Tập 1·Phần I. Giá của vốn toàn cầu

Chương 12

Lạm phát từ chuỗi cung ứng: giá thực sau hai cú sốc dầu khí

27 ghi chú nguồn, xếp theo từng mục của chương. Số liệu tính đến 20/10/2026. Mỗi ghi chú có tên bài, đường dẫn đầy đủ, ngày đã đọc và điều cần lưu ý khi đọc.

• Đoạn mở đầu
• Câu hỏi 1
• Câu hỏi 2
• Câu hỏi 3
• Câu hỏi 4
• Câu hỏi 5
• Câu hỏi 6

Đoạn mở đầu

1. 1
   Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), thông cáo về chỉ số giá tiêu dùng tháng 9/2026 (https://www.bls.gov/news.release/cpi.nr0.htm?d=20261014), công bố 14/10/2026, đọc 20/10/2026; và thông cáo tháng 8/2026 (https://www.bls.gov/news.release/archives/cpi_09112026.htm), công bố 11/9/2026, đọc 20/10/2026. Tháng 9/2026, so với cùng kỳ (chưa điều chỉnh mùa vụ): chung 3,7%; lõi (không gồm thực phẩm và năng lượng) 2,6%; thực phẩm 2,5% (ăn tại nhà 1,8%, ăn ngoài 3,5%); năng lượng 20,4%; xăng 34,2%; nhà ở 3,2%; y tế 1,5% (hàng hóa y tế −3,3%); xe mới 0,6%; xe cũ −1,5%; vé máy bay 22,4% (thông cáo ghi đây là mức tăng 12 tháng; riêng tháng 9 so với tháng 8 vé máy bay tăng 1,2%). Tháng 9 so với tháng 8 (đã điều chỉnh mùa vụ): chung 0,6%; lõi 0,3%; năng lượng 5,2%; xăng 9,1%. Tháng 8/2026, so với cùng kỳ: chung 3,4%; lõi 2,4%; năng lượng 16,3%; nhà ở 3,0% (chỉ đọc 100.000 trong 180.821 ký tự của trang tháng 8). Nguồn gốc (cơ quan thống kê). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 2; Câu hỏi 3; Câu hỏi 4
2. 2
   Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), thông cáo về chỉ số giá sản xuất tháng 9/2026 (https://www.bls.gov/news.release/archives/ppi_10152026.htm), công bố 15/10/2026, đọc 20/10/2026. Tháng 9/2026, so với cùng kỳ (chưa điều chỉnh mùa vụ): nhu cầu cuối cùng 6,3%; hàng trung gian đã qua chế biến (processed goods for intermediate demand) 14,1%; chỉ số lõi (không gồm thực phẩm, năng lượng và dịch vụ thương mại) 5,0%. Nguồn gốc. Chỉ đọc 100.000 trong 200.667 ký tự của trang qua công cụ tóm tắt tự động; cần đối chiếu các số và tên từng chỉ số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1; Câu hỏi 2
3. 3
   Eunews, bản tin xác nhận lạm phát tháng 9/2026 của khu vực đồng euro và Liên minh châu Âu là 3,8% (https://www.eunews.it/en/2026/10/16/euro-area-and-eu-september-inflation-confirmed-up-at-3-8-per-cent/), đăng 16/10/2026, đọc 20/10/2026; tóm tắt số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat). Khu vực đồng euro: 3,8% so với cùng kỳ tháng 9/2026 (ước tính nhanh được xác nhận); 3,2% tháng 8/2026; 2,2% tháng 9/2025. Đóng góp vào 3,8%: năng lượng 1,71 điểm phần trăm; dịch vụ 1,52; hàng công nghiệp ngoài năng lượng 0,29; thực phẩm, rượu bia và thuốc lá 0,25 (tổng 3,77, làm tròn thành 3,8). Mức “khoảng 2,1% nếu trừ năng lượng” là 3,8 trừ 1,71, do chương tính. Nguồn thứ cấp (bản tin báo chí); chưa đọc thông cáo gốc của Eurostat. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
4. 4
   The Star (Bernama), bản tin về dự báo tăng trưởng 3,1% năm 2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (https://www.thestar.com.my/business/business-news/2026/10/13/global-economy-to-decelerate-to-31-in-2026-in-2026-before-recovering-to-34-in-2027---imf), đăng 13/10/2026, đọc 20/10/2026; và OilMonster, bản tin về giá dầu bình quân 95,74 USD năm 2026 (https://www.oilmonster.com/article/imf-projects-average-crude-oil-price-at-9574-in-2026-flags-risks-for-energyimporting-economies/8684), đăng 13/10/2026, đọc 20/10/2026; tóm tắt báo cáo World Economic Outlook tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Lạm phát toàn cầu: 4,7% năm 2026 (từ 4,1% năm 2025) và 4,1% năm 2027; tăng trưởng 3,1% (2026) và 3,4% (2027). Giá dầu bình quân, tính bằng trung bình đơn giản của Brent, Dubai Fateh và WTI: 95,74 USD một thùng (2026), 67,74 (2025), 87,39 (2027). Giả định: eo biển Hormuz mở lại vào tháng 3/2027 và điều kiện trước chiến sự về cơ bản phục hồi vào tháng 10/2027. Nguồn thứ cấp (bản tin báo chí); chưa đọc báo cáo gốc của IMF. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với báo cáo gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 1
5. 5
   Cục Thống kê (NSO), thông cáo báo chí về tình hình giá tháng 9, quý III và chín tháng năm 2026 (https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2026/10/2.-Thong-cao-bao-chi-ve-tinh-hinh-gia-thang-9-quy-III-va-9-thang-nam-2026.pdf), ký “Hà Nội, ngày 03 tháng 10 năm 2026”, đọc 20/10/2026. CPI tháng 9/2026: tăng 0,62% so với tháng trước và 5,08% so với cùng kỳ; quý III tăng 4,8%; bình quân chín tháng 4,52%. Lạm phát cơ bản tháng 9: tăng 0,11% so với tháng trước và 4,45% so với cùng kỳ; bình quân chín tháng 4,26%. Theo nhóm hàng, bình quân chín tháng so với cùng kỳ / tháng 9 so với tháng trước: ăn và dịch vụ ăn uống 4,72% / 0,19%; nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng 6,68% / 0,28%; giao thông 6,06% / 3,97%; thuốc và dịch vụ y tế 1,12% / 0,24%; giáo dục 3,35% / 1,41%. Giá xăng tháng 9 tăng 9,39% so với tháng trước; số này ở Chương 4 chưa tìm thấy trên trang web của Cục Thống kê, và tệp PDF này xác nhận. Mức đóng góp khoảng 0,40 điểm phần trăm (khoảng 64% của 0,62%) của nhóm giao thông là phép tính xấp xỉ của chương: 9,98% nhân 3,97%, dùng quyền số gốc ở ghi chú 23; quyền số hiệu dụng đổi theo giá nên số này chỉ là ước lượng. Nguồn gốc (cơ quan thống kê quốc gia). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6
6. 6
   Diễn đàn Doanh nghiệp, bài về kiểm soát lạm phát và mục tiêu tăng trưởng hai con số (https://diendandoanhnghiep.vn/kiem-soat-lam-phat-don-bay-cho-muc-tieu-tang-truong-2-con-so-10179319.html), đăng 24/5/2026, đọc 20/10/2026. Bài ghi “Tốc độ tăng CPI bình quân kiểm soát ở mức khoảng 4,5%” và nêu Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. Nguồn thứ cấp (báo chí); chưa đọc nghị quyết gốc của Quốc hội; cần đối chiếu mục tiêu 4,5% với nghị quyết trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 6
7. 7
   State Street, bản tin PriceStats về lạm phát Mỹ tháng 9/2026 (https://www.statestreet.com/au/en/insights/us-inflation-pricestats-september), siêu dữ liệu trang ghi đăng 9/10/2026, đọc 20/10/2026; và bản tin tháng 8/2026 (https://www.statestreet.com/gb/en/insights/us-inflation-pricestats-august), đăng 9/9/2026, đọc 20/10/2026. Tháng 9/2026: 4,8% so với cùng kỳ, tăng 0,3 điểm phần trăm; tháng 8/2026: 4,5%, thấp hơn đỉnh 5% của tháng 5/2026; theo bản tin tháng 8, năng lượng và vận tải chiếm phần lớn mức tăng của tháng. Bản tin nói chỉ số “comparable to official consumer price index (CPI)” và đối chiếu khoảng 500.000 giá hằng ngày với khoảng 80.000 giá hằng tháng của BLS; bản tin không nêu số CPI, nên mức chênh 1,1 điểm phần trăm và tỷ lệ khoảng 1,3 lần (4,8 chia 3,7; 4,5 chia 3,4) do chương tính từ CPI ở ghi chú 1. Chỉ số do State Street, một công ty tài chính tư nhân, tính theo phương pháp riêng. Trang tháng 9 hiển thị biểu ngữ “we can’t find the page” phía trên bài. Cần đối chiếu số và phương pháp với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3

Câu hỏi 1. Cú sốc lan qua chuỗi cung ứng bằng những đường nào, và lớn đến đâu so với năm 2022?

1. 8
   Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá Brent giao ngay châu Âu, qua cơ sở dữ liệu FRED của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, đọc 20/10/2026. Chuỗi tháng MCOILBRENTEU (https://fred.stlouisfed.org/data/MCOILBRENTEU.txt), trung bình tháng, USD một thùng. Năm 2022: tháng 1 86,51; tháng 2 97,13; tháng 3 117,25; tháng 4 104,58; tháng 5 113,34; tháng 6 122,71; tháng 7 111,93; tháng 8 100,45; tháng 9 89,76; tháng 10 93,33; tháng 11 91,42; tháng 12 80,92. Năm 2026: tháng 1 66,60; tháng 2 70,89; tháng 3 103,13; tháng 4 117,29; tháng 5 107,14; tháng 6 85,40; tháng 7 83,76; tháng 8 91,08; tháng 9 114,16 (tháng cuối của chuỗi). Chuỗi ngày DCOILBRENTEU (https://fred.stlouisfed.org/series/DCOILBRENTEU), trang cập nhật 15/10/2026: 130,18 (8/10); 130,03 (9/10); 129,95 (12/10); 125,78 (13/10); 126,55 (14/10), khớp với số trong Chương 4. Mức tăng 26,3% [(122,71 − 97,13) / 97,13] và 65,5% [(117,29 − 70,89) / 70,89] do chương tính. Đây là giá giao ngay, khác Dated Brent của Cơ quan Năng lượng Quốc tế và khác giá hợp đồng tương lai (xem Chương 4). EIA là nguồn gốc của chuỗi, FRED là kênh phân phối. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.
2. 9
   Drewry, chỉ số World Container Index (https://www.drewry.co.uk/supply-chain-advisors/supply-chain-expertise/world-container-index-assessed-by-drewry), đánh giá ngày 15/10/2026, đọc 20/10/2026: chỉ số tổng hợp 4.485 USD cho một container 40 feet, tăng 3% so với tuần trước. The DCN, bản tin World Container Index ngày 19/2/2026 (https://www.thedcn.com.au/news/world-container-index-19-february-2026), đọc 20/10/2026: 1.919 USD, giảm 1%, tuần giảm thứ sáu liên tiếp. Mức tăng 133,7% [(4.485 − 1.919) / 1.919] do chương tính. The DCN là nguồn thứ cấp (bản tin ngành). Tuần 19/2/2026 là tuần cuối đọc được trước chiến sự ngày 28/2/2026; số tuần 26/2/2026 chưa tìm được. Chương 8 đo cước và các tuyến. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.
3. 10
   Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thông cáo của Ủy ban Thị trường Mở, đọc 20/10/2026. Ngày 16/3/2022 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20220316a.htm): nâng khoảng lãi suất mục tiêu lên 1/4–1/2%; thông cáo không nêu mức trước, và ý kiến phản đối của ông Bullard (muốn nâng 0,5 điểm lên 1/2–3/4%) cho thấy mức trước là 0–1/4%. Ngày 15/6/2022 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20220615a.htm): nâng lên 1½–1¾%. Ngày 28/1/2026 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20260128a.htm): giữ 3,50–3,75%. Ngày 16/9/2026 (https://www.federalreserve.gov/newsevents/pressreleases/monetary20260916a.htm): nâng lên 3,75–4,00%, lần tăng đầu tiên từ tháng 7/2023 (xem ghi chú tương ứng ở Chương 4). Việc khoảng 3,50–3,75% còn nguyên từ 28/1/2026 đến 16/9/2026 là suy ra từ thông cáo 29/7/2026 (giữ nguyên, Chương 4) và từ việc 16/9/2026 là lần tăng đầu tiên từ tháng 7/2023; các cuộc họp tháng 3, 4 và 6/2026 chưa được đọc. Điểm giữa khoảng lãi suất (1,625% tháng 6/2022; 3,625% tháng 5/2026; 3,875% tháng 9/2026) trừ CPI so với cùng kỳ (9,06%; 4,25%; 3,74%, tính từ các chỉ số ở ghi chú 11) cho −7,4; −0,6 và +0,1 điểm phần trăm; đó là phép tính của chương, dùng CPI cùng kỳ chứ không dùng lạm phát kỳ vọng nên chỉ là thước đo thô của lãi suất thực. Lịch họp 2026 của Ủy ban (https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/fomccalendars.htm): 27–28/1, 17–18/3, 28–29/4, 16–17/6, 28–29/7, 15–16/9, 27–28/10, 8–9/12. Nguồn gốc (Fed). Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.
4. 11
   Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), Consumer Price Index for All Urban Consumers: All Items in U.S. City Average (chuỗi CPIAUCNS, chưa điều chỉnh mùa vụ, 1982–1984 = 100; https://fred.stlouisfed.org/data/CPIAUCNS.txt) và Food at Home (chuỗi CUUR0000SAF11; https://fred.stlouisfed.org/data/CUUR0000SAF11.txt), qua cơ sở dữ liệu FRED của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, đọc 20/10/2026. Chỉ số chung: tháng 1/2020 257,971; tháng 6/2021 271,696; tháng 6/2022 296,311; tháng 1 đến tháng 9/2025 lần lượt 317,671; 319,082; 319,799; 320,795; 321,465; 322,561; 323,048; 323,976; 324,800 (tháng 10/2025 thiếu trong chuỗi); tháng 1 đến tháng 9/2026 lần lượt 325,252; 326,785; 330,213; 333,020; 335,123; 333,952; 333,918; 334,980; 336,940. Thực phẩm ăn tại nhà: tháng 1/2020 243,110; tháng 9/2026 321,758. Chương tính: mức tăng so với cùng kỳ tháng 6/2022 là 9,06%; năm 2026 từ tháng 1 đến tháng 9 lần lượt 2,4%; 2,4%; 3,3%; 3,8%; 4,25% (tháng 5, cao nhất); 3,5%; 3,4%; 3,4%; 3,74%; mức tăng cộng dồn từ tháng 1/2020 đến tháng 9/2026 là 30,6% (chỉ số chung) và 32,4% (thực phẩm ăn tại nhà). BLS là nguồn gốc, FRED là kênh phân phối. Các trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 2, 3, 4.

Câu hỏi 2. Đây là cú sốc chi phí hay cú sốc cầu?

1. 12
   Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), thông cáo về thu nhập thực tháng 9/2026 (https://www.bls.gov/news.release/archives/realer_10142026.htm), công bố 14/10/2026, đọc 20/10/2026: từ tháng 9/2025 đến tháng 9/2026, thu nhập theo giờ thực bình quân của toàn bộ người lao động giảm 0,7%, và giảm 0,5% từ tháng 8 sang tháng 9; thu nhập theo tuần thực giảm 0,1% trong năm; thu nhập theo giờ danh nghĩa tăng 3,0% trong 12 tháng (theo Bảng A-1, thông cáo không ghi trong văn bản). Để đối chiếu: bài The Economics Daily của BLS ngày 18/8/2026 (https://www.bls.gov/opub/ted/2026/real-average-hourly-earnings-decreased-0-2-percent-from-july-2025-to-july-2026.htm) ghi thu nhập theo giờ thực giảm 0,2% từ tháng 7/2025 đến tháng 7/2026. Nguồn gốc. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
2. 13
   Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), thông cáo về thu nhập và chi tiêu cá nhân tháng 8/2026 (https://www.bea.gov/news/2026/personal-income-and-outlays-august-2026), công bố 30/9/2026, đọc 20/10/2026. Tháng 8/2026, so với cùng kỳ: chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) 3,4%; PCE lõi (không gồm thực phẩm và năng lượng) 3,0%; so với tháng trước: 0,3% và 0,2%. Thu nhập khả dụng thực: 0,0% so với tháng trước; chi tiêu tiêu dùng thực: +0,6%; tỷ lệ tiết kiệm cá nhân 4,1%. Chương so PCE lõi 3,0% với CPI lõi 2,4% của tháng 8/2026 (BLS, 11/9/2026; ghi chú 1); hai chỉ số dùng quyền số và phạm vi khác nhau, và chương không tách nguyên nhân của chênh lệch. Nguồn gốc. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.Cũng dùng ở: Câu hỏi 3
3. 14
   Trading Economics, bản tin về niềm tin người tiêu dùng Mỹ (https://tradingeconomics.com/united-states/consumer-confidence/news/590907), đăng 9/10/2026, đọc 20/10/2026; dẫn bản sơ bộ đầu tháng 10/2026 của khảo sát người tiêu dùng của Đại học Michigan: chỉ số tâm lý 46,3 (tháng 9, bản cuối: 48,1); kỳ vọng lạm phát một năm tới 4,7% (tháng 9: 4,6%); kỳ vọng “dài hạn” 3,5% (tháng 9: 3,4%). Trang không nêu khoảng thời gian cụ thể của chỉ tiêu “dài hạn”, nên chương dùng đúng nhãn của nguồn. Bản cuối của tháng 10/2026 chưa có tại thời điểm đọc. Nguồn thứ cấp; chưa đọc báo cáo gốc của Đại học Michigan; cần đối chiếu từng số trước khi in.Cũng dùng ở: Kết luận: trả lời sáu câu hỏi
4. 15
   Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), trang các lãi suất chính (https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/key_ecb_interest_rates/html/index.en.html), ghi ngày 10/9/2026 theo công cụ tóm tắt, đọc 20/10/2026. Lãi suất tiền gửi (deposit facility) theo ngày có hiệu lực: 27/7/2022 0,00%; 14/9/2022 0,75%; 2/11/2022 1,50%; 21/12/2022 2,00%; 17/6/2026 2,25%; 16/9/2026 2,50% (lãi suất tái cấp vốn 2,65% từ 16/9/2026). Một bản tin của GermanPedia ngày 25/9/2026 (https://germanpedia.com/tag/ecb-rate-hike/) nói quyết định ngày 10/9/2026 đưa lãi suất tiền gửi lên 2,50% và là lần tăng thứ hai của năm. Nguồn gốc (ECB). Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 2.

Câu hỏi 3. Lạm phát thực có cao hơn số chính thức không?

1. 16
   Crypto Briefing, bài về khoảng cách giữa chỉ số Truflation và số liệu của BLS (https://cryptobriefing.com/truflation-cpi-index-vs-bls-inflation-gap/), đăng 9/7/2026, đọc 20/10/2026. Bài ghi Truflation “currently shows US year-over-year inflation at 1.82%” còn BLS “pegs it at 4.20%”, và không nêu tháng của số BLS. Số 4,20% khớp với CPI tháng 5/2026 tính từ chỉ số (4,25%; ghi chú 11), là tháng gần nhất đã công bố vào ngày 9/7/2026; đây là suy ra của chương. Trang Truflation (https://truflation.com/marketplace/us-inflation-rate) đọc ngày 20/10/2026 không hiển thị số hiện tại nên chương không có số Truflation mới hơn. Nguồn thứ cấp (báo chí tiền mã hóa); chưa có số gốc của Truflation; cần số gốc và phương pháp tính trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1, 7, 11, 12, 13.

Câu hỏi 4. Ngành nào chịu nặng nhất, và giá bán có đi theo chi phí không?

1. 17
   Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), thông cáo số 26 về gián đoạn ở Trung Đông và giá nhiên liệu cao làm lợi nhuận ngành hàng không giảm một nửa (https://www.iata.org/en/pressroom/2026-releases/06-07-middle-east-disruptions-high-fuel-prices-halve-airline-industry-profitability/), 7/6/2026, đọc 20/10/2026. Dự báo cho năm 2026: lợi nhuận ròng 23,0 tỷ USD (thông cáo ghi “roughly half the previously projected $41 billion”); biên lợi nhuận ròng 2,0% (dự báo trước đó 3,9%; ước tính 2025: 4,2%); giá nhiên liệu bay 152 USD một thùng, tăng gần 70% so với 90 USD năm 2025; nhiên liệu chiếm 31,4% chi phí (25,4% năm 2025); hóa đơn nhiên liệu 350 tỷ USD (252 tỷ USD năm 2025); yield hành khách dự kiến tăng 7% và yield hàng hóa tăng 6,5%. Chương diễn đạt yield là doanh thu trên mỗi hành khách-ki-lô-mét. Nguồn gốc (hiệp hội ngành); đây là dự báo làm tháng 6/2026, trước đợt tăng giá dầu của tháng 9. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.
2. 18
   The American Journal of Managed Care (AJMC), bài về số thuốc thiếu hụt ở Mỹ tăng quý thứ ba liên tiếp (https://www.ajmc.com/view/active-us-drug-shortages-rise-for-third-straight-quarter), dòng tác giả ghi 20/7/2026 (siêu dữ liệu trang ghi 19/10/2026, mâu thuẫn với dòng tác giả), đọc 20/10/2026; dẫn dữ liệu của Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Mỹ (ASHP) và Dịch vụ Thông tin Thuốc của Đại học Utah. Số loại thuốc đang thiếu “climbed to 227 as of the second quarter of 2026”; mức cao nhất mọi thời 323 vào quý 1/2024; bài nói “the impact of the conflict in Iran on the US drug supply remains unclear”. Số của quý 1/2026 chưa tìm thấy. Nguồn thứ cấp; chưa đọc dữ liệu gốc của ASHP; cần đối chiếu từng số trước khi in.
3. 19
   Industrial Info Resources (IIR News Intelligence, tác giả Martin Lynch), bài về đầu tư của ngành hóa chất châu Âu sụt mạnh (https://www.industrialinfo.com/news/article/investment-plummets-for-europes-chemical-industry--353644), đăng 23/2/2026, đọc 20/10/2026; dẫn Hội đồng Công nghiệp Hóa chất châu Âu (Cefic). Công suất đã hoặc sẽ đóng cửa 37 triệu tấn (mức kỷ lục, khoảng 9% công suất sản xuất của châu Âu); năm 2025: công suất đóng 17,2 triệu tấn so với 0,3 triệu tấn đầu tư mới; vốn đầu tư đã xác nhận từ 7,6 tỷ euro (2022) xuống 1,5 tỷ euro (2025); khoảng 20.000 việc làm trực tiếp bị ảnh hưởng; thiếu sức cạnh tranh về chi phí năng lượng là lý do chính trong 49% trường hợp đóng cửa. Bài không nhắc Iran hay cú sốc 2026 và đăng trước chiến sự ngày 28/2/2026. Nguồn thứ cấp; chưa đọc báo cáo gốc của Cefic; cần đối chiếu từng số trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 1.

Câu hỏi 5. Doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu nặng hơn không, và đưa sản xuất về gần có làm giá cao hơn không?

1. 20
   Trading Economics, bản tin về chỉ số lạc quan của doanh nghiệp nhỏ Mỹ (https://tradingeconomics.com/united-states/nfib-business-optimism-index/news/591495), đăng 13/10/2026, đọc 20/10/2026; và ANI qua NewKerala (https://www.newkerala.com/news/a/us-small-business-optimism-index-falls-below-52-year-average-639.htm), 13/10/2026, đọc 20/10/2026; dẫn báo cáo tháng 9/2026 của Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Quốc gia của Mỹ (NFIB). Chỉ số lạc quan 97,9 (tháng 8: 98,7), “dropping below its 52-year average of 98.0”; 20% chủ doanh nghiệp xếp lạm phát là vấn đề kinh doanh lớn nhất, tăng 4 điểm phần trăm so với tháng 8. Nguồn thứ cấp; chưa đọc báo cáo gốc của NFIB; cần đối chiếu từng số trước khi in.
2. 21
   Allianz Trade, thông cáo về báo cáo phá sản năm 2026 (https://www.allianz-trade.com/en_GB/newsroom/2026-allianz-trade-insolvency-report.html), London, 22/4/2026, đọc 20/10/2026. Số vụ phá sản doanh nghiệp toàn cầu tăng 6% trong năm 2026; xung đột Trung Đông thêm 7.000 vụ năm 2026 và 7.900 vụ năm 2027 so với dự báo trước khủng hoảng; kịch bản leo thang kéo dài: tăng 10% (2026) và 3% (2027). Cover (https://www.cover.co.za/news/allianz-trade-expects-the-middle-east-conflict-to-lead-to-15-000-global-business-insolvencies-over-2026-2027), 6/5/2026, đăng lại cùng các số này. Dự báo được làm trước đợt tăng giá của tháng 9/2026. Chưa rõ mức +6% đã gồm 7.000 vụ thêm hay chưa nên chương nêu hai số riêng. Thông cáo không tách theo quy mô doanh nghiệp. Nguồn gốc là thông cáo của Allianz Trade, một công ty bảo hiểm tín dụng thương mại. Trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.
3. 22
   Tom’s Hardware, bài về chi phí sản xuất wafer của TSMC ở Arizona so với Đài Loan (https://tomshardware.com/tech-industry/producing-wafers-at-tsmc-arizona-is-only-10-percent-more-expensive-than-in-taiwan-techinsights), đăng 25/3/2025, đọc 20/10/2026; dẫn TechInsights (ông G. Dan Hutcheson): “It costs TSMC less than 10% more to process a 300mm wafer in Arizona than the same wafer made in Taiwan”; thiết bị chiếm “well over two-thirds” chi phí; nhân công “less than 2%”; lương ở Mỹ khoảng gấp ba lần ở Đài Loan; nhà máy là Fab 21 gần Phoenix. Bài nói mức chênh ban đầu có thể do nhà máy mới và lực lượng lao động mới, không phải chênh lệch cấu trúc; wafer vẫn được gửi về Đài Loan để cắt, kiểm tra và đóng gói. Số đã hơn một năm rưỡi tuổi (25/3/2025); chưa tìm được số mới hơn. Nguồn thứ cấp; chưa đọc báo cáo gốc của TechInsights; cần đối chiếu trước khi in.

Câu hỏi 6. Việt Nam đứng ở đâu?

1. 23
   Cục Thống kê (NSO), infographic về rổ hàng và quyền số CPI (https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2026/01/DVG_Infographics-CPI-1.pdf; ngày lấy theo đường dẫn tệp: tháng 1/2026), đọc 20/10/2026. Quyền số CPI theo nhóm chính, giai đoạn 2025–2030, năm gốc 2024, cả nước: ăn và dịch vụ ăn uống 35,82% (lương thực 4,15%; thực phẩm 22,32%; ăn uống ngoài gia đình 9,35%); nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng 22,7%; giao thông 9,98%; thuốc và dịch vụ y tế 4,66%; giáo dục 5,97%. Trang ghi CPI được công bố theo năm gốc 2024 từ tháng 11/2025; quyền số dựa trên Khảo sát mức sống hộ dân cư 2024; danh mục gồm 775 mặt hàng. Nguồn gốc (cơ quan thống kê quốc gia). Ngày chính xác của infographic chưa ghi trên trang; trang đọc qua công cụ tóm tắt tự động nên cần đối chiếu từng số với bản gốc trước khi in.
2. 24
   Tạp chí Công Thương, bài về xuất nhập khẩu chín tháng đầu năm 2026 (https://tapchicongthuong.vn/xuat-nhap-khau-9-thang-tang-hon-30--so-cung-ky-555366.htm), đăng 5/10/2026, đọc 20/10/2026; dẫn số công bố sáng 3/10/2026 của Cục Thống kê. Chín tháng đầu năm 2026: xuất khẩu hàng hóa 434,30 tỷ USD (tăng 24,5%); khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) 350,41 tỷ USD (tăng 29,4%, chiếm 80,7%); khu vực kinh tế trong nước 83,89 tỷ USD (tăng 7,5%, chiếm 19,3%). Mức chênh 21,9 điểm phần trăm (29,4 trừ 7,5) do chương tính. Nguồn thứ cấp; chưa đọc thông cáo gốc của Cục Thống kê; cần đối chiếu từng số trước khi in.
3. 25
   Ngân hàng Thế giới, “Viet Nam Economic Update: Sustaining Reforms, Navigating Uncertainty”, 5/2026 (https://documents1.worldbank.org/curated/en/099740005122628080/pdf/IDU-2ee874ce-e0c0-462b-9571-99e553ef83c9.pdf), họp báo ngày 15/5/2026, đọc 26/10/2026 qua công cụ tóm tắt tự động: tr.11 “FDI firm exports surged 38.5 percent while domestic firm exports fell 9.8 percent” (đo từ khi công bố thuế đối ứng); tr.13 quý 1/2026 xuất khẩu của khối FDI tăng 34% so với cùng kỳ (nhập khẩu tăng 45%) còn xuất khẩu của khối trong nước giảm 18%; tr.18 Hộp 2: tín dụng toàn hệ thống năm 2025 tăng 19%; “Real estate credit expanded by 42 percent in 2025”. Cần đối chiếu: Vietnam Law Magazine (15/5/2026) ghi xuất khẩu khối FDI tăng 42% “since the announcement”, con số khác nhau theo khoảng đo nên chương dùng bản của Ngân hàng Thế giới; số trang cần đối chiếu từng chữ với PDF.
4. 26
   Thời báo Tài chính Việt Nam, bài về yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước bố trí vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay với lãi suất thấp hơn bình quân ít nhất 1% một năm (https://thoibaotaichinhvietnam.vn/ngan-hang-nha-nuoc-yeu-cau-bo-tri-von-cho-doanh-nghiep-nho-va-vua-vay-voi-lai-suat-thap-hon-binh-quan-it-nhat-1-nam-202084.html), đăng 10/8/2026, đọc 20/10/2026: văn bản số 7125/NHNN-TD ngày 7/8/2026 yêu cầu lãi suất cho vay ưu đãi bằng đồng Việt Nam “thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn” của chính ngân hàng đó; chương trình bắt đầu từ tháng 8/2026; ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu; đối tượng gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực ưu tiên. Tạp chí Kinh tế - Tài chính, bài cùng nội dung (https://tapchikinhtetaichinh.vn/doanh-nghiep-sap-duoc-vay-von-voi-lai-suat-thap-hon-toi-thieu-1-nam-164114.html), đăng 10/8/2026, đọc 20/10/2026. Vietnamfinance, bài về các ngân hàng đồng loạt giảm lãi vay sau chỉ đạo của Thủ tướng (https://vietnamfinance.vn/ngan-hang-dong-loat-giam-lai-vay-sau-chi-dao-cua-thu-tuong-d149096.html), đăng 14/8/2026, đọc 20/10/2026: ngày 13/8/2026 Thủ tướng làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng; Agribank gói 70.000 tỷ đồng, BIDV, VietinBank và Vietcombank mỗi ngân hàng gói 50.000 tỷ đồng, đến 31/12/2026, mức giảm tối thiểu 1% một năm. Các bài không nêu lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống hay tổng quy mô các chương trình. Nguồn thứ cấp (báo chí); chưa đọc công văn gốc; cần đối chiếu trước khi in.
5. 27
   Vietnamfinance, bài về việc chưa đến một phần mười doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay (https://vietnamfinance.vn/chua-den-1-10-doanh-nghiep-nho-va-vua-tiep-can-duoc-von-vay-d149724.html), đăng 27/8/2026, đọc 20/10/2026; dẫn dữ liệu của FiinGroup. Đến cuối tháng 7/2026 khoảng 8,8% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay (giảm 0,5 điểm phần trăm so với năm 2025), so với 47,1% doanh nghiệp lớn; khoảng 914.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm 94% số pháp nhân. Định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa trong báo cáo: doanh thu không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, kèm điều kiện dưới 200 lao động. Bài không nêu tên báo cáo, phương pháp hay định nghĩa của “tiếp cận được vốn vay”. Nguồn thứ cấp (báo chí dẫn FiinGroup); cần báo cáo gốc trước khi in.

Mục này còn dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 5, 6.

Kết luận: trả lời sáu câu hỏi

Mục này dùng lại ghi chú đã nêu ở mục khác: 14.