2026) và ghi chú 52 (LSEG, FTSE Russell, phân loại quốc gia tháng 3/2026; Investify về hiệu lực nâng hạng ngày 21/9/2026). Chương này không kiểm lại.
6. 46
   VnExpress, 15/10/2026 (https://vnexpress.net/chung-khoan-mat-moc-1-700-diem-5132751.html): VN-Index “đóng cửa ở 1.698 điểm”, “điều chỉnh phiên thứ 7 liên tiếp”; khối ngoại bán ròng khoảng 686 tỷ đồng; “Chuỗi bán ròng của khối ngoại kéo dài 17 phiên liên tiếp, dài nhất trong 2 năm qua.” VnExpress, 14/10/2026, 15:34 (https://vnexpress.net/khoi-ngoai-co-chuoi-ban-rong-chung-khoan-dai-nhat-2-nam-5132287.html): chuỗi 16 phiên (đến 14/10), dài nhất từ cuối tháng 10/2024; lũy kế từ đầu năm “116.000 tỷ đồng, tức 4,5 tỷ USD” theo dữ liệu HOSE (đến 14/10). Đỉnh 1.936,55 (tháng 5/2026) và 1.768,62 (30/9/2026): Chương 38, ghi chú 50. Các tỷ lệ 4,0% và 12,3% là kết quả tính từ các mức đóng cửa. Các bài của VnExpress không gán nguyên nhân cho lợi suất Mỹ.
7. 47
   TradingEconomics, trang tỷ giá USD/VND, đọc 15–16/10/2026 (nguồn thứ cấp, tổng hợp). TradingEconomics (https://tradingeconomics.com/vietnam/currency): USD/VND 25.873 ngày 15/10/2026 (phiên trước 25.897); đỉnh kỷ lục 26.457 tháng 8/2025. Chiều đổi của tỷ giá trong tháng (+0,48% một tháng, +1,75% một năm) cần kiểm lại trên trang gốc để biết đồng lên hay xuống giá; chỉ số giá đô la Mỹ của Cục Thống kê giảm 0,69% so với tháng trước và 1,34% so với cùng kỳ (xem ghi chú 42), gợi ý đồng lên giá. Lãi suất liên ngân hàng ba tháng 7,70% ngày 13/10/2026 (TradingEconomics, nguồn gốc Ngân hàng Nhà nước; https://tradingeconomics.com/vietnam/interbank-rate) và lãi suất qua đêm không được dùng trong chương vì thiếu mốc so sánh.
8. 48
   Radio Free Asia (RFA), tin về đá Hải Sâm (Antelope Reef), 23/3/2026 (cập nhật 24/3/2026). Nguồn thứ cấp. RFA, 23/3/2026, cập nhật 24/3/2026 (https://www.rfa.org/english/southchinasea/2026/03/23/vietnam-china-paracels-antelope-reef/), đối chiếu 16/10/2026: người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nói các hoạt động ở Hoàng Sa, kể cả đá Hải Sâm, “completely illegal and invalid” và Việt Nam “resolutely opposes”; phát biểu vào một ngày thứ Bảy (bài không nêu ngày, khả năng cao là 21/3/2026). Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm đáp thứ Hai (23/3): “Xisha Qundao is China’s inherent territory, over which there is no dispute”; “Necessary construction on our own territory.” Chưa mở bản gốc của Bộ Ngoại giao Việt Nam, nên chương chỉ ghi “tháng 3/2026”.
9. 49
   Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Á châu (AMTI), Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS): “Keeping Score: Vietnam’s Spratly Island Overhaul Continues”, 8/5/2026; “Is a New Chinese Runway Taking Flight at Antelope Reef?”, 14/8/2026. AMTI, 8/5/2026 (https://amti.csis.org/keeping-score-vietnams-spratly-island-overhaul-continues/), đối chiếu 16/10/2026: Việt Nam thêm “an additional 534 acres of land” trong một năm; tổng “approximately 2,771 acres” ở Trường Sa; Trung Quốc “approximately 5,460 acres” (quy đổi sang héc-ta tính với 1 mẫu Anh bằng 0,4047 héc-ta). AMTI, 14/8/2026 (https://amti.csis.org/is-a-new-chinese-runway-taking-flight-at-antelope-reef/), bài về khả năng một đường băng mới ở đá Hải Sâm; chương không dùng bài này vì số đo chi tiết đọc qua tóm tắt máy. Diện tích đất ở đá Hải Sâm ghi 1.458 mẫu Anh (AMTI 14/8) so với khoảng 1.490 mẫu Anh (RFA 23/3, dẫn AMTI); hai số lệch nhau, chưa đối chiếu được.
10. 50
    Wikipedia, “2014 Vietnam anti-China protests” (https://en.wikipedia.org/wiki/2014_Vietnam_anti-China_protests), dẫn lại SCMP và ABC News: bạo loạn 13–14/5/2014; ở Bình Dương chỉ 14 trên 351 nhà máy bị thiệt hại là của Trung Quốc; Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận 4 người chết và hơn 100 người bị thương. Chỉ có nguồn Wikipedia, chưa kiểm được nguồn gốc. Chưa tìm thấy số liệu VN-Index hay dòng vốn FDI của giai đoạn này.