Tập 1·Phần II. Ai đang cầm dòng vốn toàn cầu
Chương 19
Giữ vốn ở nhà hay đưa ra ngoài: năm câu hỏi về nơi quỹ nhà nước và quỹ hưu trí công đặt tiền
Cách đọc trang này
Bản in chỉ ghi nơi phát hành và ngày, ở đoạn Nguồn cuối chương. Trang này giữ phần còn lại: tên bài, đường dẫn đầy đủ và những lưu ý về cách đọc nguồn. Để tìm nguồn của một số liệu, đọc nơi phát hành và ngày trong đoạn Nguồn của bản in, rồi tìm cùng tên và ngày ở mục tương ứng bên dưới, hoặc dùng ô tìm kiếm ở trang chủ.
Trang này giữ toàn bộ nguồn đã dùng khi viết chương, nên có thể nhiều hơn đoạn Nguồn của bản in. Số ở đầu mỗi ghi chú chỉ là mã để các ghi chú trỏ chéo với nhau.
Số liệu tính đến 21/10/2026; các đường dẫn ghi “đọc 21/10/2026” được mở ngày đó; nhiều trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên câu trích và số cần đối chiếu từng chữ với bản gốc trước khi in; tiêu đề bài trong trang này có chỗ dựng lại từ đường dẫn nên cũng cần đối chiếu. Chỗ nào ghi “nguồn thứ cấp” hoặc “chưa ghi lại đường dẫn” là nguồn chưa mở được bản gốc hoặc chưa lưu địa chỉ. Con số nào đi kèm phép tính hoặc cụm “tính từ” là kết quả tính từ các số đã nêu, không phải số do nguồn công bố.
- Đoạn mở đầu
- Câu hỏi 1
- Câu hỏi 2
- Câu hỏi 3
- Câu hỏi 4
- Câu hỏi 5
- Việt Nam đứng ở đâu
- Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Đoạn mở đầu
- 1TechNode Global, “Singapore: Temasek’s net portfolio value hits $400B, doubling over past decade” (https://technode.global/2026/07/08/singapore-temaseks-net-portfolio-value-hits-400b-doubling-over-past-decade/), 8/7/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: danh mục ròng 518 tỷ đô la Singapore (400,3 tỷ USD) tại 31/3/2026; khoảng 52% danh mục là công ty đặt trụ sở ở Singapore; 27% là mức tiếp xúc thực chất với Singapore; tỷ suất sinh lời cho cổ đông 1 năm 10,5%, 10 năm 7,1%, 20 năm 6,8%. Thông cáo của Temasek ngày 8/7/2026 (https://www.temasekreview.com.sg/downloads/Temasek-Review-2026-Media-Release.pdf, đọc 21/10/2026) ghi 518 tỷ đô la Singapore, tương đương 401 tỷ USD, và lợi suất 1 năm 10,5%; thông cáo không nêu hai số 52% và 27%. Nguồn thứ cấp cho hai số 52% và 27%. Cần đối chiếu: hai số 52% và 27% với báo cáo Temasek Review 2026.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
- 2Kyunghyang Shinmun (bản tiếng Anh) (https://www.khan.co.kr/en/article/202607081405007), đăng 8/7/2026 lúc 14:05 giờ Seoul, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động; tiêu đề bài không đọc được nên chưa ghi. Bài dẫn số của FnGuide, dữ liệu tại 6/7/2026: giá trị cổ phiếu trong nước của NPS tăng 189,5684 nghìn tỷ won trong quý 2/2026, trong đó Samsung Electronics 69,1626 và SK hynix 82,1407 (cộng 151,3033, bằng 79,8% mức tăng); giá trị nắm giữ Samsung Electronics 145,8467 và SK hynix 125,2968 nghìn tỷ won (cộng 271,1435); tổng cổ phiếu ở 270 công ty niêm yết mà NPS nắm từ 5% là 486,0118 nghìn tỷ won; hai hãng chiếm 55,7% (bài ghi; chương tính lại ra 55,8%, nên bài có thể đã cắt thay vì làm tròn). Nguồn thứ cấp (dẫn FnGuide). Cần đối chiếu: 55,7% so với 55,8%; số gốc của FnGuide.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
- 3Bộ Tài chính Singapore, “Drop in GIC’s Annualised Rolling 20-year Real Rate of Return for Year Ended 31 March 2026” (https://www.mof.gov.sg/news-resources/newsroom/drop-in-gic-s-annualised-rolling-20-year-real-rate-of-return-for-year-ended-31-march-2026/), 5/8/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: lợi suất thực bình quân 20 năm lăn đến 31/3/2026 là 3,4% (3,8% năm trước); Quốc vụ khanh cấp cao Bộ Tài chính Jeffrey Siow trả lời câu hỏi của dân biểu Pritam Singh: mức giảm “reflects, in part, GIC’s more cautious investment approach in recent years”; GIC “has prioritised portfolio resilience”; nhiệm vụ của GIC là “preserve and enhance the international purchasing power” của dự trữ. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: chức danh tiếng Việt của ông Siow (Senior Minister of State for Finance).Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
- 4Malay Mail, bài của Bernama về phát biểu của Thủ tướng Anwar về giải ngân của các GLIC trong GEAR-uP (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/08/07/anwar-says-glics-deployed-rm203b-in-domestic-investments-under-gear-up/230532), 7/8/2026 lúc 16:17 giờ Malaysia, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: GEAR-uP ra mắt năm 2024 để “mở ra 120 tỷ ringgit trong năm năm”; giải ngân trong nước 20,3 tỷ ringgit (phần tóm tắt của bài gắn với năm 2025) và 6,6 tỷ ringgit năm 2024, năm 2025 khoảng ba lần; phát biểu nhân báo cáo tiến độ GEAR-uP công bố ngày đó. Bài không nêu mục tiêu 2026. Nguồn thứ cấp (Bernama). Cần đối chiếu: thân bài không ghi rõ năm của 20,3 tỷ ringgit (Bộ Tài chính ghi năm 2025, xem nguồn kế tiếp).Cũng dùng ở: Câu hỏi 2; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 5Andrew Ang, Jesper Berg và Magnus Dahlquist, “Review of ATP’s Investment Strategy”, 31/8/2026 (https://www.atp.dk/dokument/review-atps-investment-strategy-0), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động, chỉ phần tóm tắt điều hành (mục 2.4, trang 27): cổ phiếu Đan Mạch 36 tỷ krone, bằng 5,2% tài sản quản lý và 9,6% rủi ro trong các danh mục chấp nhận rủi ro (Risk-seeking Portfolios); trọng số của Đan Mạch trên thị trường toàn cầu 0,42%; các quỹ hưu trí cùng ngành khoảng 4,3%; “ATP maintains a deliberate home bias in Danish equities and its performance has been very strong”; “The home bias has declined over time as ATP has reduced its risk exposure in Danish equities”; “Without continued risk-adjusted outperformance, the extent of ATP’s overweight is difficult to justify on financial grounds alone.” Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: mục 7.7.2 (trang 321) và mục 10.4.6 (trang 458) chưa đọc được; bản rà soát cũng ghi lợi suất 12,2% mỗi năm giai đoạn 2015 đến 2025 nhưng phần đọc được không nói danh mục nào, nên chương không dùng số này; 12,4 lần và 1,2 lần là phép chia của chương (5,2 chia 0,42; 5,2 chia 4,3).Cũng dùng ở: Câu hỏi 2; Câu hỏi 3
- 6Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ (Minh Hoàng), bài về việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://thitruongtaichinhtiente.vn/uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-cho-y-kien-ve-du-an-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-bao-hiem-xa-hoi-85767.html), 23/9/2026 lúc 15:45, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: ngày 23/9, tiếp tục Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội “đồng ý mở rộng danh mục đầu tư quỹ”; bài ghi đây là nội dung “có tác động lớn, liên quan trực tiếp đến an toàn, bảo toàn và hiệu quả của quỹ”; đề nghị luật quy định theo nguyên tắc và “giao Chính phủ quy định các điều kiện, tiêu chí, xác định rõ đối tượng, danh mục đầu tư”; cần cơ chế kiểm soát rủi ro, minh bạch và trách nhiệm rõ ràng; cơ quan soạn thảo phải báo cáo cấp có thẩm quyền về cơ sở chính trị trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Bài không nêu loại tài sản mới và không có số về quy mô quỹ. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: văn bản kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; câu “có tác động lớn…” là lời của bài hay của Ủy ban.Cũng dùng ở: Việt Nam đứng ở đâu; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 7BetaKit (Douglas Soltys), “Should Carney compel pension funds to invest in Canada?” (https://betakit.com/should-carney-compel-pension-funds-to-invest-in-canada/), 28/9/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: ông Carney nói chính phủ không, và không nên, muốn chỉ đạo hay bắt buộc quỹ hưu trí; trích: “We want to create the conditions where those institutions … want to invest and compete with each other to invest in Canada”; hội nghị đầu tư đầu tiên của Canada (“inaugural Canada Investment Summit”) cho ra “nearly $500 billion in capital commitments for Canadian investment” (có OTPP và CPPIB), cộng 10 tỷ của OMERS trước đó trong năm; báo cáo của Canadian Shield Institute đề nghị dành 3% tài sản cho công ty tăng trưởng Canada, thực hiện dần trong 10 năm, khoảng 7 tỷ mỗi năm, và viết “The pension funds are creatures of public policy; the government can choose to change their mandate.” Nguồn thứ cấp (bài bình luận). Cần đối chiếu: bài không ghi đơn vị tiền (chương coi là đô Canada) và không ghi ngày hội nghị; “cam kết” chưa phải số đã giải ngân; lời ông Carney qua BetaKit, nên đối chiếu với bản ghi gốc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 8Bộ Tài chính Malaysia, mục trích báo chí “GLICs deploy RM20.3 bln under GEAR-uP in 2025, uplifting rakyat” (Bernama, 7/8) (https://mof.gov.my/portal/en/news/press-citations/glics-deploy-rm20-3-bln-under-gear-up-in-2025-uplifting-rakyat), 7/8/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: GEAR-uP do Bộ Tài chính dẫn dắt, ra mắt năm 2024 để mở ra 120 tỷ ringgit trong năm năm; sáu GLIC làm điểm tựa (Khazanah, EPF, PNB, KWAP, LTAT, Tabung Haji); năm 2025 giải ngân 20,3 tỷ ringgit trong nước, năm 2024 là 6,6 tỷ ringgit. Nguồn thứ cấp (bản trích Bernama đăng trên trang của Bộ). Cần đối chiếu: báo cáo “GEAR-uP Report Card 2026” (https://mof.gov.my/pdf/gearup-en/GEAR-uP-Report-Card-2026.pdf) có trong kết quả tìm kiếm nhưng chưa được mở; nên mở để đối chiếu 6,6 và 20,3 tỷ ringgit và cách tính năm năm.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2; Câu hỏi 4
Câu hỏi 1. Tiền của các quỹ thực sự nằm ở đâu, và đo bằng thước nào?
- 9Top1000funds, “Temasek lifts China exposure by $7.7b, commits to doubling AI bet” (https://www.top1000funds.com/news/temasek-lifts-china-exposure-by-7-7b-commits-to-doubling-ai-bet/), trang không ghi ngày đăng, nói về kết quả năm tài chính kết thúc 31/3/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Singapore 27%, Mỹ 26%, Trung Quốc 17% cuối 3/2026 (18% năm 2025); tiếp xúc với Trung Quốc tăng 10 tỷ đô la Singapore (7,7 tỷ USD) trong kỳ báo cáo gần nhất. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng bài; số theo khu vực với báo cáo Temasek Review 2026.
- 10Korea JoongAng Daily, bài phân tích (trang ghi “News Analysis”; tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “How Korea’s pension giant became a bystander as Kospi volatility exposed the risks of its home-market bet”) (https://www.koreajoongangdaily.com/business/how-koreas-pension-giant-became-a-bystander-as-kospi-volatility-exposed-the-risks-of-its-homemarket-bet/12808005), đăng 6/8/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: cổ phiếu trong nước của NPS 543,6 nghìn tỷ won cuối 5/2026, từ 263,7 nghìn tỷ won cuối 2025; 29,4% trên tổng tài sản quản lý 1.848,7 nghìn tỷ won. Nguồn thứ cấp. Bài nêu rõ cơ sở của 29,4% (543,6 trên 1.848,7 nghìn tỷ won). Chương 18 ghi 24,9% tại 31/7/2026 (Korea Times, 16/10/2026, cập nhật 18/10): bài đó dẫn số này từ một nghị sĩ và không nêu giá trị cổ phiếu tương ứng; hai số cùng đo tỷ trọng cổ phiếu trong nước của NPS nhưng khác ngày nên không thay thế được nhau, và Chương 19 dùng 29,4% vì có cả tử số lẫn mẫu số. Cần đối chiếu: phép nhân 2,06 lần là của chương (543,6 chia 263,7); chênh 4,5 điểm phần trăm giữa hai số là của chương (29,4 trừ 24,9). Bài cũng dẫn Nomura nói “từ 14,9% lên 29,8%”; chưa đối chiếu được nên chương không dùng.
- 11The Edge Malaysia, “Over 60% of GLIC funds invested in Malaysia, ranging from 15.8% to 62.7% in locally listed equities — Steven Sim” (https://theedgemalaysia.com/node/690571), 20/11/2023, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Thứ trưởng Tài chính II Steven Sim trả lời câu hỏi của dân biểu Jimmy Puah; kỳ 1/1/2019 đến 31/8/2023: EPF (1.096 tỷ ringgit) 64,9% ở trong nước; PNB (332 tỷ) 84,3%; KWAP (167 tỷ) 79,3%; LTH (91 tỷ) 90,1%; LTAT (10,5 tỷ) toàn bộ quỹ (chương ghi 100%); Khazanah 81,2 tỷ ringgit ở trong nước trên 122,5 tỷ ringgit tài sản có giá trị có thể thực hiện, tức 66,3%, tại 31/12/2022; sáu quỹ nắm 451,3 tỷ ringgit cổ phiếu niêm yết trong nước, 25,6% vốn hóa tại 30/9/2023. Nguồn thứ cấp (trả lời tại Quốc hội). Cần đối chiếu: số đã cũ (2019 đến 2023); cột “cổ phiếu niêm yết trong nước” của bài (24,4%; 74,4%; 45,2%; 18,3%; 52%) không khớp với khoảng 15,8% đến 62,7% ở tiêu đề (PNB 74,4% vượt 62,7%) nên chương không dùng cột đó; bài không nêu tên sáu quỹ, chương coi là sáu GLIC của GEAR-uP.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
- 12europeanpensions.net, “Danish pension funds invest 38% of assets in domestic market – I&P Denmark” (https://europeanpensions.net/ep/Danish-pension-funds-invest-38pc-of-assets-in-domestic-market-I-P-Denmark.php), dòng ngày “10/07/26” (có thể là 10/7/2026), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: phân tích mới của Insurance & Pension Denmark: các quỹ hưu trí Đan Mạch đầu tư 38% tài sản ở trong nước (dữ liệu 2025), Đan Mạch chiếm 0,4% GDP thế giới, và mức đó gấp khoảng 100 lần phần GDP. Investment & Pensions Europe (https://www.ipe.com/news/danish-pension-funds-home-bias-still-heavy-despite-2025-trim/10137702.article, đọc 21/10/2026): “38% of portfolios on average”; tổng đầu tư hưu trí ở Đan Mạch 1.902 nghìn tỷ krone (254 tỷ euro), giảm 3%. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng; chưa rõ 38% là toàn bộ tài sản hay chỉ một phần; 0,4% là tỷ trọng GDP, khác với trọng số 0,42% trên thị trường cổ phiếu toàn cầu mà bản rà soát ATP dùng.
- 13Benefits and Pensions Monitor (Freschia Gonzales), 18/2/2026, dẫn CBC News: “Canadian pension giants double down on the American dream” (https://www.benefitsandpensionsmonitor.com/news/industry-news/canadian-pension-giants-keep-nearly-half-their-cash-in-us-markets/393119) và “Canadian pensions have 47% in US assets, only 13% in Canada” (https://www.benefitsandpensionsmonitor.com/pensions/defined-benefit/canadian-pensions-have-47-in-american-assets-and-just-13-in-canada/393122), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: CPP Investments 13% ở Canada và 47% ở Mỹ trên tổng 780,7 tỷ (khoảng 98 tỷ ở Canada, 366 tỷ ở Mỹ); OMERS 55% ở Mỹ; PSP 40,5% ở Mỹ; OTPP, AIMCo và HOOPP có tỷ trọng Canada lớn hơn Mỹ; tám quỹ lớn nhất cùng nắm khoảng 1.000 tỷ tài sản Mỹ, trong khi các nhà quản lý tám quỹ này quản lý 2.600 tỷ (bài thứ hai ghi “about $2.5tn”). Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ký hiệu “$” trong bài không ghi đơn vị, chương coi là đô Canada; bài không nêu ngày của các tỷ lệ; phép tính 38% là của chương (1.000 chia 2.600) và sẽ là 40% nếu mẫu số là 2.500; hai tỷ lệ 13% và 47% là của riêng CPP Investments dù tiêu đề bài rộng hơn.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3; Câu hỏi 4
- 14The Logic, “OMERS to add $10 billion in new Canadian investments over five years” (https://thelogic.co/briefing/omers-to-add-10-billion-in-new-canadian-investments-over-five-years/), 21/4/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: OMERS muốn nâng phần đầu tư trong nước “from about 18 per cent—or about $26 billion—to 25 per cent”, dẫn báo cáo năm 2025 của OMERS; thân bài không lặp con số 10 tỷ của tiêu đề. Nguồn thứ cấp (bản tóm lược). Cần đối chiếu: đơn vị tiền (chương coi là đô Canada); báo cáo năm 2025 của OMERS.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4
- 15La Caisse, thông cáo kết quả 2025 (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “La Caisse posted a 9.3% return in 2025 and net assets of $517 billion”) (https://www.newswire.ca/news-releases/la-caisse-posted-a-9-3-return-in-2025-and-net-assets-of-517-billion-826625769.html), 25/2/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tài sản ròng 517 tỷ tại 31/12/2025; lợi suất bình quân gia quyền của 48 quỹ gửi tiền 9,3% (chuẩn so sánh 10,9%); tài sản ở Québec 100,1 tỷ năm 2025; “The ambition of $100 billion invested in Québec achieved one year early”; sứ mệnh gồm “contribute to Québec’s economic development”. Thông cáo không nêu tỷ lệ phần trăm; 19,4% là phép chia của chương (100,1 chia 517). Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: đơn vị tiền (chương coi là đô Canada).Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
- 16Norges Bank Investment Management, “The fund in brief” (https://www.nbim.no/en/the-fund/about-the-fund/), trang không ghi ngày, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “it was decided that the fund should only be invested abroad” (luật năm 1990; khoản tiền đầu tiên vào quỹ năm 1996). Nguồn sơ cấp (trang của quỹ). Cần đối chiếu: trang tóm tắt luật năm 1990 chứ không trích điều khoản; nên đối chiếu với văn bản luật và hướng dẫn của Bộ Tài chính Na Uy trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
- 17GIC, “FAQs” (https://www.gic.com.sg/who-we-are/faqs/), trang không ghi ngày, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: GIC lập năm 1981 “to invest and manage Singapore’s foreign reserves globally”; “we do not allocate our assets by geography” (có theo dõi mức tiếp xúc theo khu vực); không công bố quy mô vì số đó, cộng với số đã công bố của MAS và Temasek, sẽ lộ toàn bộ quy mô dự trữ. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: trang hỏi đáp có thể đổi sau ngày đọc.Cũng dùng ở: Câu hỏi 2
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1.
Câu hỏi 2. Nhiệm vụ pháp lý của từng quỹ nói gì về nơi đặt tiền?
- 18GIC, Report on the Management of the Government’s Portfolio for the Year 2025/26, mục 6.1 Governance Overview (https://report.gic.com.sg/governance.html), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “As a rule, GIC invests outside Singapore, though we can invest in appropriate Singapore companies if they have a good global footprint and generate good returns for GIC’s portfolio.” Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: ngày công bố báo cáo (trang không nêu).
- 19Justice Laws Website (Canada), Canada Pension Plan Investment Board Act, điều 5 (https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/C-8.3/section-5-20170303.html), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: ba mục tiêu của Hội đồng: (a) “to assist the Canada Pension Plan in meeting its obligations to contributors and beneficiaries”; (b) quản lý các khoản chuyển giao “in the best interests of the contributors and beneficiaries”; (c) đầu tư “with a view to achieving a maximum rate of return, without undue risk of loss”, có xét các yếu tố ảnh hưởng đến việc tài trợ và khả năng trả nghĩa vụ. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: đường dẫn mang mã phiên bản 20170303, nên xác nhận đây là điều 5 hiện hành.Cũng dùng ở: Câu hỏi 4; Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 20New Straits Times, “GLICs set RM30bil investment target” (https://www.nst.com.my/amp/business/economy/2026/08/1506231/glics-set-rm30bil-investment-target; bản thường của trang chặn công cụ đọc nên dùng bản AMP), tháng 8/2026 (đường dẫn ghi 2026/08, phần đọc được không ghi ngày), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bộ trưởng Tài chính II Amir Hamzah Azizan nói trong buổi họp báo ở Putrajaya “the target this year… is RM30 billion for this year”; bài nhắc 20,3 tỷ ringgit năm 2025 và 6,6 tỷ ringgit năm 2024. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng; năm của mục tiêu 30 tỷ ringgit được suy ra từ chữ “last year” chỉ năm 2025 trong bài.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 3, 4, 5, 8, 15, 16, 17.
Câu hỏi 3. Giữ ở nhà làm rủi ro tập trung đến đâu, và lợi suất ra sao?
- 21Korea JoongAng Daily, “Value of National Pension Service’s stock holdings plunges as market tanks” (https://www.koreajoongangdaily.com/business/value-ofnbspnational-pension-services-stock-holdings-plunges-as-market-tanks/12925558), 18/10/2026 lúc 14:14 giờ Seoul, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: giá trị cổ phần của NPS ở 287 công ty niêm yết giảm trên 182 nghìn tỷ won (182,4; 35,3%) trong ba tháng rưỡi, từ 515,93 nghìn tỷ won cuối 6/2026 xuống 333,53 nghìn tỷ won giữa 10/2026; SK hynix giảm 74,23 và Samsung Electronics giảm 56,87, cộng 131,1 nghìn tỷ won, bài ghi 71,8%; hai hãng là 40,4% cổ phiếu trong nước của NPS cuối 3/2026 và 55,7% tại 6/7. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: 71,8% so với 71,9% (131,1 chia 182,4); bài không nêu tổng tài sản.
- 22CPP Investments, thông cáo về tài sản ròng 793,3 tỷ tại cuối năm tài chính 2026 (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://www.newswire.ca/news-releases/cpp-investments-net-assets-total-793-3-billion-at-2026-fiscal-year-end-814459989.html), 21/5/2026 (dòng ghi nơi viết ghi 20/5), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tài sản ròng 793,3 tỷ tại 31/3/2026; lợi suất ròng năm tài chính 2026 là 7,8%; 10 năm 8,8%; năm năm cả quỹ 6,6%; lợi suất ròng bình quân năm năm theo thị trường: Canada 4,5%, Mỹ 8,7%, châu Âu 4,9%, châu Á–Thái Bình Dương 2,6%, Mỹ Latinh 10,2%. Thông cáo không nêu tỷ trọng địa lý. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: đơn vị tiền (chương coi là đô Canada); các số theo thị trường nằm trong bảng của thông cáo, nên mở bảng gốc để xác nhận kỳ năm năm đến 31/3/2026.
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 2, 5, 11, 13.
Câu hỏi 4. Chính trị kéo vốn về hay đẩy ra ngoài, và có ép được không?
- 23Benefits and Pensions Monitor, “Pension giants take centre stage in Carney’s $1 trillion Canada summit push” (https://www.benefitsandpensionsmonitor.com/news/industry-news/pension-giants-take-centre-stage-in-carneys-1-trillion-canada-summit-push/393402), 20/4/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: hội nghị họp “from September 14 to 15” (câu không nêu năm; công cụ tóm tắt thêm “Toronto”, chương không ghi); mục tiêu “catalysing $1tn in total investment over the next five years” (là mục tiêu, chưa phải số đã cam kết); CPP Investments và PSP Investments đồng chủ trì. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày thực tế của hội nghị (BetaKit ngày 28/9 không nêu ngày); đơn vị tiền.
- 24The Korea Herald (https://www.koreaherald.com/article/2842764), bài đề ngày 14/4/2022, tiêu đề không đọc được, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Tòa Tối cao giữ nguyên án 2,5 năm tù cho cựu Bộ trưởng Y tế Moon Hyung-pyo và cho ông Hong Wan-sun (bài gọi là “former head of the National Pension Service”); NPS là cổ đông lớn của Samsung C&T với “hơn 10%”; vụ sáp nhập các công ty của Samsung năm 2015 trị giá khoảng 8 tỷ USD; ông Moon bị cáo buộc gây áp lực để NPS bỏ phiếu ủng hộ vụ sáp nhập. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày phán quyết (bài ghi “on Thursday”, đề ngày 14/4/2022); chức danh của ông Hong (chương ghi “cựu lãnh đạo NPS”); bài không nêu tỷ lệ chính xác của NPS năm 2015.
- 25Boston Globe, “South Korea’s top court upholds acquittal of Samsung’s Lee over contentious 2015 merger” (https://www.bostonglobe.com/2025/07/17/business/south-korea-court-upholds-acquittal-samsung-merger), phán quyết ngày thứ Năm 17/7/2025, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Tòa Tối cao Hàn Quốc bác kháng cáo của công tố, giữ nguyên bản án trắng án cho Chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae-yong về các tội danh tài chính (thao túng giá cổ phiếu, gian lận kế toán) liên quan đến vụ sáp nhập năm 2015 giữa các công ty của Samsung; phán quyết là chung thẩm. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: ngày đăng bài (công cụ ghi 19/7/2025, đường dẫn ghi 17/7/2025); bài không nêu tên hai công ty sáp nhập.
- 26Herbert Smith Freehills Kramer, “Pension Schemes Act passed” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://www.hsfkramer.com/notes/pensions/2026-posts/pension-schemes-act-passed), 29/4/2026 (ngày Hoàng gia phê chuẩn), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Thượng viện “baulked at” quyền dự phòng buộc đầu tư của master trust và GPP; thỏa hiệp: quyền “exercisable once only, and not before 2028 or after 2032”; “effective only until the end of 2035”; giới hạn ở các phương án mặc định chính; “capped based on targets in the Mansion House Accord (10% in private markets, of which half to be in the UK)”; được xin miễn nếu đã “reasonably concluded that investing as mandated is unlikely to be in members’ interests”. Nguồn thứ cấp (công ty luật). Cần đối chiếu: văn bản Đạo luật; trang không nêu ngày bắt đầu hay kết thúc cụ thể trong khoảng 2028 đến 2032.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 7, 8, 13, 14, 19.
Câu hỏi 5. Châu Âu không có quỹ chung: tiền tiết kiệm đi đâu, và nhà nước làm gì?
- 27Ngân hàng Trung ương Châu Âu, hộp phân tích “Closing the gap? Gauging the development and integration of Europe’s capital markets” (https://www.ecb.europa.eu/press/fie/box/html/ecb.fiebox202605_06.en.html), 7/5/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động; số tại quý 4/2024: “EU households hold around a third of their financial assets in cash and deposits”; “half of their holdings are in instruments issued outside of the EU” (cổ phần của hộ gia đình khu vực đồng euro); “The US capital markets capture 34% of euro area equity holdings” (so với 35% cổ phiếu trong nước); “capital invested through European funds is mainly allocated to the United States (50%)”. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: ECB dùng “EU” cho tiền gửi và “euro area” cho cổ phần; tên ấn phẩm chứa hộp phân tích chưa ghi vì chỉ suy ra từ đường dẫn.
- 28ECB Blog (Dumitrescu, Gati, Meyer, Parisi, Spolaore), “Why Europeans save differently — and how to put those savings to work” (https://www.ecb.europa.eu/press/blog/date/2026/html/ecb.blog20260915~dacebb4a6f.en.html), 15/9/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: ở khu vực đồng euro “around a third – nearly €10 trillion – remains concentrated in cash and low-yield bank deposits”; “US households hold only 11% of their financial assets as deposits”. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: “nearly €10 trillion” là cách bài ghi, không có số chính xác hơn.
- 29Bruegel, Dirk Schoenmaker, Policy Brief 07/2026 (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “Risks of Europe’s US dominance in global asset management”) (https://www.bruegel.org/policy-brief/risks-europe-us-dominance-global-asset-management), 8/4/2026, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bảng 1, hàng “Share US asset managers” trong nhóm 20 nhà quản lý lớn nhất ở châu Âu (xếp theo tài sản quản lý, dữ liệu IPE): 40,3% năm 2021 và 46,8% năm 2026* (ước tính; văn bản làm tròn “from 40 percent in 2021 to 47 percent in 2026”); số 2026 đã tính thương vụ Nuveen (Mỹ) mua Schroders (Anh), bài không nêu ngày hoàn tất. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: công cụ tóm tắt đọc tổng của nhóm 20 nhà trong bảng là 53,5% (2021) và 67,5% (2026*), trong khi văn bản ghi nhóm này chiếm “over 60 percent” thị trường quản lý tài sản châu Âu; nên mở bảng gốc để xác nhận định nghĩa mẫu và các số.
- 30National Wealth Fund Limited, Annual Report and Accounts 2025–2026 (https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6aa2ce144e17456e2cdf536c/National_Wealth_Fund_Limited_Annual_Report_and_Accounts_2025-2026.pdf), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “£27.8 billion of core capitalisation” (trang 7); năm 2025–26 “£4.1bn deployed” qua 27 giao dịch, lũy kế từ 2021 “£9.5bn deployed” qua 77 giao dịch (trang 13); tỷ lệ huy động vốn tư nhân tích lũy “an overall ratio of 1 to 2.3” (trang 31); tổng cam kết “£46.1 billion across 77 projects” (trang 31), trong đó “Up to £36.6bn committed to finance the construction of Sizewell C” (trang 13). Chương tính: 9,5 chia 27,8 là 34%; 36,6 chia 46,1 là 79%. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: báo cáo dùng cả “deployed” và “committed” cho các số 4,1 và 9,5 tỷ bảng; không nói mẫu số của tỷ lệ 1 trên 2,3; ngày công bố báo cáo (tệp không ghi ngày).
- 31KfW, thông cáo báo chí ngày 18/12/2025 (“Press Release from 2025-12-18 / Group”) (https://www.kfw.de/About-KfW/Newsroom/Latest-News/Pressemitteilungen-Details_875456.html), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Chính phủ liên bang và KfW ra mắt Deutschlandfonds (Germany Fund); Chính phủ cung cấp “public funds and guarantees amounting to around 30 billion euros” nhằm “stimulating a total of around 130 billion euros in additional investments” (mục tiêu); ba nhóm công cụ (công nghiệp và doanh nghiệp vừa và nhỏ; năng lượng; doanh nghiệp khởi nghiệp); thông cáo gọi đây là khung chung, không phải một quỹ đầu tư. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: tỷ lệ 4,3 lần là phép chia của chương; thông cáo không giải thích cách đi từ 30 đến 130 tỷ euro.
- 32Cassa Depositi e Prestiti, thông cáo “Cassa Depositi e Prestiti approves the 2025-2027 Strategic Plan” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: tài nguyên triển khai tăng lên 81 tỷ, sẽ kích 170 tỷ đầu tư) (https://www.cdp.it/sitointernet/page/en/cassa_depositi_e_prestiti_approves_the_2025_2027_strategic_plan_resources_deployed_grow_to_81_billion_will_trigger_170_billion_in_investments), Roma, 19/12/2024, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “deploying resources for a total of 81 billion euros”; “capable of triggering investments of around 170 billion” (một câu sau ghi 169); 81 tỷ cao hơn 24% so với mục tiêu 65 tỷ của kế hoạch 2022–2024, và 170 tỷ cao hơn 32% so với 128 tỷ. Thông cáo không định nghĩa “triggering” và không nói vốn thu hút là tư hay công. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: 170 hay 169 tỷ; tỷ lệ 2,1 lần là phép chia của chương.
- 33Mobile World Live, bài về việc nhà nước Pháp giảm cổ phần Orange (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn: “French state reduces Orange stake in €1.1B sale”) (https://www.mobileworldlive.com/orange/french-state-reduces-orange-stake-in-e1-1b-sale/), 31/7/2026 (Reuters đưa kế hoạch bán ngày 30/7), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Bpifrance “successfully placed 66.5 million shares at a price of €16.57 each”, khoảng 2,5% Orange, khoảng 1,1 tỷ euro; còn khoảng 7,1% vốn và 5,9% quyền biểu quyết; cùng nhà nước Pháp (hành động phối hợp) khoảng 20,4% vốn và 27% quyền biểu quyết. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: thông cáo của Bpifrance hoặc Orange; 66,5 triệu nhân 16,57 euro ra khoảng 1.102 triệu euro (phép nhân của chương).
- 34Ủy ban châu Âu, tin về gói hưu trí bổ sung và đơn giản hóa quy tắc sản phẩm tài chính bền vững (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://commission.europa.eu/news-and-media/news/commission-proposes-boost-supplementary-pensions-and-simplify-rules-sustainable-financial-products-2025-11-20_en), 20/11/2025, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: khuyến nghị các nước “further develop comprehensive pension tracking systems”; đề xuất “strengthen and modernise” chỉ thị IORP II; làm sản phẩm hưu trí cá nhân toàn châu Âu (PEPP) “more attractive, accessible and cost-effective”; làm rõ nguyên tắc người thận trọng để khuyến khích đầu tư vào cổ phần, cả niêm yết lẫn không niêm yết. Trang không nhắc tự động tham gia hay số tài sản. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: tình trạng pháp lý của từng phần (khuyến nghị hay đề xuất luật); một trang khác trong kết quả tìm kiếm liệt kê cả khuyến nghị về tự động tham gia, chương không dùng.
- 35Hội đồng Liên minh châu Âu, trang cuộc họp ECOFIN ngày 10/7/2026 (https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/ecofin/2026/07/10/), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: về gói hội nhập thị trường và giám sát trong liên minh tiết kiệm và đầu tư, các bộ trưởng thảo luận chính sách, chưa thông qua lập trường chung hay thẩm quyền đàm phán; “clear political commitment to reach a robust and ambitious Council negotiating position on the package by October”; lộ trình “One Europe, One Market” được các định chế EU thống nhất ngày 24/4/2026 với mục tiêu cuối 2027. Trang không nhắc gói hưu trí bổ sung. Nguồn sơ cấp. Cần đối chiếu: diễn biến sau 10/7/2026 (tháng 10/2026 là hạn mục tiêu của lập trường Hội đồng).
Việt Nam đứng ở đâu
- 36Báo Đại biểu Nhân dân, bài về quỹ bảo hiểm xã hội “an toàn phải đi cùng hiệu quả” (tiêu đề dựng lại từ đường dẫn) (https://daibieunhandan.vn/quy-bao-hiem-xa-hoi-an-toan-phai-di-cung-hieu-qua-10432214.html), 30/9/2026 lúc 08:43, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: “Tính đến ngày 30/4/2026, số dư đầu tư của riêng Quỹ BHXH đã hơn 1,5 triệu tỷ đồng”; hơn 82% (hơn 1,24 triệu tỷ đồng) là trái phiếu Chính phủ; gần 18% (khoảng 272 nghìn tỷ đồng) gửi tại 4 ngân hàng thương mại; lãi suất đầu tư bình quân năm 2025 là 3,72%, CPI bình quân tăng 3,31%, khoảng cách 0,41 điểm phần trăm (lạm phát cơ bản 3,21%). Nguồn thứ cấp (báo của Quốc hội). Cần đối chiếu: số gốc của Bảo hiểm xã hội Việt Nam; hai khoản 1,24 triệu tỷ và 272 nghìn tỷ cộng ra khoảng 1,51 triệu tỷ đồng, khớp với “hơn 1,5 triệu tỷ”.
- 37LuatVietnam (Thư viện Pháp luật), “Danh mục đầu tư của Bảo hiểm xã hội Việt Nam từ 25/7/2025” (https://luatvietnam.vn/tin-van-ban-moi/danh-muc-dau-tu-cua-bao-hiem-xa-hoi-viet-nam-tu-25-7-2025-186-103227-article.html), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Nghị định 212/2025/NĐ-CP “ban hành và có hiệu lực từ 25/7/2025” (Điều 4); tài sản được đầu tư trong nước gồm công cụ nợ của Chính phủ (trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, công trái xây dựng Tổ quốc), trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, tiền gửi tại ngân hàng thương mại nhà nước hoặc ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ, trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi của các ngân hàng đó, không gồm ngân hàng đang bị kiểm soát đặc biệt; ở thị trường quốc tế chỉ có trái phiếu Chính phủ. Phần trích không liệt kê cổ phiếu và không có giới hạn tỷ lệ. Nguồn thứ cấp (bản tin pháp luật). Cần đối chiếu: văn bản Nghị định 212/2025/NĐ-CP trên Công báo để xác nhận danh mục, có hay không cổ phiếu và giới hạn tỷ lệ, và ngày ký.
- 38Báo Nhân Dân điện tử, “Quỹ hưu trí bổ sung được đầu tư vào chứng khoán niêm yết” (https://nhandan.vn/quy-huu-tri-bo-sung-duoc-dau-tu-vao-chung-khoan-niem-yet-post956300.html), 17/4/2026 lúc 11:55, đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, Chính phủ ban hành ngày 25/3/2026, có hiệu lực từ 10/5/2026; tỷ lệ tối thiểu trái phiếu Chính phủ giảm từ 50% xuống 40% tổng giá trị tài sản ròng của quỹ (với quỹ có tài sản ròng từ 5 tỷ đồng); quỹ được đầu tư vào chứng khoán niêm yết, có giới hạn đầu tư và hạn mức theo từng tổ chức phát hành; 7 quỹ, tài sản ròng “gần 2.210 tỷ đồng” đến hết 2025, tăng 53% so với cuối 2024. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: văn bản Nghị định 85/2026/NĐ-CP; tài sản ròng 2.210 tỷ đồng so với tổng tài sản 2.206 tỷ đồng của Thời báo Tài chính Việt Nam.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời năm câu hỏi
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 6.
Kết luận: trả lời năm câu hỏi
- 39The Star, “GLICs hit RM20bil in investment” (https://www.thestar.com.my/news/nation/2026/08/08/glics-hit-rm20bil-in-investment), 8/8/2026 (tin gốc 7/8/2026), đọc 21/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: GLIC “tripled domestic direct investments to RM20.3bil under GEAR-uP in 2025”, hơn ba lần mức 6,6 tỷ ringgit năm 2024; bài nhắc “the RM120bil investment commitment under GEAR-uP” và ghi phần lớn khoản đó “has yet to be deployed”. Bài không nêu mục tiêu 2026 và không nêu tổng năm năm. Nguồn thứ cấp. Cần đối chiếu: “most” là cách bài mô tả, không phải số.
Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 4, 6, 7, 19, 20, 26, 38.